Bahagi 3: Nang tumagal ng labinlimang araw ang pagputol ng kuryente tubig at internet at ang asawa kong naghihintay na luluhod ako ay sa wakas nalaman niyang hindi pala ako umiiyak kundi tahimik na naghahanda ng kasong magpapabagsak sa kanila

Labinlimang araw.

Labinlimang araw kaming walang kuryente, walang tubig, walang WiFi sa sarili naming bahay.

Pero hindi ako umalis.

Kasi yun ang gusto nila. Gusto ni Aling Delia na mapagod ako, na mapahiya ako, na lumayas ako na umiiyak at bumalik na parang basang sisiw na nagsasabing sige na Ma, kunin mo na ang 90K.

Hindi ko ginawa.

Anong ginawa ko sa loob ng 15 araw na yun?

Una, bumili ako ng dalawang malaking galon ng mineral water sa Alfamart, at isang maliit na power station na naka-sale sa Lazada na 4,500. Sapat para i-charge yung phone at yung maliit na sterilizer ni Elise. Nakikitulog kami ni Elise sa nanay ko sa Laguna tuwing gabi, pero tuwing umaga bumabalik ako sa Imus para pumasok sa trabaho at para kunan ng video ang bahay.

Pangalawa, nilabas ko ang baul ng ebidensya ko.

Dalawang taon na akong nag-iipon hindi ng pera, kundi ng ebidensya.

Nagsimula yun nung minsang kumuha si Aling Delia ng 8,000 sa wallet ko nang hindi nagpapaalam para daw ipadala sa bunso niyang anak na si Benjo na nasa Batangas at gustong magtayo ng manukan. Nung sinita ko siya, sinabi ni Carlo, maliit na bagay lang, wag ko daw gawing isyu.

Mula noon, sinimulan kong picturan lahat ng resibo. Lahat ng GCash transfer na pinipilit ni Carlo na isend ko kay Aling Delia na may note na “pang-grocery” pero pag chineck ko sa bank statement ni Aling Delia na nakuha ko nung minsan niyang pinahiram sa akin yung phone niya para mag- GCash, diretso sa account ni Benjo.

May folder ako sa Google Drive. Pangalan niya, “Elise School Projects”. Pero sa loob nun, 127 na video. Mga voice record na palihim kong nire-record. Yung sinasabi niyang “kapal ng mukha mo, kung hindi dahil sa anak ko, wala ka dito”, yung “maganda ka lang kasi may pera ka, pag wala ka nang pera, basura ka lang”, at yung pinakaimportante, yung mismong araw na sinabi niya “putulan kita ng kuryente para matuto ka”.

Pangatlo, si Atty. Liza.

Si Atty. Liza Mendoza, kaklase ko nung college na ngayon ay abogada ng women’s desk sa Quezon City. Sabi niya sa akin nung tumawag ako.

“Mariel, yung ginagawa ng biyenan mo, hindi lang emotional abuse yan. Economic abuse yan under RA 9262. Yung pagkontrol sa pera mo, yung pagputol ng basic utilities para pilitin kang magbigay ng pera, pasok yan. At yung asawa mong nanonood lang at kinakampihan pa siya, complicit siya.”

Sabi ni Atty. Liza, huwag na huwag akong makikipag-away pa. Hayaan ko silang isipin na nananalo sila.

Kaya tuwing umuuwi ako, tahimik lang ako. Nagluluto ako ng noodles gamit yung butane stove na binili ko. Si Elise pinapainom ko ng gatas na binili ko sa labas.

Si Aling Delia tuwang-tuwa. Akala niya malapit na akong sumuko.

Sabi pa niya kay Carlo habang malakas para marinig ko.

“Hay naku, tingnan mo yang asawa mo, ang tigas ng ulo. Bukas makalawa, babalik yan, luluhod yan.”

Si Carlo, oo lang ng oo.

Pero hindi nila alam, habang pinapatay nila ilaw namin, ako naman sinisindihan ko yung ilaw ng katotohanan.

Pinuntahan ni Atty. Liza yung titulo ng bahay. Nalaman namin na 680K sa downpayment ay galing sa conjugal? Hindi. Galing sa exclusive property ko bago kasal at mana ng parents ko. May mga bank slips pa ako.

Pinuntahan din namin yung barangay. Humingi ako ng blotter. Kasi nung ikatlong araw na walang tubig, muntik nang ma-dehydrate si Elise. Kailangan ko ng record.

At yung pinakamatinding natuklasan namin.

Yung 90K na hinihingi ni Aling Delia kada buwan, hindi pala para sa pamilya namin.

May pinapatayo siyang dalawang palapag na bahay sa Lipa, Batangas. Nasa 1.2M na ang nagastos. Nakapangalan kay Benjo. Saan galing pera? Sa mga “pang-grocery” na hinihingi niya dati, sa 20K na “utang” ni Carlo na galing pala sa joint account namin na hindi ko napapansin kasi auto-debit, at sa plano nilang kunin yung 90K ko monthly para tapusin yung bahay.

Nung araw na sinabi ni Carlo sa akin na.

“Mariel, 15 days ka nang walang kuryente, hindi ka pa ba napapagod? Humingi ka na lang ng sorry kay mama.”

Ngumiti lang ako.

“Carlo, bukas may darating na bisita.”

Kinabukasan, ika-15 araw, alas diyes ng umaga.

May kumatok.

Hindi ako nagulat.

Si Aling Delia nagulat. Si Carlo nagulat.

Nakatayo sa gate, isang sheriff ng korte at isang barangay tanod, may hawak na sobre na may tatak ng Regional Trial Court ng Imus.

“Hinahanap po si Ginoong Carlo Reyes at Aling Delia Reyes. May ihahatid lang pong Petition for Protection Order under RA 9262, Petition for Legal Separation at paghahati ng conjugal property, at Demand Letter para sa reimbursement ng 680K na exclusive property.”

Nabitawan ni Aling Delia yung hawak niyang walis.

Si Carlo naman, namutla. Nanginginig niyang binuksan yung sulat. At doon niya nakita, hindi lang isang papel. Makapal. May kasamang USB na may laman na 127 videos, mga bank statements, at yung barangay blotter.

At sa huling pahina, may nakasulat.

“Hindi na po ako luluhod. Magkita na lang po tayo sa korte.”

Pirma, Mariel Santos Reyes.