Bahagi 3
Akala ko matatapos sa sorry ang lahat pero sa barangay nabuking ang ₱4,000 na utang ni biyenan at kung bakit niya talaga kinain ang baon ng anak niya

Dinala kami ni Kapitan sa barangay hall ng umagang yun. Hindi pa rin kumakain si Isko. Bitbit pa rin niya yung stainless na baunan na walang laman. Amoy tuyo pa rin. Si Angel, hawak ko pa rin sa kamay, dala yung lumang cellphone ko na may picture na 3:35 AM.

Pagdating sa barangay, tahimik lang si Aling Sita. Yung kanin sa bibig niya kanina, wala na. Pero yung hiya, nandun pa. Si Aling Nita nandun din, kasi siya yung pinagkautangan ng ₱4,000. Sabi ni Kapitan, ayusin natin to nang mahinahon. Hindi na daw ito tungkol sa ₱80 lang.

Tinanong ni Kapitan si Aling Sita. “Nay Sita, totoo ba na kinain mo yung baon?”

Doon na siya tuluyang umiyak. Sabi niya, tatlong araw na daw siyang walang matinong kain. Natalo daw siya sa bingo, ₱500. Tapos natalo pa sa Tong-its, kaya wala na siyang pera. Yung bigas niya, isang baso na lang. Nakita niya yung baunan ni Isko sa lamesa, mainit pa yung sinangag. Gutom na gutom daw siya.

Sabi niya, kinain niya lahat. Yung sinangag, yung tuyo, yung itlog. Sarap na sarap daw siya. Tapos bigla siya kinabahan. Paano kung hanapin ni Isko? Kaya tinago niya yung baunan sa ilalim ng lababo. At naisip niyang isisi sa akin para hindi siya mapahiya. At para makahingi pa siya ng pera kay Isko pang bayad utang at pang bingo ulit.

Narinig ko yun, parang sinampal ako. Hindi dahil sa gutom niya. Naiintindihan ko yung gutom. Pero yung pagbintang niya na binenta ko yung baon para sa milk tea na ₱150 at Shopee at rebond at bagong hikaw, yun ang masakit. Ako na gumigising ng 3 AM para magsaing at magprito ng tuyo, ako pa ang mukhang masama.

Si Isko, tahimik lang. Tapos biglang nagsalita. “Nay, pagod ako. Byahe ako buong araw, kita ko minsan ₱800 lang. Tapos yung baon na ₱80 na yun, yun lang lakas ko. Hindi mo man lang ba naisip yun?”

Yung boses ni Isko, hindi galit, pero pagod. Parang bata na nagtatampo sa nanay. Si Aling Sita lalo umiyak. Sabi niya, patawad. Hindi na daw siya uulit.

Si Aling Nita nagsalita din. “Sita, matagal na yang ₱4,000 mo. Sabi mo ibabalik mo nung isang linggo pa. Wala ka pa ring pera. Paano na?”

Doon naisip ni Kapitan ng solusyon. Sabi niya, wala namang pera si Aling Sita pambili ng bagong baon na ₱80. Wala rin pangbayad ng utang. Pero may nakita si Kapitan sa bahay nila, yung lumang kaldero na hindi na ginagamit, makapal pa. Pwede daw ibenta yun ng ₱500 sa junkshop.

Pumayag si Aling Sita. Kahit yun lang ang gamit niya minsan sa pagsaing. Dinala ni Kapitan yung kaldero sa labas. Nabenta nga ng ₱500. Yung ₱80, pinabili ng bagong sinangag, tuyo at itlog. Yung bagong luto, mainit pa, nilagay ulit sa stainless na baunan ni Isko. Yung natira na ₱420, binayad kay Aling Nita. Kaya may bawas na utang si Aling Sita, may ₱3,580 pa siyang balanse.

Si Isko, nung nakita niya yung bagong baon, humingi siya ng tawad sa akin. “Sorry, Dolores. Gutom lang ako kanina. Akala ko totoo binenta mo baon ko.”

Tumingin ako sa kanya. “Isko, ako ba magbebenta ng baon mo na sinangag at tuyo at itlog na worth ₱80 na pang-biyahe mo buong araw para sa milk tea na ₱150? Eh yun lang baon mo sa tricycle, sinangag at tuyo at itlog. Ako pa gumigising ng 3 AM para lutuin yun.”

Si Angel, hawak yung bagong baunan na stainless na may bagong sinangag. Sabi niya, “Papa, si Mama po, gumigising ng 3 AM para magsangag ng baon mo na worth ₱80, hindi siya nagbebenta ng baon. Si Lola po kumain ng baon mo.”

Doon ako natauhan. Hindi na pala tungkol sa baon lang. Tungkol na ito sa kung paano kami tinitingnan sa bahay na yun. Ako yung laging mali. Si Aling Sita yung laging tama kasi matanda.

Kaya gumawa ako ng maliit na desisyon na mahalaga. Habang nasa barangay hall kami, bumulong ako kay Isko. Sabi ko, “Isko, kailangan na nating bumukod. Hindi na pwede dito. Kahit maliit lang, kahit 35 sqm lang, kahit ₱2,500 lang upa. Para kay Angel.”

Hindi siya sumagot agad. Tinitigan niya yung baunan, tapos yung nanay niya, tapos kami ni Angel. Tumango siya, dahan-dahan. Yun pa lang, pero para sa akin, malaking hakbang na.

Pag-uwi namin, hindi pa tapos ang lahat. Yung baon na bago, nasa lamesa na. Pero yung tiwala, wala pa. Si Aling Sita, nakaupo lang sa sulok, hawak yung resibo ng kaldero na ₱500. Si Angel, katabi ko, inaayos yung picture sa lumang cellphone na 3:35 AM, ebidensya na hindi ako sinungaling.

At doon ko naisip, kailangan ko nang protektahan yung pangalan ko at yung anak ko. Hindi na pwede na ako lagi yung binibintang sa tuwing may nawawalang ₱80 sa bahay na yun.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖