BAHAGI 3 — NANG MAGSALITA ANG KABIT NG ASAWA KO, NABUNYAG ANG UTANG, PEKENG NEGOSYO, AT PLANONG PAGPAPALAYAS SA AKIN

Nang matapos ang recording, walang nagsalita sa loob ng ilang segundo.

Ang dating maingay na Christmas reunion ay naging parang isang silid na naghihintay ng hatol.

Maging ang mga batang naglalaro sa may hagdan ay tumigil nang tawagin sila ng kanilang mga magulang papunta sa kabilang kuwarto.

Si Vincent ang unang kumilos.

Lumapit siya kay Patricia at pilit inagaw ang telepono.

– Burahin mo iyan! Wala kang karapatang pakialaman ang usapan namin!

Agad siyang hinarang ni Adrian.

– Huwag mong hahawakan ang kapatid mo.

– Pamilya namin ito! sigaw ni Vincent.

– At asawa mo ang niloloko ninyo, sagot ng kuya ko. – Kaya huwag kang magkunwaring wala kaming karapatang makialam.

Nakatayo lamang ako sa tabi ng mesa.

Hindi ko alam kung bakit hindi ako umiiyak.

Marahil dahil naubos ko na ang luha ko noong mga gabing mag-isa akong naghihintay sa asawa kong hindi naman pala nagtatrabaho nang overtime.

Marahil dahil mas matindi ang nararamdaman kong galit kaysa lungkot.

O marahil dahil sa wakas, nakita ko na ang tunay na mukha ng mga taong apat na taon kong itinuring na pamilya.

Lumapit si Attorney Celina kay Patricia.

– Patricia, ikaw ba mismo ang nag-record niyan?

Tumango siya.

– Opo. Nasa kuwarto ako noon. Nakaawang ang pinto. Narinig kong pinag-uusapan nila si Ate Mara kaya binuksan ko ang recorder ng telepono ko.

– May original file ka pa?

– Opo. Hindi ko po inedit.

– Mabuti. Huwag mo itong burahin o ipadala kung kani-kanino. Kailangang maayos nating mapreserba ang original at ang detalye kung kailan ito ginawa.

Tumango si Patricia.

Si Aling Lourdes naman ay biglang umupo sa sofa.

– Hindi ninyo naiintindihan! Ginawa ko lang ang lahat para sa mga anak ko!

Napatingin ako sa kaniya.

– Para sa mga anak ninyo? Kaya ninyo ginamit ang pangalan ng asawa ng anak ninyo nang walang pahintulot?

– Mara, hindi naman namin kukunin ang bahay mo!

– Kung ganoon, bakit may mortgage documents?

Hindi siya sumagot.

– At bakit may pekeng kasunduan na isinusuko ko raw ang mga karapatan ko?

Muling natahimik ang biyenan ko.

Lumapit si Tito Ernesto.

– Lourdes, sabihin mo na ang totoo. Hanggang kailan mo ito itatago?

Nakita kong namula ang mukha niya.

– Ernesto, huwag kang makialam!

– Kapatid ako ni Roberto. At kung ginagamit ninyo ang pangalan ng patay kong kapatid sa mga dokumentong hindi niya maaaring pinirmahan, may karapatan akong magtanong.

Bumuntong-hininga si Attorney Celina.

– Hindi pa natin masasabi kung sino ang gumawa ng bawat dokumento hangga't hindi nasusuri ang mga original. Pero sapat ang nakikita natin para seryosohin ito at humingi ng imbestigasyon.

Sa unang pagkakataon, hindi na makatingin nang diretso sa akin si Vincent.

Pagkatapos ay narinig namin ang busina ng isang sasakyan sa labas.

Si Gabriel ang unang lumingon.

– Dumating na ang anak ko.

Ilang sandali pagkatapos, pumasok si Bianca.

Naka-jeans siya at simpleng puting blouse.

Wala na ang makapal na makeup na nakita ko sa mga larawan nila ni Vincent.

Namumugto ang kaniyang mga mata.

Kasama niya ang pinsan niyang si Nicole.

Pagkakita sa akin, agad siyang napahinto.

– Mara…

Hindi ko siya binigyan ng pagkakataong magkunwaring wala siyang alam.

– Alam mong may asawa si Vincent, hindi ba?

Dahan-dahan siyang tumango.

– Opo.

May mga kamag-anak na napabulong.

– At alam mong ako ang nagbayad ng sasakyang ginamit ninyo para pumunta rito?

Napayuko siya.

– Opo.

– Alam mo rin bang ginagamit nila ang bahay ko para mangutang?

Doon siya napatingin kay Vincent.

– Hindi. Sinabi niya sa akin na ibinigay mo raw sa kaniya ang bahay bilang bahagi ng paghihiwalay ninyo.

Napatawa ako.

Hindi dahil nakakatawa.

Kundi dahil hindi ko na maisip kung gaano karaming kasinungalingan ang sinabi ng asawa ko sa lahat ng taong nakapaligid sa kaniya.

– Bianca, kailan niya sinabi sa iyong hiwalay na kami?

– Noong Marso pa.

– Marso ng nakaraang taon?

– Opo.

Napatingin ako kay Vincent.

Noong Marso ng nakaraang taon, ipinagdiwang namin ang ikatlong wedding anniversary namin sa isang restaurant sa BGC.

Binigyan niya ako ng bulaklak.

Nag-post pa siya sa Facebook.

"Three years with the love of my life."

At noong gabing iyon, sinabi niyang gusto na niyang magkaanak kami.

Ngayon, nalaman kong sa parehong buwan, sinasabi na pala niya sa ibang babae na tapos na ang aming kasal.

– May ipinakita ba siyang papeles ng paghihiwalay? tanong ni Attorney Celina.

Umiling si Bianca.

– Sinabi niya na inaayos na raw ng abogado nila.

– At naniwala ka?

Hindi nakasagot si Bianca.

Lumapit ang ama niya.

– Anak, ilang beses kitang tinanong kung sigurado kang wala na siyang asawa.

Umiyak si Bianca.

– Papa, sinabi niyang hindi na sila nagsasama bilang mag-asawa. Sinabi rin ni Tita Lourdes na naghihintay na lang sila ng mga dokumento.

Napatingin ang lahat kay Aling Lourdes.

– Bakit ako na naman? sigaw niya. – Hindi ko kasalanan kung nagmahalan sila!

Napahawak ako sa gilid ng mesa.

– Hindi ninyo kasalanan na nagtaksil ang anak ninyo. Pero may pananagutan kayo sa mga kasinungalingang kayo mismo ang nagsabi.

Muling tumahimik ang sala.

Pagkatapos ay may inilabas si Bianca mula sa kaniyang bag.

Isang maliit na notebook.

– Mara, may gusto akong ipakita sa iyo.

Sinubukan siyang pigilan ni Vincent.

– Bianca, huwag ka nang makisali. Ako ang bahala sa lahat.

Tumingin siya sa lalaki.

– Iyan din ang sinabi mo noong kinuha mo ang ipon ko.

Nanlaki ang mga mata ni Gabriel.

– Anong ipon?

Huminga nang malalim si Bianca.

– Papa, may ₱420,000 akong naibigay kay Vincent. Sabi niya, para sa puhunan ng negosyo namin.

Napahawak sa noo ang ama niya.

– Anak, bakit hindi mo sinabi?

– Akala ko kasi magpapakasal kami kapag maayos na ang lahat.

Doon ko napagtanto na hindi lamang ako ang pinagsinungalingan.

Pero hindi ibig sabihin niyon ay wala nang pananagutan si Bianca sa ginawa niyang pagtatago sa likod ng SUV at pakikisangkot sa isang relasyong alam niyang may asawa ang lalaki.

May mga desisyong siya mismo ang gumawa.

At kailangan niyang harapin ang mga iyon.

Binuksan niya ang notebook.

May mga petsa.

Halaga ng pera.

Pangalan ng mga taong pinagbayaran.

At ilang bank reference number.

– Sinabi ni Vincent na may tatlong investor ang Ramos Family Trading. Ako, si Mama Lourdes, at isang taong tinatawag nilang Mr. D.

Biglang napatingin si Tito Ernesto kay Aling Lourdes.

– Sino si Mr. D?

Walang sumagot.

Nagpatuloy si Bianca.

– Noong nakaraang buwan, narinig kong pinag-uusapan nila ang isang lumang utang. Hindi raw puwedeng malaman ni Mara dahil baka hindi siya pumayag na gamitin ang bahay.

Lumapit si Patricia, ang asawa ng kuya ko.

– Magkano ang utang?

– Hindi ko alam ang eksaktong halaga. Pero may nakita akong demand letter.

Inilabas ni Bianca ang litrato sa telepono niya.

Tiningnan iyon ni Patricia.

Bilang accountant, agad niyang napansin ang mga halaga.

– May outstanding balance na mahigit ₱2.4 million.

Napatingin ako kay Vincent.

– Saan nanggaling ang utang na iyan?

– Business expenses, sagot niya.

– Anong negosyo?

Hindi siya makasagot.

– Vincent, apat na taon akong nagpatakbo ng negosyo. Alam ko ang pagkakaiba ng puhunan at perang nawawala nang walang maipakitang inventory, kontrata, o customer.

Nagsalita si Tito Ernesto.

– May narinig akong nalugi si Vincent sa isang distribution partnership noong nakaraang taon.

Napatingin ako sa kaniya.

– Anong partnership?

– May kaibigan siyang nangakong magpapasok ng mga imported appliances. Nagbigay raw siya ng malaking puhunan. Pero hindi dumating ang mga produkto.

Doon nagsimulang mabuo ang larawan.

Hindi pala bagong negosyo ang pangunahing dahilan ng pangungutang.

May dati nang pagkakautang na kailangang takpan.

At para makabayad, gusto nilang gumamit ng ari-arian ko.

– Totoo ba iyon, Vincent?

Tahimik siya.

– Sagutin mo ako.

– Oo! bigla niyang sigaw. – Nalugi ako! Masaya ka na?

Napatingin ang lahat.

– Akala mo ba madali ang maging asawa mo? Lahat ng tao, ikaw ang pinupuri! Ikaw ang may negosyo! Ikaw ang may bahay! Ako, ano? Asawa lang ni Mara!

Parang may mabigat na bagay na bumagsak sa dibdib ko.

Apat na taon kong inisip na nasasaktan siya kapag may kamag-anak na nagbibiro tungkol sa mas mataas kong kita.

Kaya hindi ko kailanman ipinagmalaki ang pera ko sa harap niya.

Kapag may nagtatanong kung sino ang bumili ng SUV, sinasabi kong pareho kaming nag-ipon.

Kapag may nagtatanong tungkol sa negosyo, sinasabi kong malaki ang tulong niya.

Hindi ko alam na habang pinoprotektahan ko ang kaniyang dignidad, unti-unti niya namang sinisira ang akin.

– Vincent, hindi kita kailanman minamaliit.

– Pero ganoon ang pakiramdam ko!

– At dahil doon, karapatan mo nang lokohin ako?

Hindi siya sumagot.

– Karapatan mo nang kumuha ng ibang babae? Gumamit ng pera ko? Pumirma sa pangalan ko?

Tumalikod siya.

– Hindi mo naiintindihan.

Doon ako tuluyang napagod.

– Tama ka. Hindi ko naiintindihan kung paano nagawang saktan ng isang taong minahal ko ang babaeng nagtiwala sa kaniya.

Napaluha si Patricia Ramos.

– Kuya, sobra na.

Pero hindi pa tapos ang lahat.

Kinuha ni Attorney Celina ang isang dokumentong dala niya.

– Mara, may nakuha tayong sagot mula sa lending company kaninang hapon.

Napatayo ako nang tuwid.

– Ano ang sinabi nila?

– Wala pang naaprubahang mortgage loan gamit ang bahay mo. Hindi pa rin nila natatanggap ang lahat ng original requirements. Pero may naunang application na isinumite sa pangalan mo.

Bahagya akong nakahinga.

Hindi pa nawawala ang bahay ko.

Pero halos umabot na sa puntong iyon.

– May impormasyon din sila tungkol sa taong nagsumite ng application, patuloy ni Attorney Celina.

Tumingin siya kay Aling Lourdes.

– Hindi si Vincent ang personal na nagdala ng mga papeles.

Nanlaki ang mga mata ng biyenan ko.

– Hindi ninyo puwedeng basta sabihin na ako iyon!

– Wala pa akong sinasabing ikaw, sagot ng abogado.

Doon lalo siyang namutla.

Napatingin ako sa kaniya.

– Mama, bakit kayo nagtatanggol sa sarili ninyo kahit wala pang nag-aakusa?

Hindi siya makasagot.

Maya-maya, umupo si Gabriel sa tabi ni Bianca.

– Mara, may isa pa akong dapat sabihin.

Napatingin ako sa kaniya.

– Noong nakaraang linggo, may pumunta sa bahay namin para mag-alok ng investment. Sinabi niyang magiging kasosyo kami sa isang warehouse business sa Calamba.

– Sino po?

– Isang lalaking nagpakilalang Daniel Cruz.

Napatingin si Tito Ernesto kay Aling Lourdes.

– Daniel Cruz?

Parang may biglang bumalik na alaala sa matandang lalaki.

– Lourdes, hindi ba iyan ang pangalan ng taong pinagbentahan mo ng lupa ni Roberto noong nakaraang taon?

Nagkatinginan ang mga kamag-anak.

– Anong lupa? tanong ni Patricia Ramos.

Tumayo si Tito Ernesto.

– Ang maliit na lupang minana ni Roberto sa Santo Tomas. Hindi pa tapos ang estate settlement noon. Nagulat ako nang malaman kong may nakikipag-usap na tungkol sa bentahan.

Nanginginig na ang boses ni Aling Lourdes.

– Ernesto, hindi mo alam ang buong kuwento!

– Kung ganoon, sabihin mo!

Sa wakas, napaupo siya.

At doon nagsimulang umiyak.

– Kailangan ko ng pera! Hindi ninyo alam kung gaano kalaki ang problema namin!

Napatingin ako kay Vincent.

– Magkano talaga ang utang ninyo?

Walang sumagot.

– Vincent, mag-asawa tayo. May karapatan akong malaman kung may ginagamit kang dokumento sa pangalan ko.

Dahan-dahang umupo si Vincent.

Parang nawalan siya ng lakas.

– Hindi lang ₱2.4 million.

Napatigil si Patricia.

– Magkano?

Huminga siya nang malalim.

– Halos ₱5.6 million lahat.

May napasigaw na tiyahin.

Napahawak si Gabriel sa kaniyang dibdib.

– Limang milyon?!

Tumango si Vincent.

– Kasama ang interes at mga obligasyong hindi ko pa nababayaran.

Doon ko nalaman na ang halos ₱3.8 million na balak nilang hiramin gamit ang bahay ko ay hindi para magtayo ng negosyo.

Para iyon sa pagbabayad ng lumang utang.

At ang natitirang pera ay gagamitin upang magsimula silang muli ni Bianca.

Habang ako?

Ako ang maiiwan sa panganib na mawalan ng bahay.

At kapag tumanggi akong pumirma, gagamitin nila ang mga pekeng dokumento upang subukang palabasing matagal na akong pumayag.

Pero may isa pang bagay na hindi tugma.

– Kung ₱5.6 million ang utang, bakit ₱3.8 million lang ang hinihiram ninyo?

Tahimik si Vincent.

Tumingin ako kay Aling Lourdes.

– Sino ang may hawak ng natitirang obligasyon?

Biglang tumayo ang biyenan ko.

– Tama na! Wala na akong sasabihin!

Pero nagsalita si Patricia Ramos.

– Ma, sabihin ninyo na. Alam ko ang tungkol sa account.

Napalingon kaming lahat.

– Anong account? tanong ni Attorney Celina.

Nanginginig na sumagot ang kapatid ni Vincent.

– Noong Agosto, pinapirma ako ni Mama sa mga papel para sa isang joint account. Akala ko para iyon sa negosyo. Pero may nakita akong transfer na ₱1.1 million papunta sa personal account ni Mama.

Napatayo si Vincent.

– Ano?!

Ngayon, siya naman ang nagulat.

– Ma, sinabi mong ibinayad mo iyon sa supplier!

Umiyak si Aling Lourdes.

– Kailangan kong bayaran ang sarili kong utang!

– Anong utang?! sigaw ni Vincent.

Hindi agad sumagot ang kaniyang ina.

Pagkatapos ay mahinang nagsalita.

– May mga hiniraman akong pera para sa pagpapagawa ng bahay. At para sa mga gastusin noong nagkasakit ang papa ninyo.

Napatingin si Tito Ernesto.

– Pero ako ang nagbayad ng malaking bahagi ng hospital bills ni Roberto.

Natahimik ang lahat.

Lumapit si Patricia Ramos sa kaniyang ina.

– Ma, saan talaga napunta ang pera?

Hindi makatingin si Aling Lourdes.

Sa puntong iyon, may tumunog na telepono.

Kay Vincent.

Nakita kong lumitaw ang pangalan sa screen.

DANIEL CRUZ.

Ayaw niyang sagutin.

Pero pinilit siya ni Aling Lourdes.

– Sagutin mo. Baka mahalaga.

Naka-speaker ang tawag nang pindutin niya iyon.

Isang galit na boses ang narinig namin.

– Vincent, nasaan na ang mga papeles? Bukas na ang deadline natin. Kung hindi ninyo maibibigay ang ipinangako ninyong collateral, kailangan nating pag-usapan ang perang inilabas ko!

Namutla si Vincent.

– Daniel, may problema lang.

– Problema? Tatlong buwan na ninyo akong pinapaasa! At sabihin mo sa nanay mo, hindi na ako tatanggap ng panibagong photocopy na walang maayos na verification!

Napatitig ako sa telepono.

Kahit ang taong nagpapautang sa kanila ay may pagdududa na pala sa mga papeles.

Biglang pinatay ni Vincent ang tawag.

At saka ako tumingin kay Attorney Celina.

– Attorney, puwede ba nating isama sa reklamo ang lahat ng ito?

Tumango siya.

– Maaari nating ihain ang mga naaangkop na reklamo batay sa ebidensiya. Pero may kailangan pa tayong tiyakin tungkol sa mga pirma at sa daloy ng pera.

Doon nagsalita si Bianca.

– May hawak akong isang bagay na makatutulong.

Kinuha niya ang isang maliit na USB drive mula sa kaniyang bag.

– Binigay ito sa akin ni Vincent noong nakaraang buwan. Sabi niya, backup ng business records namin. Hindi ko pa tiningnan lahat. Pero may nakita akong folder na pangalan ni Mara.

Biglang tumayo si Vincent.

– Bianca, ibalik mo iyan!

Umatras siya.

– Bakit? Ano ang laman?

Hindi sumagot ang asawa ko.

Tumingin ako sa kaniya.

Sa unang pagkakataon, nakita kong mas natatakot siya sa maliit na USB drive kaysa sa lahat ng dokumentong nailabas namin.

At nang sabihin ni Bianca ang pangalan ng isang file na nakita niya, parang huminto ang paghinga ko.

"MARA_SIGNATURE_FINAL_APPROVED."

Dahil ang pangalan ng file na iyon ay kapareho ng dokumentong ipinakita sa akin ng lending agent.

Ang dokumentong may pirma kong hindi ko kailanman ginawa.

At bago pa namin mabuksan ang USB, lumapit si Patricia Ramos sa akin at bumulong.

– Ate Mara, may isa pa akong hindi nasasabi. Hindi lang bahay mo ang pinagplanuhan nila. May sinubukan din silang gawin sa bank account ng negosyo mo.

( Itutuloy sa BAHAGI 4…)