Bahagi 3
Akala ko matatapos na sa barangay ang kahihiyan, pero nang singilin kami ni Kapitan at ibenta ang electric fan, doon ko naisipang lumayas na kami ng tuluyan.

Dinala kami ni Kapitan sa barangay hall ng Holy Spirit, Quezon City. Alas-otso ng umaga, mainit na. Kasama namin si Aling Nita, dala pa rin yung kalahating lata ng Bear Brand. Si Aling Cora, nakayuko lang sa upuan, hindi makatingin sa amin.

Galit si Kapitan. Hindi na bago sa kanya si Aling Cora.

“Cora, ilang beses ka nang nireklamo dito! Dati bigas, tapos sinangag, tapos adobo na natira! Pati bike ng apo mo, pati Barbie! Ngayon gatas pa! Bear Brand na ₱350 pa na pang-bata, 7 years old! Ano ka ba!”

Tahimik lang si Aling Cora. Si Dante, nakatayo sa likod ko, hawak si Mica. Ako, nanginginig pa rin. Hindi ko alam kung dapat ba akong magalit o mahiya. Ako yung pinagbintangan, pero parang ako pa yung nahihiya sa harap ng barangay.

Nilabas ni Aling Nita yung lata sa mesa ni Kapitan.

“Kap, ito yung lata. Binili ko kay Cora kanina ng ₱200. Sabi niya pangbayad sa tubo at pang-bingo card. Ginamit na ng apo ko yung iba, pero may natira pa. Pwede pa to kay Mica, pero dapat bayaran ako ni Cora sa ₱200.”

Tumingin si Kapitan sa akin.

“Leni, ano gusto mo mangyari?”

Sabi ko, “Kap, gusto ko lang po mabalik yung gatas ng anak ko. Yun lang po. Honor student po siya, payat po, yun lang po ang gatas niya umaga at gabi. Hindi po ako nagmi-milk tea araw-araw, Kap. Minsan lang po pag may sobra si Dante. Hindi ko po ibebenta gatas ng anak ko.”

Si Mica, biglang nagsalita. Hawak niya pa rin yung libreng baso.

“Kapitan, si Mama po bumili ng gatas ko kasi honor po ako. Hindi po siya bumibili ng lipstick na bago. Yung lipstick po niya, bigay lang po ni Tita ko nung Pasko. Si Lola po lagi nasa bingo.”

Natahimik si Kapitan. Tapos tumingin kay Aling Cora.

“Cora, wala kang pera, alam ko. Pero kailangan mong bayaran si Nita at bilhan ng bagong gatas si Mica. Ano mabebenta mo?”

Umiyak si Aling Cora.

“Wala na po akong pera, Kap. Yung pension ko, bayad na sa utang. Yung ₱150 na barya kanina, panalo ko sa Tong-its kagabi, pero ginamit ko na pang-bingo card na ₱50 at pang-kape.”

Naalala ni Aling Nita, “Kap, may lumang electric fan siya sa bahay, yung malaki, yung National pa. Pwede yun.”

Pumunta kami pabalik sa bahay kasama si Tanod. Kinuha yung lumang electric fan ni Aling Cora sa sala. Maalikabok na, pero gumagana pa. Dinala sa labas, binenta agad sa kapitbahay na nagba-buy and sell ng sirang gamit, ₱1,200 ang bili.

Doon ako medyo natauhan. Hindi pala simpleng gatas lang to. Malalim na pala utang ni Aling Cora. Yung ₱5,000 niya kay Aling Nita, 5-6, ₱50 ang tubo araw-araw. Yung ₱1,500 naman sa bingo card, iba pa yun. Kaya pati gatas ng apo, naisipang ibenta.

Mula sa ₱1,200, bumili si Dante ng bagong Bear Brand 300g sa tindahan, ₱350 ulit, may libreng baso ulit. Yung natira na ₱850, binayad kay Aling Nita para sa utang ni Aling Cora. Kulang pa rin, pero pumayag si Aling Nita na hulugan na lang yung natira.

Si Dante, lumapit sa akin pag-uwi sa bahay. Pawis na pawis, pagod.

“Leni, sorry.”

Tumingin ako sa kanya. Gusto kong sumigaw, pero pagod na rin ako.

“Dante, ako ba magbebenta ng gatas ng anak nating 7 years old? Yung gatas na pinag-ipunan natin? Yung sinasabi ng teacher niya na pampatangkad? Para sa milk tea na ₱150? Yun lang gatas niya, Bear Brand lang.”

Hindi siya nakasagot. Niyakap lang niya si Mica.

Si Mica naman, hawak yung bagong lata ng Bear Brand at bagong baso.

“Papa, si Mama po hindi nagbebenta ng gatas. Si Lola po lagi nasa bingo at may utang na ₱5,000 kay Aling Nita. Ako po nakakita, 5:15 AM, dinala ni Lola gatas ko kay Aling Nita.”

Sa gabi, hindi ako makatulog. Katabi ko si Mica, mahimbing na natutulog, katabi yung bagong lata ng gatas. Katabi ko si Dante, tulog na rin.

Naalala ko lahat ng beses na pinagbintangan ako ni Aling Cora. Nung nawala yung bigas, ako daw nagsaing nang marami para sa pamilya ko. Nung nawala yung ulam na adobo, ako daw kumain mag-isa. Lagi akong tahimik lang. Pero ngayon, pati anak ko, dinamay na.

Doon ko naisip yung desisyon na matagal ko nang gustong gawin pero natatakot ako.

Kinabukasan, habang nagtitimpla ako ng bagong Bear Brand ni Mica, sinabi ko kay Dante.

“Dante, bukod na tayo.”

Nagulat siya.

“Saan tayo kukuha ng pera? Mahal ang upa sa Quezon City.”

“Sabi ni Ate Baby, may paupahan siya sa may bandang Payatas, 35 sqm, ₱2,500 lang isang buwan. Maliit, pero atin. Wala nang bingo, wala nang pagbibintang. Kahit maliit, basta may gatas si Mica araw-araw.”

Tahimik si Dante, tapos tumango. “Sige, Leni. Hanap tayo ng paraan. Hindi na tama to.”

Yun yung maliit pero mahalagang desisyon ko. Hindi na ako papayag na yung anak kong 7 years old ang magtanggol sa akin gamit yung lumang cellphone niya. Ako na mismo ang magtatanggol sa kanya.

At habang umiinom si Mica ng gatas niya na Bear Brand na may bagong baso, tinanong niya ako nang mahina, “Mama, lilipat na po ba tayo?”

Sabi ko, “Oo, anak. Lilipat tayo.”

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖