Bahagi 3
Akala ko simpleng pagod lang siya, pero nang makita ko ang bank account at titulo ng condo na tinatago niya, doon ko nalaman ang totoo

Pagkatapos ng tawag na iyon, hindi ako sumagot. Pinatay ko lang ang tawag at tinitigan ang kisame ng maliit na boarding house. Yung kwarto na iyon, dati kong inuupahan nung single pa ako, hindi ko binitawan kahit kinasal na ako kasi sabi ko kay Carlo, “Para may matuluyan ako pag may early duty sa school.” Pumayag siya noon kasi ₱6,000 lang naman daw, mura na. Hindi niya alam, iyon pala ang magiging rescue ko.

Alas-nuebe ng umaga, pumunta ako sa Parañaque. Pagbukas ni mama ng pinto, nakita niya agad ang suot ko. Nakapambahay pa rin ako, pero nagpalit na ako ng tsinelas na medyo maayos. Hindi siya sumigaw. Niyakap niya lang ako nang mahigpit. Amoy ng nilulutong adobo ang buong bahay. Si papa, nasa sala, nagbabasa ng dyaryo, pagtingin niya sa akin, ibinaba niya ang dyaryo at tumango lang.

“Anak, kumain ka na ba?” tanong ni mama.

Umupo ako. Hindi ako umiyak. Ikinuwento ko lahat nang mahinahon. Yung tungkol sa polo, sa itlog, sa “huwag kang magdala ng kahit ano”, pati yung jacket na bawal isuot. Habang kinikwento ko, si mama hawak lang ang kamay ko. Si papa, tahimik pero halatang nanggigigil.

“Yung condo niyo sa Quezon City,” biglang sabi ni papa. “Naaalala mo ba?”

Doon nagsimulang luminaw ang lahat.

Nung bumili kami ng condo, ₱3.5 million ang total price. Hindi namin kaya nang buo. Si mama at papa ang nagbigay ng down payment na ₱800,000. Ipon nila iyon galing sa pagtitinda dati at sa retirement ni papa. Sabi ni papa, “Para may masimulan kayo.” Ang usapan, ako at si Carlo ang magtutuloy ng monthly amortization na ₱25,000. Pero sa loob ng dalawang taon, ako ang nagbabayad ng halos lahat. Sahod ko bilang teacher, ₱28,000, plus tutoring ko na ₱12,000 kada buwan, doon ko kinukuha ang hulog. Si Carlo, ang sahod niya na umaabot ng ₱45,000, lagi niyang sinasabing napupunta sa project at sa tulong sa nanay niya sa probinsya.

Nung una, naniwala ako. Sabi ko, okay lang, pamilya naman niya. Pero nung minsan, nakita ko sa drawer niya yung passbook ng isang bank account na hindi niya nabanggit sa akin. Solo niyang account. May laman na ₱420,000. Hindi ko ginalaw. Binalik ko lang. Pero simula noon, parang may tinik na sa dibdib ko.

At yung sinasabi niyang “walang madadala” na gamit, natawa ako nang mapait. Kasi halos lahat ng gamit sa condo, ako ang bumili. Yung kurtina na kulay beige na pinili ko sa SM, ₱8,000. Yung mantel, yung mga plato na puti na may manipis na linya, yung rice cooker na ₱4,500, yung washing machine na ₱18,000 na hulugan ko pa sa card ko. Pati yung bedsheet na paborito niya kasi malamig sa likod, ako ang pumili.

Kaya pala sinabi niyang bawal akong magdala ng kahit ano. Kasi ang tingin niya, kanya lahat. Ang tingin niya, wala akong ambag.

Kinabukasan pagkatapos kong umalis, tumawag ulit si Carlo. Hindi ko sinagot. Nag-message siya. “Nasaan yung polo kong blue? Hindi ko makita.” “Yung itlog na binigay ni mama, ginamit mo ba lahat?” “Bumalik ka dito, mag-usap tayo.”

Hindi ako bumalik. Sa halip, binuksan ko ang lumang kahon na tinatago ko sa bahay ni mama. Doon ko nilagay lahat ng resibo. Resibo ng kurtina, resibo ng washing machine, resibo ng aircon na ₱22,000, resibo ng sofa na second-hand pero pinaganda ko ng cover. May sulat-kamay pa ako kung kailan ko binili at magkano.

Si mama, habang nakikita iyon, naiiyak. “Anak, bakit hindi mo sinabi agad?”

Sabi ko, “Kasi akala ko, pag nagtiis ako, magiging okay din.”

Pero hindi na. Pagod na ako.

Yung sinasabi nilang napatulala siya nang buksan ang aparador, nalaman ko ang totoo nung tumawag ang kapitbahay namin na si Aling Nena. Sabi ni Aling Nena, “Ma’am Angela, yung mister mo kaninang umaga, bukas nang bukas yung pinto ng condo niyo, narinig ko sumisigaw, hinahanap yung mga gamit niya na plantsado.” Kasi dati, ako ang nagpa-plantsa ng lahat ng polo niya tuwing Linggo. Naka-hanger nang maayos, may pabango pa. Ngayong wala ako, gusot lahat. Yung blue na polo na paborito niya, hindi niya makita kasi nasa laundry basket, hindi niya alam kung paano maglaba nang hindi kumukupas.

At yung aparador ko, puno pa rin. Hindi ko ginalaw. Yung bag na bigay ni mama na worth ₱50,000, nandoon pa. Yung mga sapatos ko na pang-school, maayos pa ring nakahanay. Kaya siya napatulala. Kasi akala niya aalis ako na may dalang maleta, magmamakaawa. Pero iniwan ko lahat nang buo, parang sinabi kong, “Hindi ko kailangan ang mga bagay na akala mong hawak mo ako.”

Doon siya kinabahan.

Sa mga sumunod na araw, hindi ako pumasok sa school. Nag-leave ako ng tatlong araw. Ginamit ko ang oras para ayusin ang sarili ko. Nagpunta ako sa bank, chineck ko yung solo account ko. Nandoon pa yung ₱200,000. Hindi ko ginalaw iyon dati kasi sabi ko, pang-emergency lang. Ngayon, emergency na.

Nagpunta rin ako sa City Hall, humingi ako ng advice sa women’s desk. Hindi para magdemanda agad, pero para malaman kung ano ang karapatan ko. Sabi nila, conjugal ang condo kasi kinasal kami, pero yung down payment na galing sa magulang ko, may habol kami kung may proof. At yung mga gamit na ako ang bumili, akin iyon kung may resibo.

Umuwi si Carlo sa Parañaque isang gabi. Lasang alak, maingay. Kumatok siya sa gate. Si papa ang humarap.

“Nasaan si Angela?” sigaw niya.

Lumabas ako, pero hindi lumapit. Nasa loob ako ng gate.

“Anong kailangan mo, Carlo?” kalmado kong tanong.

“Umuwi ka na. Wala na akong makain na maayos. Makalat ang bahay.”

Doon ako mas nasaktan, pero mas naging malinaw. Hindi ako ang hinahanap niya. Ang hinahanap niya ay yung taga-luto, taga-laba, taga-ayos.

“Carlo, yung sinabi mong huwag akong magdala ng kahit ano, sinunod ko,” sabi ko. “Wala akong dinala. Pati jacket na suot ko dapat, hinubad ko sa hallway at iniwan sa basurahan. Kasi gusto mong makita ng mama ko na wala akong dala.”

Natigilan siya.

“Pero yung sinasabi mong akin lahat ng nasa condo, hindi totoo. May resibo ako. At yung condo, may ₱800,000 na galing sa magulang ko. Hindi mo pwedeng sabihing iyo lang.”

Namula siya. “Anong gusto mong palabasin? Na mukha akong pera?”

“Hindi,” sabi ko. “Gusto ko lang malaman mo na hindi ako walang ambag.”

Umalis siya na galit pa rin. Pero kinabukasan, nag-message ang biyenan ko, si Aling Nena na nanay ni Carlo. “Iha, pasensya ka na sa anak ko. Pagod lang iyon.”

Hindi ko sinagot nang masama. Sabi ko lang, “Nay, pagod din po ako.”

Sa totoo lang, masakit pa rin. Lalo na pag naaalala ko yung dati, yung nagluluto siya ng salabat na lasang sabaw, yung sumusundo sa ulan. Pero naisip ko, hindi na sapat ang alaala para takpan ang araw-araw na pagod at pangmamaliit.

Isang gabi, habang nag-aayos ako ng mga papeles, nakita ko yung lumang notebook ko nung college. May sinulat ako doon: “Gusto kong maging teacher na hindi lang nagtuturo ng lesson, kundi nagtuturo ring pahalagahan ang sarili.”

Naiyak ako. Kasi nakalimutan ko iyon.

Kaya gumawa ako ng isang maliit pero mahalagang desisyon. Hindi pa ako magfa-file ng kahit anong legal na hakbang. Pero kukunin ko na lahat ng gamit na akin, kasama ang barangay, at kukunin ko rin ang kopya ng titulo ng condo na nasa drawer namin. Hindi para ibenta agad, pero para itago sa ligtas na lugar. At magbubukas ako ng bagong bank account na hindi niya alam, para doon ko ilipat ang sahod ko.

Sinulatan ko si Carlo: “Sa Sabado, pupunta ako sa condo, kasama ang tanod ng barangay, para kunin ang mga personal kong gamit at mga resibo. Huwag kang mag-alala, hindi ko gagalawin ang gamit mo.”

Nabasa niya, pero walang reply.

Alam kong iyon ang simula ng mas malaking paghaharap, pero sa unang beses, hindi ako natakot.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖