Bahagi 3
Hindi ko akalain na sa mismong fitting ng wedding gown ko pa niya ipapahiya ako at ipapasuot sa ibang babae ang damit na ako ang bumili.

Pagkauwi ko ng gabing yun galing Tomas Morato, hindi ako umiyak.

Nakaupo lang ako sa sahig ng condo namin sa Quezon City, nakatapat sa cabinet na punong-puno ng wedding samples. Yung basang buhok ko tumutulo pa sa tiles. Yung cellphone ko nakapatong sa tabi, bukas pa rin yung MyDay ni Trish na suot yung reception gown ko.

Pinatay ko yung data ko.

Tahimik yung buong unit. Naririnig ko lang yung aircon at yung mahinang ulan sa labas. Yun yung unang malakas na ulan na sinasabi sa TV nung isang gabi.

Bandang alas-otso, dumating si Miguel. Narinig ko yung susi niya sa pinto.

Hindi siya kumatok. Diretso pasok.

“Angela?” tawag niya.

Hindi ako sumagot. Nasa kwarto ako, nakaupo pa rin sa sahig, nakasandal sa kama.

Pumasok siya sa kwarto, nakita niya akong basa pa rin yung dulo ng buhok.

“Ano ba yan, nagbabad ka sa ulan? Nag-alala ako. Umalis ka agad sa shop, hindi ka man lang nagpahatid.”

Tumingin ako sa kanya.

“Wala ka bang sasabihin tungkol sa gown?”

Umupo siya sa gilid ng kama, parang pagod.

“Ano na naman ba? Tapos na yun sa shop. Pinagbigyan lang natin si Trish kasi malungkot. Masyado mo namang pinapalaki.”

“Pinagbigyan? Miguel, yung pang-reception ko yun. Yung binayaran ko na yung reservation na ₱30,000. Yung sinukat mo at tinitigan mo ng matagal tapos hindi mo masagot kung sino mas maganda.”

Napabuntong-hininga siya.

“Angela, hindi ko sinabing mas maganda siya. Hindi lang ako sumagot kasi ayokong makasakit. Ikaw yung bride, ikaw yung pinakamaganda. Kailangan pa ba sabihin yun?”

Yun lagi yung linya niya. Kapag nahuli, gagawin niyang ako pa yung kailangang i-comfort.

Tumayo ako, kinuha ko yung tote bag ko. Nilabas ko yung resibo ng venue sa Tagaytay. ₱500,000 down. Yung total ng kasal, aabot ng ₱2.5 million. Hati dapat, pero halos ako lahat nag-aasikaso.

“Alam mo ba kung ilang tindahan pinuntahan ko para sa souvenir na sinabi mong simple lang?” tanong ko.

“Angela, pagod ako. Galing ako sa trabaho, hinatid ko pa si Trish—”

“Ilang tindahan?” ulit ko, mas matigas na.

Hindi siya sumagot.

“Pito,” sabi ko. “Pitong tindahan sa Divisoria at sa SM. Limang beses kong pinalitan design. Ikaw tinanong kita, sabi mo kahit ano okay lang. Tapos ngayon kay Trish, may opinion ka na?”

Tumahimik siya.

“At yung dessert shop ticket?” dagdag ko. “Anim na taon na akong kumakain doon tuwing naaalala ko si Mama. Yung ginataang bilo-bilo na may langka, yun lang yung nakakapagpaalala sa akin sa kanya. Nangako ka sasamahan mo ako nung isang gabi kasi death anniversary ni Mama. Tapos nakalimutan mo kasi naghihintay ka ng cocktail para kay Trish?”

Doon lang siya napa-angat ng tingin.

“Angela, hindi ko nakalimutan yung Mama mo. Nagkataon lang—”

“Nagkataon na kaya mong maghintay ng dalawampung minuto sa bar?” putol ko. “Nagkataon na kaya mong maghintay ng tatlong minuto sa telepono na hindi mo ginagawa sa akin? Nagkataon na forty minutes kang late sa fitting ko pero on time ka sa pagbili ng cocktail ni Trish?”

Napaupo siya ulit. Hinawakan niya yung ulo niya.

“Wag mong gawing masama si Trish. Wala siyang ginagawang masama. Kakabalik niya lang, wala siyang kasama dito.”

“Wala akong sinasabing masama siya,” sabi ko. “Ikaw ang pinag-uusapan natin. Ikaw ang may fiancée na naghihintay sa fitting, tapos iba ang tinitignan mo.”

Biglang tumunog yung cellphone niya. Si Trish tumatawag. Nakita ko pangalan sa screen.

Tinitigan niya ako bago niya i-decline. Pero after five seconds, nag-message si Trish. Nabasa ko sa lock screen kasi nakaharap sa akin: “Kuya, okay ka lang? Nag-aalala ako kay Ate.”

Binaba ni Miguel yung phone nang pabaliktad.

“Angela, pwede ba bukas na natin pag-usapan? Pagod na pagod na ako.”

Tumango ako.

“Sige. Bukas. Pero may kailangan akong gawin ngayon.”

Pumunta ako sa sala, kinuha ko yung bank card na lagi niyang binibigay tuwing may nakakalimutan siya. Yung card na may laman na ₱50,000 na pang-shopping daw para hindi na ako magtampo.

Matagal ko na yung hindi ginagamit. Tuwing nagagalit ako, yun lagi pantapal niya.

Sa pagkakataong ito, hindi ko kinuha para mag-shopping.

Kinuha ko yung gunting sa drawer.

Sa harap niya, pinutol ko yung photocopy ng guest list kung saan nakasulat “Trish Dela Rosa – plus one ni Miguel”. Hindi yung original, yung kopya lang. Pero malinaw yung tunog ng gunting.

Nagulat siya. “Anong ginagawa mo?”

“Wala,” sabi ko. “Inaayos ko lang yung listahan ng mga taong gusto kong kasama sa kasal ko.”

Tinitigan niya ako. Parang ngayon lang niya ako nakitang hindi umiiyak, hindi nagmamakaawa.

“Angela, wag kang gumawa ng desisyon pag galit ka.”

“Hindi ako galit,” sabi ko, at totoo yun. “Pagod lang ako. Pagod na akong maghintay sa taong kaya naman palang maghintay, pero hindi para sa akin.”

Kinuha ko yung recipe notebook ni Mama. Binuksan ko sa pahina ng ginataang bilo-bilo. Nandoon pa rin yung expired na ticket na siningit ko.

Sinulatan ko yung gilid ng pahina ng maliit na sulat kamay: “Hindi na ako maghihintay – Dec 2025”

Tapos isinara ko yung notebook.

Sabi ko kay Miguel, “Yung souvenir na baso na pinili ni Trish, ikaw na magbayad ng full na ₱45,000. Hindi ko babayaran yun. Yung reception gown, kakausapin ko yung shop bukas na huwag na i-release sa kanya. Kung gusto niya, siya magbayad ng sarili niyang gown.”

“Hindi ganun kadali yun, Angela—”

“Madali lang,” putol ko. “Kasi pera ko yung ginamit na pang-down sa venue at sa gown. Nasa pangalan ko yung resibo. Bank account ko yung ginamit, hindi yung card mo.”

Doon siya natahimikan. Kasi alam niyang totoo.

Anim na taon kong inipon yung pangarap na kasal na yun. Yung ₱2.5 million na budget, kalahati galing sa ipon ko nung nagtatrabaho ako sa BPO sa Ortigas. Yung condo na to, ako naghu-hulog ng monthly na ₱35,000. Si Miguel, magaling mag-promise, pero pag bayaran na, laging “next month na lang.”

Lumabas siya ng kwarto nang hindi nagsasalita. Narinig ko siyang nagbubukas ng ref, umiinom ng tubig.

Ako, nanatili sa sahig, hawak yung notebook ni Mama.

Kinabukasan, maaga akong gumising. Hindi ako pumasok sa opisina. Nag-leave ako.

Pumunta ako mismo sa dessert shop sa Maginhawa. Wala masyadong tao kasi maaga pa.

Si Aling Nena, yung may-ari, nakilala ako agad.

“Angela! Tagal mo hindi nagpunta ha. Yung Mama mo dati, suki ko yun.”

Ngumiti ako. “Aling Nena, pwede pa ba yung bilo-bilo na may langka?”

“Oo naman! Luto ako agad.”

Umupo ako sa tabi ng counter. Habang hinihintay, tinitigan ko yung pila. Ngayon maikli lang, dalawang tao lang.

Naisip ko, anim na taon ako naghintay kay Miguel. Isang oras sa pila dati, apatnapung minuto sa fitting, dalawampung minuto sa bar na hindi naman para sa akin. Lahat ng paghihintay na yun, akala ko pagmamahal.

Pero hindi pala.

Pagdating ng mainit na bilo-bilo, kumuha ako ng isang kutsara. Lasang-lasa pa rin yung gatas, yung langka, yung malagkit na bilo-bilo. Parang yakap ni Mama.

Doon ako umiyak, tahimik lang. Hindi dahil kay Miguel, kundi dahil naalala ko si Mama at kung paano niya ako tinuruan na huwag hayaang may ibang tao magdesisyon kung kailan ako dapat maghintay.

Pagkatapos kong kumain, binayaran ko at nag-iwan ng tip na ₱500. Sabi ko kay Aling Nena, “Babalik po ako. Baka magtayo ako ng maliit na table dito pag weekends, kung okay lang. Yung recipe ni Mama.”

Natuwa siya. “Naku, sige! Tulungan kita.”

Paglabas ko ng shop, may message si Miguel: “Nasaan ka? Kausapin natin yung wedding coordinator mamaya.”

Hindi ako nag-reply agad.

Pumunta ako sa bridal shop sa Tomas Morato. Kinausap ko yung manager.

“Ma’am, yung gown na pang-reception, wag niyo po muna ipahiram sa iba. Ako po yung nagbayad ng reservation. Kung may ibang gustong sumukat, sa ibang gown na lang.”

Tumango yung manager, halatang nahiya sa nangyari kahapon. “Pasensya na po talaga Ma’am Angela. Hindi na po mauulit. Yung souvenir po pala, na-hold na namin yung order nung baso ni Sir Miguel. Kayo pa rin po masusunod.”

“Thank you,” sabi ko. “Yung original na souvenir na pinili ko, yun na lang ulit. Yung may abaca box na gawa sa Laguna, tig-₱250 each, 200 pcs. Yun yung may sulat-kamay ko.”

Pagkauwi ko sa condo, nakita ko si Miguel nakaupo sa sala, hawak yung bank card na iniwan ko sa mesa.

“Iniwan mo to,” sabi niya.

“Kunin mo,” sabi ko. “Hindi ko na kailangan.”

Tinitigan niya ako, parang may gusto siyang sabihin pero hindi niya masabi.

“Angela, si Trish—”

“Wag mo na isama si Trish sa usapan natin,” putol ko nang mahinahon pero matigas. “Tungkol to sa atin. Sa anim na taon na lagi akong nag-aadjust sa oras mo, sa pila mo, sa pagod mo. Ngayong nakita kong kaya mo palang maghintay, narealize ko na hindi pala oras yung problema. Ako.”

Tumahimik siya.

“Sa Sabado, pupunta tayo sa coordinator. Pero hindi para ituloy yung dati,” sabi ko. “Para ayusin kung ano yung akin, ano yung sayo. Kasi yung titulo ng lupa ng condo at yung bank account ng venue, pangalan ko yung nasa kontrata. Gusto kong malinaw bago tayo magdesisyon kung tuloy pa ba.”

Yun yung maliit pero mahalagang desisyon na ginawa ko.

Hindi pa ako nakikipag-break. Hindi pa final.

Pero sa unang pagkakataon, ako yung nagtakda ng oras, hindi siya.

At sa unang pagkakataon, siya yung naghintay.

Nakaupo siya sa sala hanggang gabi, hawak pa rin yung card, habang ako nasa kwarto, hawak yung notebook ni Mama, nagluluto ng plano para sa sarili ko.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖