Bahagi 3
Umuwi akong durog sa Quezon City pero nang yakapin ako ng anak kong 7-anyos at sinabi niyang may kapatid na siya, doon ako nagising at gumawa ng desisyon

Kinagabihan na yon sa Davao, hindi ako umalis agad. Hindi dahil pinatawad ko si Arman, kundi dahil gabi na at wala na akong bus pa-Manila.

Natulog ako sa sala ng bahay na bato ni Joy. Sa banig lang. Ang lamig ng semento sa likod ko. Katabi ko si Janna na 5 anyos.

Bigla siyang lumapit at niyakap ako. Maliit ang mga kamay niya.

“Ate Liza, mabait ka po. Hindi ka po sumisigaw tulad ni Mama pag galit,” bulong ni Janna.

Napangiti ako kahit basang-basa pa ang mata ko. “Janna, tawagin mo na lang akong Tita Liza, ha?”

“Tita Liza, may Kuya po ba ako?” tanong niya.

Natigilan ako. Tiningnan ko siya. Ang mukha niya, kamukhang-kamukha ni Ethan nung 5 anyos pa lang. Pati yung ngipin sa harap na bungi.

“Oo, may Kuya ka. Si Kuya Ethan, 7 anyos, nasa Quezon City. Mahilig mag-drawing ng truck tulad ng Papa mo.”

“Gusto ko po makita si Kuya Ethan!” Masaya niyang sabi.

Si Joy nasa kwarto, pinapatulog ang baby na 1 anyos. Si Arman nakaupo sa labas, sa ilalim ng mangga, hindi makapasok. Parang asong pinabayaan.

Hindi ako galit kay Joy. Paano ako magagalit? Siya mismo niloko ng 6 na taon. Sabi niya single si Arman nung nagkakilala sila sa palengke sa Matina. Nabuntis siya, pinakasalan siya sa City Hall ng Davao noong 2019. May picture pa sila sa sala. 2019. Isang taon bago kami kinasal ni Arman sa simbahan sa Quezon City noong 2020.

Ako ang pangalawa. Pero si Joy ang nauna. Pero pareho kaming niloko.

Kinaumagahan, maaga akong nagising. Si Joy nagtitimpla ng kape. Tahimik lang kaming dalawa.

“Ate, anong plano mo?” tanong ni Joy.

“Uuwi muna ako sa Quezon City. Kailangan ako ni Ethan. Pero Joy, hindi tayo magkaaway. Pareho tayong biktima dito,” sabi ko.

Tumango siya. “Ate, natatakot ako para kay Janna at kay baby. Paano kung hindi na magpadala si Arman? ₱20,000 lang sahod niya, kulang pa sa dalawang pamilya.”

“Alam ko. Kaya kailangan natin ayusin, hindi sa sigawan.”

Sumakay ako ng bus pabalik. Dalawang araw ulit ang byahe. Dalawang araw na walang tulog na maayos. Pagod, amoy araw, pero buo na ang isip ko.

Pagdating ko sa Quezon City, sa may Commonwealth, nakita ko si Ethan na naghihintay sa gate kasama si Nanay. Payat na payat ang anak ko.

“Mama!” Takbo si Ethan at niyakap ako nang mahigpit.

“Anak,” yakap ko siya pabalik, parang ayaw ko nang bitawan.

Pumasok kami sa bahay. Si Nanay nakatingin sa akin, alam niyang may nangyari.

“Liza, anong nangyari sa Davao? Nasaan si Arman?” tanong ni Nanay.

Huminga ako nang malalim. “Nay, totoo. May ibang pamilya si Arman sa Davao. May asawa siya dun, si Joy, at dalawang anak. Si Janna, 5 anyos, at isang baby na 1 anyos.”

Napaupo si Nanay. “Hayop si Arman! Dalawa pamilya! Paano si Ethan?”

Tiningnan ko si Ethan na nakikinig. Hindi ko na itinago.

“Anak, may kapatid ka. Dalawa. Si Janna na 5 anyos at si baby na 1 anyos, nasa Davao. Mga anak ni Papa mo kay Tita Joy.”

Nagulat si Ethan. “Kapatid? May kapatid po ako? Babae po?”

“Oo, babae, at baby.”

“Gusto ko po makita!” Ang bata, walang muwang. Sa isip niya, kapatid ay laruan, hindi komplikasyon.

Kinagabihan, habang natutulog si Ethan, kausap ko si Nanay sa kusina.

“Liza, hiwalayan mo na yan. Kaya mo naman mag-isa, may tindahan ka naman ng barbecue,” sabi ni Nanay, galit.

“Nay, hindi ganun kadali. Kung hiwalayan ko, sino magpapadala ng pera kay Janna at kay baby? Kawawa naman mga bata. Hindi kasalanan ni Janna at ni baby na sinungaling ang Papa nila. At si Ethan, kailangan pa rin niya ng Papa,” sagot ko.

“Eh ikaw? Paano ikaw?”

“Pagod na ako, Nay. Pero mas pagod ako kung makita kong naghihirap si Joy at mga bata dun mag-isa.”

Isang linggo ang lumipas na walang Arman. Hindi siya umuwi ng Sabado. Hindi rin siya nag-text. Si Joy nag-message sa akin sa Messenger. Hinanap niya Facebook ko.

“Ate Liza, hindi na umuwi si Arman dito simula nung umalis ka. Nasa Manila daw siya sabi ng dispatcher,” message ni Joy.

Hindi ako nagulat. Takot siguro si Arman humarap sa aming dalawa.

Sabado ng sumunod na linggo, dumating si Arman sa Quezon City. May dalang durian at may dalang maleta. Payat siya. Mukhang hindi natutulog.

Pagbukas ko ng gate, lumuhod siya sa harap ko at ni Ethan.

“Liza, patawarin mo ako. Uuwi na ako sa inyo. Hindi na ako babalik sa Davao,” sabi ni Arman, umiiyak.

Tiningnan ko siya. Dati, pag lumuhod siya, naaawa ako agad. Ngayon, hindi na.

“Tumayo ka, Arman. May anak tayong nanonood,” sabi ko.

Tumayo siya, yakap si Ethan na tahimik lang.

Pumasok kami sa loob. Si Nanay nasa kusina, hindi lumalabas, ayaw makita si Arman.

“Arman, hindi ka na pwedeng bumalik sa Davao na parang walang nangyari. At hindi ka na rin pwedeng dito lang na parang walang nangyari sa Davao. May dalawang bata dun na tinatawag kang Papa. Si Janna 5 anyos at si baby 1 anyos,” sabi ko, kalmado.

“Anong gusto mo mangyari, Liza? Sabihin mo, gagawin ko,” sabi ni Arman.

Gusto kong sumigaw. Gusto kong sabihin, gusto kong maglaho ka. Pero tiningnan ko si Ethan.

“Gusto ko, suportahan mo pa rin si Janna at si baby. Padalhan mo ng pera. Pero dito ka titira sa amin ni Ethan. Kasi kami ang pinakasalan mo sa simbahan sa Quezon City, at may titulo ng lupa tayo na nakapangalan sa ating dalawa. Pero hindi mo pwedeng kalimutan responsibilidad mo sa Davao,” sabi ko.

“Paano si Joy?” tanong ni Arman.

“Si Joy, kausap ko. Pumayag siya na dito ka sa amin, pero magpapadala ka ng ₱10,000 buwan-buwan sa kanila galing sa sahod mo na ₱20,000. May resibo, ipapakita mo sa akin. At tuwing Linggo, mag-video call ka kay Janna at kay baby. At pag bakasyon ni Ethan, papupuntahin natin si Janna dito sa Manila para magkita silang magkapatid.”

Tiningnan ako ni Arman, gulat. “Liza, papayag ka na may iba pa akong pamilya?”

“Hindi ako papayag na may asawa ka pang iba. Pero papayag ako na may anak ka sa iba na kailangan mo suportahan. Kasi kung hindi mo susuportahan si Janna at si baby, anong klaseng Papa ka kay Ethan? At anong klaseng asawa ka sa akin kung takbuhan mo responsibilidad mo?” sabi ko.

Umiiyak si Arman. “Liza, bakit ang bait mo pa rin sa akin kahit niloko kita?”

“Hindi ako mabait, Arman. Pagod na akong maging mabait. Pero Nanay ako. At ayaw kong lumaki si Ethan na nakikita na tinatakbuhan ang problema. Gusto kong lumaki siya na nakikita na inaayos ang mali, hindi tinatago.”

Tumawag ako kay Joy nung gabing yon, naka-loudspeaker para marinig ni Arman.

“Joy, si Arman nandito sa Quezon City. Dito muna siya titira. Pero magpapadala siya ng ₱10,000 buwan-buwan sa GCash mo, ha? May resibo. At video call kayo ng mga bata tuwing Linggo.”

Sa kabilang linya, umiiyak si Joy. “Ate Liza, salamat. Akala ko pababayaan ninyo kami. Salamat talaga.”

“Joy, hindi tayo magkaaway. Pareho tayong niloko. Pero mga bata, wala silang kasalanan.”

Pagkatapos ng tawag, tiningnan ko ang bank account namin ni Arman. Dati joint kami. May ₱15,000 lang laman. Kulang na kulang.

“Arman, simula ngayon, ako hahawak ng pera. Sahod mo, direkta sa akin. Hahatiin ko. ₱10,000 kay Joy, ₱10,000 sa atin. At maghahanap ka ng trabaho na hindi na Davao ang ruta. Sa Pasig o sa Manila lang. Araw-araw ka uuwi,” sabi ko.

Tumango lang si Arman. Walang angal.

Isang maliit na desisyon, pero malaki para sa akin. Sa unang pagkakataon sa limang taon, ako ang nagdesisyon para sa pamilya namin, hindi si Arman.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖