Bahagi 4
Sa huling paghaharap namin sa bahay ng biyenan ko sinabi ko ang pitong taong hinanakit at doon mismo bumagsak ang lahat ng kasinungalingan nila tungkol sa lupa at sa pabor

Dumating si Mama Delia kinabukasan, hindi sa wheelchair kundi naka-saklay na. Kasama niya si Kuya Jerome at si Ate Liza. Hindi sila umakyat sa apartment namin. Hinintay nila ako sa maliit na karinderya sa baba, yung may plastic na upuan at electric fan na maingay.

Bumaba ako kasama si Sofia. Naka-uniform ako galing sa opisina, diretso kasi ako galing Makati. Si Sofia naka-holding hands sa akin.

Pag-upo ko, walang ngitian. Si Mama Delia ang unang nagsalita, malakas yung boses kahit nasa karinderya kami.

“Anna, pitong taon kitang pinabayaan? Ganun ba? Kaya ngayon binabastos mo ako sa harap ng buong angkan?”

Tahimik lang ako. Hinayaan ko siyang magsalita. Sanay ako dati na sumagot agad, magpaliwanag, umiyak. Ngayon hindi na.

“Ma,” sabi ko mahinahon, “Hindi ko po kayo binastos. Sinabi ko lang na hindi ko kaya magbantay sa ospital ng matagal kasi may anak ako at wala kaming pang-upa pag nag-leave si Carlo.”

Sumabat si Ate Liza, bagong kulay pa rin yung buhok, “Nasa bahay ka lang naman dati ah. Ano ba pinagkakaabalahan mo buong araw? Si Sofia lang? Si Ethan nga dalawa pa yun dati inalagaan ni Mama.”

Tiningnan ko si Liza nang diretso. “Ate, nasa bahay ako kasi ako lang mag-isa nag-aalaga kay Sofia. Walang kasambahay. Walang biyenan na tumutulong. Nung dalawang taon si Ethan, sino nagpupuyat sa gabi? Si Mama. Nung dalawang taon si Sofia, sino nagpupuyat? Ako. Habang may 39.5 na lagnat.”

Namula si Liza. Gusto niyang sumagot pero pinutol siya ni Kuya Jerome, “Anna, huwag mo nang ungkatin yung nakaraan. Ang importante ngayon, pamilya tayo. Kailangan ni Mama ng tulong.”

Ngumiti ako, pero pagod na yung ngiti ko. “Kuya, pamilya tayo pag kailangan niyo ako. Pero nung ako ang nangailangan, nasaan kayo? Nung na-slipped disc ako at hindi makatayo, tumawag ako kay Mama. Ang sabi, busy kasi magki-kinder si Ethan. Pamilya ba yun?”

Si Mama Delia biglang umiyak. Yung iyak na malakas, yung parang sa family group chat. “Wala na akong silbi! Nabali lang paa ko, itinakwil na ako ng manugang ko!”

May mga tao sa karinderya na napatingin. Pero hindi ako natinag.

“Ma, hindi ko po kayo itinakwil. Dumalaw po ako sa inyo nung isang araw. Nagdala ako ng prutas. Nakita ko si Ethan may bagong laruan na ₱5,000. Si Sofia kahit minsan hindi niyo nabigyan ng lapis.”

Sabi ni Mama Delia, “Eh kasi si Ethan lalaki, kailangan niya ng laruan!”

Doon ako natawa. Hindi dahil nakakatawa, pero dahil sa wakas narinig ko nang malinaw yung bias na pitong taon kong nararamdaman.

“Ma, pareho po silang apo niyo. Babae man o lalaki. Pero si Ethan ₱10,000 ang aguinaldo tuwing Pasko, si Sofia ₱1,000. Si Ethan apatnapung araw niyong binantayan nung bagong panganak si Ate Liza, madaling araw pa lang namamalengke na kayo. Ako nung nanganak, wala. Si Sofia nilagnat, ni tawag wala. Ma, hindi ko po kayo sinisingil. Pero huwag niyo pong sabihin na pantay.”

Tahimik si Kuya Jerome. Si Liza nakatingin sa cellphone, kunwari busy.

Dumating si Carlo, galing sa trabaho, pawis na pawis. Umupo siya sa tabi ko, hindi sa tabi ng Mama niya. Doon pa lang, medyo gumaan yung pakiramdam ko.

Sabi ni Carlo, “Ma, tama na. Pagod na si Anna. Nagtatrabaho na siya ngayon. Ako nga hindi ko na siya matulungan sa bahay kasi pagod din ako sa kakabantay dati.”

Si Mama Delia tiningnan si Carlo na parang hindi makapaniwala. “Kaya mo na akong tiisin, Carlo? Anak kita!”

Sabi ni Carlo, mahina pero buo, “Ma, anak mo ako pero asawa ko si Anna at tatay ako ni Sofia. Pitong taon na kaming nangungupahan sa 50 sqm. Kayo may malaking bahay, may kasambahay, may renta sa Bulacan na ₱15,000 buwan-buwan pero ni minsan hindi niyo kami binigyan. Yung ₱22,500 na binayad ko sa ospital, pang-upa namin yun.”

Doon nabuking lahat. Yung renta sa lupa sa Bulacan. Matagal na palang may ganun si Mama Delia, pero ang sabi niya dati wala siyang pera. Lahat ng pera napupunta kina Kuya Jerome para sa renovation ng bahay nila, pang-down ng sasakyan, at pang-salon at pang-Boracay ni Liza.

Si Liza biglang nagsalita nang pabalang, “Eh pera ni Mama yun! Karapatan niyang ibigay kung kanino niya gusto!”

Sagot ko, “Tama, Ate. Pera ni Mama yun. Kaya karapatan ko rin na huwag ibigay yung sahod ko na ₱22,500 at yung oras ko na dapat kay Sofia. Hindi ko pera yung hinihingi niyo, oras at lakas ko.”

Natahimik si Liza.

Si Kuya Jerome biglang nagsalita, “Sige na, Ma. Kami na lang magbabantay sa iyo. May kasambahay naman kami. Si Anna may trabaho na, may daycare si Sofia.”

Si Mama Delia hindi agad nakasagot. Hawak niya yung saklay niya, nanginginig.

Tinitigan ko siya at sinabi ko yung huling bagay na matagal ko nang gustong sabihin, “Ma, hindi po ako galit na galit sa inyo. Pagod lang po ako. Pitong taon akong naghintay na tawagin niyo akong anak. Pero ang tawag niyo lang sa akin pag may kailangan kayong bantayan. Ngayon may trabaho na ako, may sarili akong bank account para kay Sofia. Hindi ko na po kailangan yung pinto ng pamilyang Cruz na ayaw magbukas. Gagawa na lang po ako ng sarili kong pinto.”

Umiyak si Mama Delia, pero ibang iyak na. Hindi na yung pang-drama sa group chat. Tahimik lang, may luha.

Si Sofia na kanina pa tahimik, biglang nagsalita, “Lola, pagaling ka.”

Tiningnan ni Mama Delia si Sofia. Sa unang pagkakataon sa pitong taon, nakita kong may guilt sa mata niya.

Tumayo si Carlo at hinawakan yung kamay ko. Sabi niya sa Mama niya, “Ma, uuwi na kami. Dadalawin ka namin tuwing Linggo, pero hindi na titira si Anna sa inyo para magbantay. Kami na lang ni Kuya magpalit-palitan pag kailangan ng bantay, pero hindi si Anna ang gagawa lahat.”

Hindi sumagot si Mama Delia. Tumango lang siya nang dahan-dahan.

Umuwi kami ni Carlo at ni Sofia na magkakahawak kamay. Maliit pa rin yung apartment namin na 50 sqm, pero pagpasok namin, hindi na mabigat yung hangin.

Kinabukasan, pumasok ulit ako sa opisina sa Makati. Si Ate Trish bumati, “Uy, blooming ka ngayon ah.”

Ngumiti ako. Sa lunch break, nagpunta ako sa palengke at bumili ulit ng pork ribs.

Gabi, nilutuan ko si Sofia ng mainit na sabaw. Hindi na malamig tulad dati. Mainit, umuusok, mabango.

Umupo si Carlo sa hapag, kumuha ng mangkok at nagsandok para sa sarili niya. Tapos nagsandok din siya para sa akin.

Kumain kaming tatlo nang sabay. Si Sofia tumatawa kasi may sabaw sa pisngi niya.

Doon ko naramdaman na kahit hindi pa perpekto lahat, may sarili na akong sahig na tinatapakan. May trabaho ako, may bank account ako, may anak akong yayakap sa akin gabi-gabi.

At sa wakas, hindi na ako yung babaeng nagkukusot ng medyas sa balcony habang hinihintay na may makakaalala sa kanya.

Ako na yung babaeng marunong magsara ng pinto pag hindi na siya welcome, at marunong magbukas ng bagong pinto para sa sarili niya at sa anak niya.

Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨