Bahagi 3
Akala ko tapos na ang gulo nung pinalayas si Ate, pero kinabukasan bumalik siya kasama ang barangay at abogado para bawiin ang titulo

Pagkagising ko kinabukasan, hindi pa man ako nakakapagkape, may motor na huminto sa tapat ng gate. Si Ate Vanessa ulit, pero iba na suot niya. Naka-blazer na parang pupunta sa opisina, kasama ang isang lalaking naka-polo na may dalang brown envelope. Hindi si Kuya Marco, ibang lalaki. Sabi niya abogado raw niya.

“Mariel, lumabas ka. Mag-uusap tayo ng maayos. May karapatan ako dito,” sigaw niya.

Hindi ko binuksan ang gate. Tinawagan ko agad si Atty. Santos, yung abogado ni Mama na nasa video. Sabi niya, “Huwag kang pipirma kahit ano. Papunta na ako diyan, dumaan ka na rin sa barangay hall ng 9 AM.”

Alas nuwebe, nasa barangay hall na kami. Andoon si Kapitan Rudy, si Atty. Santos, ako, si Ate Vanessa, at yung lalaking kasama niya na nagpakilalang Atty. De Guzman daw. Wala si Kuya Marco at wala ang mga bata.

Pag-upo pa lang, binuksan na ni Ate yung envelope. Nilabas niya ang isang printed na papel. Sabi niya, “Ito ang tunay na testamento ni Mama. Ginawa niya to 2018, bago pa siya magkasakit. Hati dapat kami. Yung testamento ni Mariel, gawa-gawa lang yan nung 2024 nung malapit na mamatay si Mama at wala na sa tamang pag-iisip.”

Tiningnan ni Atty. Santos yung papel. Isang simpleng sulat lang, walang notaryo, walang pirma ni Mama na malinaw, xerox lang ng pirma na parang pinilit gayahin. Sabi ni Atty. Santos, “Ma’am Vanessa, kung may testamento kayo na 2018, dapat nasa notaryo. Saan ang original? Sino ang saksi?”

Sumagot si Ate, “Nasa bahay namin sa BGC. Naiwan. Pero ito ang kopya.”

Doon pa lang, alam na ni Kapitan na may butas. Pero hindi pa tapos.

Ako naman, nilabas ko yung kahon ng mga resibo. Tatlong taon kong tinago lahat. Resibo ng ospital sa Quezon City General Hospital, resibo ng gamot sa Mercury Drug, resibo ng oxygen tank na inuupahan ko buwan-buwan, at resibo ng LBC ng mga balikbayan box niya.

“Kap, ito po yung sampung box na padala ni Ate sa loob ng sampung taon,” sabi ko, at isa-isang nilabas yung picture ng bawat box. May petsa. Dec 2016, expired na cheese curls. Dec 2017, expired na chocolate na may uod na. Dec 2019, lotion na 2018 pa expired. Lahat may sulat-kamay ni Mama sa likod ng resibo, “Padala ni Vanessa, hindi pwede kainin ng apo.”

Napatahimik si Ate.

Tapos nilabas ko yung bank statement ni Mama. Simula 2015 hanggang 2024, ako lang ang nagde-deposit. Yung galing sa live selling ko. Walang kahit isang transfer galing kay Vanessa. Kahit GCash wala.

“Vanessa,” sabi ni Kapitan Rudy, “Totoo ba na ni minsan hindi ka nagpadala?”

Sumagot si Ate, namumula, “Nagpadala ako! Cash! Pinabibigay ko sa kapitbahay!”

“Sinong kapitbahay?” tanong ni Kapitan.

“Si Aling Nena!”

Agad pinatawag ni Kapitan si Aling Nena, yung kapitbahay namin na 20 taon nang nakatira sa tapat. Dumating si Aling Nena, may dalang walis pa.

“Kap, kahit kailan hindi nagbigay ng pera yan si Vanessa. Ang binibigay niya, yung box na may amag. Ako pa nga nagtatapon kasi baka makakain ng aso at mamatay.”

Napahiya si Ate. Pero lumaban pa rin.

“Eh yung bahay! Conjugal property yan ni Papa at Mama! May habol pa rin ako doon! Hindi pwedeng kay Mariel lang lahat!”

Doon ako nasaktan nang sobra. Kasi si Papa, patay na sampung taon na rin, at bago mamatay si Papa, sinabi niya kay Mama na ibigay lahat sa mag-aalaga. Narinig ko yun mismo. Pero wala akong ebidensya sa sinabi ni Papa, kaya hindi ko na sinabi.

Sabi ni Atty. Santos, “Yung titulo, nakapangalan na kay Delia Ramos lang simula 2019, matapos mamatay ang asawa niya. Sole property na niya. Kaya may karapatan siyang magdesisyon kung kanino niya iiwan.”

Umiiyak na si Ate pero hindi dahil nagsisisi, kundi dahil galit. “₱2.5 million tong bahay na to! ₱500,000 pa sa bangko! Hindi ako papayag na wala akong makuha! Bunso ka lang! Ako panganay!”

Doon ko naramdaman yung pagod ng sampung taon. Yung pagod na ako lang ang nagpupuyat, ako lang ang nagpapalit ng diaper ni Mama, ako lang ang nagdadala sa ospital habang siya nasa BGC nagba-brunch.

Tumayo ako. Hindi na ako umiyak.

“Ate, sampung taon kitang tinawagan. Sampung beses kitang sinabihan na malapit nang mawala si Mama. Ang sagot mo, busy ka. Nung namatay si Mama, ang una mong tinanong, magkano bahay. Hindi mo man lang tinanong kung anong kinamatay niya. Alam mo ba kung anong ulam ang huli niyang hiniling? Adobo. Hindi ko na nagawa kasi wala na tayong pera nun.”

Natahimik ang buong barangay hall.

Sabi ni Kapitan, “Vanessa, malinaw na may kapabayaan ka. Pero bilang panganay, bibigyan kita ng pagkakataon na makipag-ayos. Humingi ka ng tawad sa kapatid mo at sa nanay mo.”

Akala ko hihingi siya ng tawad. Pero tumayo siya at kinuha yung envelope.

“Hindi! Ipapasa ko to sa korte! Ipapawalang-bisa ko yang testamento na yan! May kakilala ako sa City Hall!”

Umalis siya na padabog. Naiwan kami.

Pag-uwi ko, pagod na pagod ako. Pero may isang desisyon akong ginawa na maliit lang pero mahalaga. Pumunta ako sa notaryo at pina-transfer ko na yung titulo sa pangalan ko, kasama yung video at notarized will. Binayaran ko yung transfer tax gamit yung parte ng ipon ni Mama na naka-allocate para doon. Sabi ni Atty. Santos, yun ang pinakamagandang gawin para hindi na niya mahabol.

Nung gabi, habang naglilinis ako ng kwarto ni Mama, nakita ko sa ilalim ng unan niya ang isang maliit na sobre. Hindi ko pa nakikita dati. Nakasulat, “Para kay Mariel, kapag wala na ako.”

Binuksan ko. Isang sulat-kamay ni Mama, maikli lang.

“Mariel, anak, kung inaaway ka ni Ate mo pag wala na ako, huwag kang matakot. Hindi pera ang habol niya, takot siyang makalimutan siya. Pero ikaw ang nagmahal hanggang dulo. Yakapin mo sarili mo para sa akin.”

Doon lang ako umiyak nang malakas. Hindi dahil sa bahay, hindi dahil sa pera, kundi dahil sa wakas naintindihan ko na kahit masakit, kailangan kong tumayo mag-isa.

At bago ako matulog, nag-text si Kuya Marco sa akin. Hindi alam ni Ate.

“Mariel, pasensya ka na sa asawa ko. Pagod na rin ako sa ugali niya. Kung kailangan mo ng saksi na sampung taon siyang hindi umuwi, handa ako. Umuuwi lang yan sa QC kapag may naririnig na pera.”

Screenshot ko yung text. Hindi para gamitin laban sa kanya agad, pero para alam kong hindi ako nag-iisa sa katotohanan.

Hindi pa tapos ang gulo, pero sa unang pagkakataon, hindi na ako yung bunso na nagtatago sa likod ng pinto.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖

Bahagi 4
Sa barangay hall mismo umamin si Ate na sampung taon niya kaming pinabayaan, kaya ako na ang tuluyang pumutol ng ugnayan namin magkapatid

Isang linggo matapos yung unang barangay hearing, pinatawag ulit kami ni Kapitan Rudy para sa final conciliation. Sabi sa patawag, kapag hindi pa rin nagkasundo, bibigyan na ng Certificate to File Action at sa korte na itutuloy. Alam kong yun ang gusto ni Ate Vanessa, kasi akala niya kaya siyang ipanalo ng pera ng asawa niya.

Alas nuwebe ng umaga, nasa barangay hall na ako, kasama si Atty. Santos. Maayos akong nakabihis, hindi mamahalin pero malinis. Dala ko yung kahon ni Mama, yung USB, yung notarized na testamento, yung sampung picture ng expired na box, at yung notebook ni Mama. Dala ko rin yung sobre na sulat ni Mama para sa akin, pero hindi ko muna ilalabas.

Dumating si Ate Vanessa, kasama pa rin yung Atty. De Guzman niya, at ngayon kasama na si Kuya Marco na pilit na isinama. Halatang ayaw ni Kuya Marco pumunta, nakayuko lang.

“Magandang umaga,” bati ni Kapitan Rudy. “Vanessa, Mariel, nandito tayo para ayusin to bilang magkapatid. Hindi para mag-away.”

“Kap, hindi na to ayos-ayos,” sabat ni Ate. “Gusto ko lang yung parte ko. Kalahati ng bahay, kalahati ng pera. ₱1.25 million plus ₱250,000. Yun lang. Patas yun, magkapatid kami.”

Tiningnan ako ni Kapitan. “Mariel, anong masasabi mo?”

Tumayo ako. Hindi na ako nanginginig tulad dati.

“Kap, hindi ko po pinagdadamot ang bahay dahil madamot ako. Pinaglalaban ko po kasi yung huling habilin ni Mama. Sampung taon po akong nag-alaga. Tatlong taon siyang bedridden. Ako po ang naglilinis ng dumi niya, ako ang nagpapaligo, ako ang nagbubuhat papuntang banyo. Habang ako nagla-live selling ng alas dose ng gabi para may pambili ng gamot, si Ate nasa BGC, nagpo-post ng brunch niya.”

“At hindi lang po yun,” dagdag ko. “Ito po yung titulo, nasa pangalan na ni Mama lang simula 2019. Sole property niya. May karapatan siyang mag-iwan ng testamento. At ito po, notarized, may video, may saksi na kayo, Kap, at si Atty. Santos. Legal po lahat.”

Siningit ni Atty. De Guzman, “Pero may karamdaman si Aling Delia, baka hindi na niya alam ginagawa niya nung pumirma siya.”

Doon na sumagot si Atty. Santos, kalmado pero matalim. “Attorney, may medical certificate kami galing sa doktor ni Aling Delia, Dr. Reyes ng QCGH, na lucid pa siya hanggang huling linggo. At yung video, malinaw na siya mismo nagsulat at nagsalita. At ikaw, nasaan ang original ng sinasabi mong 2018 will? Xerox lang ang dala niyo.”

Hindi nakasagot si Atty. De Guzman.

Tapos biglang nagsalita si Kuya Marco, mahina lang pero narinig ng lahat.

“Vanessa, tama na.”

Lumingon si Ate, gulat. “Anong tama na? Kakampi mo ba ako o siya?”

“Vanessa, sampung taon kitang pinapayuhan na umuwi kayo ni Mama. Sampung Pasko sinabi kong dalawin natin. Anong sinasabi mo? Busy ka, ayaw mo ng amoy ospital, ayaw mo ng hirap. Ngayon pera lang habol mo. Nahihiya ako sa kapatid mo.”

Namula si Ate. “Anong pinagsasabi mo? Asawa kita! Dapat kakampi kita!”

“Hindi sa lahat ng oras,” sagot ni Kuya Marco, at humarap kay Kapitan. “Kap, totoo po lahat ng sinabi ni Mariel. Ni minsan hindi kami nagpadala ng pera. Yung mga box, ako pa nagsasabi na huwag na ipadala kasi expired na, pero pinipilit niya para masabing may padala. At yung sinasabi niyang cash kay Aling Nena, wala po yun.”

Parang binuhusan ng malamig na tubig si Ate.

“Sinungaling ka, Marco! Sinungaling kayong lahat!”

“Vanessa,” sabi ni Kapitan, medyo mataas na boses, “May tanong ako. Sampung taon hindi ka umuwi. Nung huling Pasko, 2024, nasaan ka?”

“Hindi ako makauwi, may sakit mga bata!”

“May picture ka sa Instagram, nasa Boracay kayo ng pamilya mo, Dec 24, 2024. Nakita ng anak ko,” sabi ni Kapitan. May pinakitang screenshot si Kapitan galing sa anak niyang nagfa-follow kay Ate.

Doon na siya tuluyang napahiya.

Ako naman, kinuha ko yung huling baraha ko, hindi para manakit, kundi para tapusin.

“Kap, may gusto lang po akong basahin, sulat po ni Mama para sa akin, pero para rin po kay Ate.”

Binasa ko yung sulat: “Mariel, anak, kung inaaway ka ni Ate mo pag wala na ako, huwag kang matakot. Hindi pera ang habol niya, takot siyang makalimutan siya. Pero ikaw ang nagmahal hanggang dulo. Yakapin mo sarili mo para sa akin.”

Pagkabasa ko, umiyak si Ate. Sa unang pagkakataon, hindi galit, kundi iyak na parang bata.

“Akala ko kasi… akala ko mas mahal ni Mama si Mariel kasi bunso… kaya hindi na ako umuwi… nahihiya na rin ako… tapos nung narinig kong may bahay at pera, akala ko yun na lang ang paraan para bumawi…”

Umupo siya sa sahig ng barangay hall, parang yung eksena nung unang araw.

Lumapit si Kapitan. “Vanessa, hindi pera ang pambawi sa sampung taon na hindi pagdalaw. Kung gusto mong bumawi, humingi ka ng tawad at tanggapin mo ang desisyon ng nanay mo.”

Tumingin siya sa akin, luhaan.

“Mariel… patawarin mo ako…”

Tinitigan ko siya. Sampung taon kong hinintay yang sorry na yan, pero hindi na yun ang kailangan ko ngayon.

” Ate, pinapatawad na kita bilang kapatid, pero hindi ko ibibigay ang bahay. Hindi dahil sa galit, kundi dahil yun ang huling respeto ko kay Mama. Yung bahay na to, dugo at pawis ko at ni Mama. Kung bibigay ko sayo kalahati, parang binura ko yung sampung taon na pag-aalaga ko.”

“At isa pa,” dagdag ko, at nilabas ko yung transfer certificate na bagong gawa, “Nasa pangalan ko na po ang titulo, Kap. Na-transfer na po legally base sa testamento. Kaya kahit mag-file pa po siya sa korte, wala na po siyang habol. Pero hindi ko po siya idedemanda pabalik.”

Tumango si Kapitan. “Vanessa, narinig mo. Legal na kay Mariel ang bahay at ang ₱500,000. Wala ka nang makukuha. Pero may pagkakataon ka pa ring maging ate sa kanya, kung gugustuhin mo, na hindi pera ang usapan.”

Tumayo si Ate, pinunasan luha niya. Tumingin kay Kuya Marco, na umiwas.

“Sige… aalis na kami…”

Bago siya lumabas, lumingon siya.

“Pwede ba… kahit minsan… dalawin ko si Mama sa altar niyo?”

Sagot ko, “Yung altar ni Mama, bukas lagi para sa taong marunong gumalang. Kapag natuto ka nang dumalaw nang hindi pera ang hanap, bukas ang gate.”

Umalis sila. Naiwan kami ni Atty. Santos at Kapitan. Pinirmahan namin yung barangay settlement na nagsasabing tinatanggap ni Vanessa na legal ang testamento at wala na siyang habol.

Pag-uwi ko sa bahay sa Congressional, tahimik pa rin, pero iba na yung tahimik. Hindi na lungkot, kundi kapayapaan.

Nagsindi ako ng kandila sa altar ni Mama. Nilagay ko yung bagong titulo sa tabi ng picture niya.

“Mama, tapos na. Naitago ko na, at naipagtanggol ko na. Hindi na ako yung bunso na laging umiiyak sa sulok.”

Binuksan ko yung bintana ng sala. Pumasok yung hangin. Naamoy ko yung bagong lutong kanin sa kapitbahay, at sa unang pagkakataon sa loob ng maraming taon, nagluto ako ng adobo, yung huling ulam na hinihiling ni Mama na hindi ko naluto dati.

Kumain ako mag-isa sa lamesa, pero parang kasama ko si Mama. At alam kong bukas, sa bahay na to na ngayon ay akin na talaga, magsisimula ulit ako mag-live selling, hindi para sa gamot, kundi para sa pangarap ko naman.

Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨