Bahagi 3: Nang malaman kong sa mismong Bluetooth speaker ni Miguel pala nakakonekta ang phone ko kaya narinig ng lahat ang pinapanood kong video tungkol sa kalalakihan, halos gumuho ang mundo ko at gustong gusto ko nang maglaho sa kahihiyan.

Grabe.

Hindi ko ma-explain ang hiya.

Parang gusto kong mag-resign bilang tao.

Nakaupo ako sa sofa na yari sa mamahaling tela, sa gitna ng sala na amoy bagong linis at amoy aircon, hawak ang phone na parang bomba.

Sa harap ko, si Tita Maricel, ang best friend ni Mama, nakangiti habang bitbit ang isang malaking bandehado ng pancit Malabon.

Si Mama at Papa, nakaupo na sa dining table, nagtatawanan.

At si Miguel, ang ex ko na tatlong taon kong hindi nakita, nakaupo sa kabilang dulo ng sofa, nakatingin sa akin na parang nanalo sa lotto sa sobrang inis at aliw.

“Trisha, anak, kain na tayo,” tawag ni Tita Maricel.

Tumango ako, pero hindi ako makatayo. Parang na-freeze ang mga tuhod ko.

Bumulong si Miguel, sapat lang para marinig ko.

“Ang lakas ng trip mo ah. Research ka pa rin hanggang ngayon?”

Sinamaan ko siya ng tingin.

“Hindi ikaw ang pinapanood ko!”

“Ah talaga? Eh bakit paulit-ulit? Pang-walo mo na yata yun eh.”

Gusto ko siyang batukan.

Tatlong taon na ang nakalipas simula nung nag-break kami.

Third year college ako noon sa UP, siya fourth year sa La Salle, Engineering.

Nagkakilala kami sa isang inter-university quiz bee sa MOA.

Matalino siya, guwapo, ma-charm.

Ako naman, torpe pero palaban.

Naging kami ng dalawang taon.

Akala ko siya na.

Hanggang sa bigla siyang naging malamig nung final thesis na namin.

Laging busy. Laging may dahilan.

Huli ko na nalaman, may nililigawan na pala siyang iba, isang junior niya sa org.

Hindi siya nakipag-break nang maayos.

Nag-ghost lang siya.

Isang araw, hindi na siya nagre-reply.

Naka-block na ako sa lahat.

Simula noon, sinabi ko sa sarili ko, hinding-hindi na ako babalik sa taong iyon.

At ngayon, heto siya, nasa harap ko, buhay na buhay, at mas guwapo pa kaysa dati.

At mas mayabang pa rin.

Lumipat kami sa dining table.

Ang laki ng handa. May lechon, may kare-kare, may salmon, may cake pa na galing sa Conti’s.

Halatang pinaghandaan talaga nina Tita ang pagdating namin.

Umupo ako sa pinakadulo, malayo kay Miguel.

Pero sadyang tadhana ang mapaglaro.

Umupo si Mama sa tabi ni Tita, si Papa sa tabi ng asawa ni Tita na si Tito Boy.

At ang natira na lang na bakanteng upuan ay sa tabi mismo ni Miguel.

No choice.

Umupo ako, dikit na dikit sa gilid ng upuan, para hindi kami magkadikit.

“Naku, Trisha, ang ganda mo na ngayon ah,” sabi ni Tita Maricel habang naglalagay ng kanin sa plato ko. “Naalala ko nung baby ka pa, karga-karga pa kita. Ngayon dalaga ka na.”

Ngumiti lang ako, pilit.

“Si Miguel nga pala, kakatapos lang ng PhD niya sa DLSU. Nag-a-apply na siya bilang professor sa Ateneo. Ikaw ba, Trisha, anong balak mo pagkatapos ng MA mo?”

Gusto kong sabihin na balak kong maging tambay muna, pero syempre hindi pwede.

“Thesis na lang po, Tita. Konti na lang.”

Si Miguel biglang sumingit.

“Thesis? Anong topic mo?”

“Depression and coping mechanisms among Gen Z students during academic pressure.”

Tumaas ang kilay niya.

“Wow. Relevant. Sakto sa’yo ah. Pressured ka ba?”

Gusto ko siyang tadyakan sa ilalim ng mesa.

Pero ngumiti ako nang pilit.

“Hindi naman. Chill lang.”

Habang kumakain kami, panay ang kwento nina Mama at Tita tungkol sa nakaraan.

Nalaman ko na matagal na pala nilang pinaplano na ipagkita kami ni Miguel.

Matagal na raw sinasabi ni Tita na bagay kami.

At matagal na ring sinasabi ni Mama na gusto niya ng manugang na engineer.

Parang gusto kong masamid sa lechon.

Si Miguel tahimik lang, pero ramdam kong pinapanood niya ako.

Pagkatapos kumain, naglabas si Tito Boy ng alak, isang bote ng mamahaling red wine.

“Konting tagay lang, para sa reunion!”

Ayaw ko sana uminom kasi mabilis akong malasing, pero mapilit si Tita.

Isang baso lang, sabi niya.

Uminom ako.

At si Miguel din, uminom.

Pagkatapos ng hapunan, bumalik kami sa sala.

Si Mama at Tita nagtsitsismisan sa kusina.

Si Papa at Tito Boy nanonood ng balita.

At kami ni Miguel, naiwan sa sala.

Tahimik.

Hanggang sa hindi na ako nakatiis.

“Bakit ka nandito? Akala ko nasa Canada ka?”

“Sabi ni Mama umuwi kami last month. Dito na kami titira ulit. Ikaw, bakit ka sumama? Akala ko busy ka sa thesis na hindi mo matapos-tapos?”

Aba, nanunumbat pa!

“Sumama ako kasi gutom ako! At hindi kita inaasahang makikita dito! Kung alam ko lang na ikaw pala ang anak ni Tita, hindi na sana ako sumama!”

Tumawa siya, pero hindi masaya ang tawa niya.

“Ganun ba? Eh bakit parang todo research ka pa rin tungkol sa ex mo kanina?”

Namula ulit ako.

“Hindi ikaw yun! General research lang yun!”

“General? Yung title mismo ‘Paano mapansin ng ex’? General yun?”

Wala na akong maisagot.

Tumayo ako para sana kumuha ng tubig, pero sa pagmamadali ko, natapilok ako sa carpet.

At sa isang iglap, natumba ako, diretso sa ibabaw ni Miguel na nakaupo sa sofa.

Nasa ibabaw niya ako.

Ang mukha namin, ilang pulgada lang ang layo.

Amoy pabango niya pa rin, yung dati pa ring gamit niya noong college, yung Hugo Boss na bigay ko sa kanya nung anniversary namin.

Napatigil kami pareho.

Rinig ko ang tibok ng puso ko, sobrang lakas.

At rinig ko rin ang tibok ng puso niya.

Sa mga sandaling iyon, bumalik lahat.

Yung dati kaming masaya.

Yung dati kaming magkasama sa library.

Yung dati kaming nangangarap.

Pero mabilis ding nawala nang marinig namin ang boses ni Mama mula sa kusina.

“Trisha! Miguel! Ayos lang ba kayo diyan?”

Dali-dali akong tumayo, ayos ng buhok, kunwari walang nangyari.

“Ayos lang po! Nadulas lang!”

Umupo ulit ako, pero ngayon mas malayo na.

Si Miguel naman, tahimik lang, pero namumula ang tenga.

Maya-maya, bumalik si Tita Maricel na may dalang photo album.

“Naku, tingnan niyo ito! Mga lumang picture namin ni Liza!”

Binuklat niya.

At doon, sa isang lumang picture, nakita ko ang isang batang babae at isang batang lalaki na magkatabi sa isang birthday party.

Ako iyon.

At si Miguel iyon.

Mga limang taon gulang pa lang kami.

Magkababata pala kami.

Hindi ko alam.

Tumingin ako kay Miguel, nagtataka.

Tumingin din siya sa akin, gulat din.

“Hindi mo ba alam?” bulong niya.

“Hindi,” bulong ko pabalik.

“Matagal na pala tayong magkakilala bago pa tayo naging tayo.”

Doon ko naramdaman ang pinakamalaking sampal ng tadhana.

Hindi lang siya basta ex ko.

Kababatang inalagaan pala kami na ipagkasundo balang araw.

At ngayon, sa harap ng mga magulang namin na tuwang-tuwa, ako ang kailangang magdesisyon kung magpapanggap pa rin ba akong hindi siya kilala, o haharapin ang kahapon na pilit kong tinatakasan.

At bago pa ako makasagot, biglang tumunog ang phone ni Miguel.

May tumawag.

Sa screen niya, nakita ko ang pangalan.

“Andrea – Ateneo.”

At may heart emoji pa.

Biglang nanlamig ulit ako.

May iba na siya.

Bahagi 4: Akala ko tapos na ang lahat nang makita kong may tinatawagan siyang ibang babae habang nasa harap ko ako, pero doon pala magsisimula ang tunay na paglilinaw at ang desisyon na magpapalaya sa akin habang-buhay.

Nang makita ko ang pangalang Andrea na may heart sa phone ni Miguel, parang may malamig na tubig na bumuhos sa ulo ko.

Syempre.

Syempre may iba na siya.

Bakit ba ako umaasa na wala?

Tatlong taon na ang nakalipas.

At ako lang pala ang naiwan sa nakaraan.

Tumayo si Miguel para sagutin ang tawag.

“Hello? Andrea? Yes, nasa bahay lang ako. May bisita lang kami.”

Lumayo siya nang konti, pumunta sa may balkonahe.

Naiwan ako sa sala, hawak ang photo album na may picture naming dalawa nung bata pa kami.

Si Tita Maricel nakangiti pa rin.

“Bagay na bagay talaga kayo, Trisha. Noon pa man sinasabi ko na kay Liza, paglaki niyo, magkakatuluyan kayo.”

Ngumiti ako, pero parang maiiyak na ako.

Si Mama naman, parang naramdaman ang lungkot ko.

Lumapit siya sa akin.

“Anak, ayos ka lang ba?”

Tumango ako.

“Ma, pwede na ba tayong umuwi? Pagod na ako.”

Pero bago pa makasagot si Mama, bumalik na si Miguel galing sa balkonahe.

Medyo seryoso ang mukha niya.

“Sorry, Tita, Tito. Kailangan ko lang sagutin.”

Tumingin siya sa akin.

“Trisha, pwede ba tayong mag-usap? Saglit lang.”

Ayaw ko sana, pero tumango si Mama.

“Sige na, mag-usap kayo. Matagal na kayong hindi nagkita eh.”

Napilitan akong sumunod sa kanya sa may garden sa likod ng bahay.

Tahimik doon, may mga ilaw na maliliit na nakasabit sa puno.

Huminto siya at hinarap ako.

“Si Andrea, ka-work ko sa Ateneo. Hindi ko girlfriend. Magkaibigan lang kami. Research partner ko siya.”

“Ba’t mo sinasabi sa akin? Wala akong pakialam.”

“Alam kong may pakialam ka pa rin. Kasi kung wala, hindi ka magre-react ng ganyan.”

Natahimik ako.

“Trisha, alam kong galit ka sa akin. Sa ginawa ko dati. Hindi ako nagpaalam nang maayos. Alam ko, duwag ako.”

“Duwag? Miguel, iniwan mo akong naghihintay ng dalawang linggo na walang paramdam. Naka-block ako sa lahat. Akala ng mga kaibigan ko patay ka na!”

Yumuko siya.

“Alam ko. At pinagsisisihan ko yun araw-araw. Noong time na yun, na-pressure ako. Akala ko kailangan kong mamili. Sa pagitan ng pangarap ko at sa atin. Akala ko kung pipiliin kita, hindi ko matutupad ang PhD ko. Kaya pinili kong lumayo. Pero mali ako.”

Tumingin siya sa akin, diretso sa mata.

“Pagkatapos nating maghiwalay, hindi ako naging masaya. Natapos ko ang PhD ko, pero pag-uwi ko sa bahay, wala ka. Wala yung taong dati kong kasama magpuyat para sa thesis. Wala yung taong tinatawanan ang mga corny jokes ko.”

“Anong gusto mong palabasin? Na dapat patawarin kita agad-agad?”

“Hindi. Gusto kong sabihin na kung bibigyan mo ako ng isa pang chance, hindi ko na sasayangin.”

Natawa ako nang mapait.

“Chance? Miguel, nasa harap tayo ng mga magulang natin na gustong-gusto tayong ipagkasundo. Anong chance ang sinasabi mo? Arranged marriage?”

“Hindi arranged. Gusto ko. Matagal na kitang gustong kausapin. Kaya nga nung sinabi ni Mama na pupunta kayo dito, hindi ako makatulog kagabi. Hindi ko alam kung paano kita haharapin.”

Sa totoo lang, naguguluhan ako.

Galit pa rin ako.

Pero may parte sa akin na na-miss siya.

Yung amoy niya.

Yung boses niya.

Yung kung paano niya ako tingnan dati.

Pero hindi na ako yung dating Trisha na iyakin at marupok.

Marami na akong natutunan sa tatlong taon.

Natuto akong tumayo mag-isa.

Natuto akong mahalin ang sarili ko.

Kaya huminga ako nang malalim.

“Miguel, makinig ka. Pinapatawad na kita. Hindi dahil gusto kitang balikan agad, kundi dahil pagod na akong magdala ng galit. Pero hindi ibig sabihin nun na babalik tayo sa dati na parang walang nangyari.”

Tumango siya.

“Naiintindihan ko.”

“Gusto kong makilala ulit kita. Hindi bilang ex ko. Hindi bilang anak ni Tita Maricel. Kundi bilang ikaw ngayon. At gusto kong makilala mo rin ako ngayon. Hindi na ako yung dating clingy na girlfriend mo. May pangarap na rin ako. May thesis akong kailangang tapusin.”

Ngumiti siya, sa wakas, yung ngiting totoo, yung ngiting na-miss ko.

“Sige. Simulan natin ulit. Bilang magkaibigan. Walang pressure.”

“Walang Bluetooth speaker na naka-connect sa phone ko?”

Tumawa siya nang malakas.

“Promise, naka-off na. Pero seryoso, tumatayo pa rin pag lasing ha. Na-research ko na yan dati.”

Sinuntok ko siya sa braso.

“Bastos!”

Nagtawanan kami.

Bumalik kami sa loob, magkahawak kamay pero hindi bilang magkasintahan, kundi bilang dalawang taong handang magsimula ulit.

Nakita kami nina Mama at Tita.

Nagkatinginan sila at nag-apir pa.

“Yan! Sabi na nga ba! Bagay na bagay!”

Si Papa at Tito Boy naman nagtaas ng baso ng wine.

“Para sa mga bata!”

Kinabukasan, nag-message si Miguel sa akin.

Hindi na siya naka-block.

“Good morning, Trisha. Kamusta thesis mo? Kailangan mo ba ng tulong? Libre ako mamayang hapon sa Starbucks sa UPTown, kung gusto mo.”

Nag-reply ako.

“Sige, pero ikaw ang manlilibre ng kape. At huwag mong kalimutan, hindi pa tayo ulit ah. Ligawan mo muna ako nang maayos.”

“Yes, ma’am. Magsisimula ako sa umpisa. May dala akong bulaklak at Jollibee Chickenjoy.”

At doon nagsimula ang lahat.

Hindi kami nagmadali.

Nagkita kami tuwing linggo para sa thesis consultation na nauuwi sa kwentuhan at tawanan.

Tinulungan niya ako sa statistics ng research ko.

Tinulungan ko naman siya sa pag-intindi sa mga estudyante niya sa Ateneo.

Isang buwan ang lumipas, naging kami ulit, pero mas mature, mas totoo, mas masaya.

At sa wakas, natapos ko rin ang thesis ko.

Sa acknowledgment page, sinulat ko.

“Kay Miguel Reyes, sa pagpapakita na ang tunay na pag-ibig ay hindi sumusuko, at sa pagpapaalala na kahit naka-connect ka sa maling Bluetooth speaker, may tamang tao pa rin na makakarinig sa iyo.”

At sa defense ko, nandoon siya sa front row, may dalang banner na nagsasabing “I’M PROUD OF YOU, MY LOVE!”

Nahiya ako, pero sobrang saya.

Ngayon, isang taon na ang nakalipas mula sa gabi ng nakakahiyang hapunan sa Alabang.

Nakatira na kami sa isang maliit na apartment malapit sa Katipunan.

Pareho kaming nagtuturo, pareho kaming nangangarap.

At tuwing naaalala namin ang gabing iyon, yung gabing narinig ng lahat ang video ko tungkol sa kalalakihan at alak, nagtatawanan na lang kami.

Kasi sa huli, hindi pala kahihiyan ang nagdala sa amin pabalik sa isa’t isa.

Kundi ang kapatawaran, ang pangalawang pagkakataon, at ang isang Bluetooth speaker na hindi marunong manahimik.