Bahagi 3: Nalaman Ko Ang Totoo Sa Likod Ng Halik Sa Madilim Na Pasilyo At Kung Bakit Ako Itinulak Sa Hagdan At Lahat Sila Humihingi Ng Tawad Ng Huli Na Matapos Akong Saktan At Talikuran

Pagkatapos nung katahimikan na yun sa court, parang huminto ang oras.

Si Miguel Reyes, hindi na siya yung payat na binata na naka-faded na t-shirt na nag-aantay sa akin sa labas ng eskwela.

Nasa late thirties na siya ngayon, mas malapad ang balikat dahil sa tactical vest, may guhit na ng pagod sa noo, pero yung mata, yung mata pa rin na tinitigan ko ng sampung taon.

Nakatayo siya, pero hindi makalapit.

Yung mga kasamahan niya, si Ramos, si Jessa na ngayon ay may asawa na at buntis, lahat sila nakayuko.

Si Jessa ang unang lumapit sa akin, umiiyak.

“Andrea… Diyos ko, Andrea, ikaw ba talaga yan?”

Hindi ako sumagot.

Hinila niya ako sa gilid ng court, sa may lilim ng puno ng mangga kung saan dati kami nagme-meryenda ng fishball.

Doon niya sinimulang ikuwento ang lahat na hindi ko na maalala ng buo dahil sa therapy at dahil pinili kong kalimutan.

Sabi ni Jessa, pagkatapos kong umalis at ibenta ang bahay ng 3.8 million, halos gumuho ang buong kampo.

Una nilang akala nagtatampo lang ako, lilipas din ng isang linggo.

Pero nung pinalitan ko ang number at binlock ko lahat, at nung nalaman nilang nag-resign ako sa clinic at wala nang record sa barangay, doon sila kinabahan.

Si Miguel daw, una galit.

Sabi niya drama lang daw ako.

Pero nung dumating ang LBC na nagbalik ng engagement ring namin kasama ang sulat na isang linya lang na nakasulat: “Tapusin na natin. Huwag mo na akong hanapin.”, doon siya natauhan.

Araw-araw daw siyang pumupunta sa dati naming bahay kahit may nakatira nang bagong pamilya, nakatayo lang sa labas.

Gabi-gabi daw binubuksan niya yung lumang baul na iniwan ko na may mga sulat namin noong high school, mga Polaroid, yung panyo na may tahi kong pangalan niya.

Sabi ni Ramos, minsan naririnig nila siyang umiiyak sa opisina pag mag-isa, yung tahimik na iyak ng lalaking hindi marunong umiyak.

At si Sofia?

Doon nagsimulang manginig ang kamay ko.

Sabi ni Jessa, dalawang buwan pagkatapos kong umalis, nahuli si Sofia na nagsisinungaling.

Hindi pala siya tunay na anak ni Papa.

Nagpa-DNA test si Miguel gamit ang buhok na nakuha sa lumang suklay ni Papa na tinago ko.

Resulta: zero percent match.

Yung birth certificate na pinakita niya, peke, gawa lang sa Recto.

Yung nanay ni Sofia, dating kasambahay lang ni Papa noong nasa Olongapo ang assignment niya, at matagal nang may record ng panloloko sa mga retired na sundalo.

Plano pala talaga ni Sofia na dumikit sa pamilya ng sundalo para may matirhan sa Maynila at makapasok sa kampo.

At yung halik sa pasilyo?

May CCTV pala ang mess hall na hindi alam ni Miguel na gumagana.

Nireview ni Major Villanueva.

Kitang-kita na si Sofia ang humila kay Miguel sa madilim na pasilyo, sinabing may ipapakita siyang picture ni Papa na nasa phone niya, tapos bigla siyang hinalikan.

Si Miguel, nagulat, pero hindi agad nakatulak dahil hawak ni Sofia ang kwelyo niya.

At nung dumating ako, saka lang siya nagkunwaring biktima at itinulak ako pababa ng hagdan para magmukha akong nang-away.

Nung nalaman yun ni Miguel, sa harap ng buong platoon, sinampal niya si Sofia at pinag-report sa admin at pinatanggal sa housing.

Pinalayas siya sa kampo.

Umuwi siya sa Olongapo, nabuntis ng ibang lalaki, at ngayon nagtitinda lang ng load sa palengke ayon kay Jessa.

At lahat ng taong nandoon sa birthday party na yun, isa-isang pumunta kay Miguel para humingi ng tawad dahil kinampihan nila si Sofia.

Pero huli na.

Wala na ako.

Nung sinabi yun ni Jessa, hindi ko alam kung maiiyak ako o magagalit.

Kasi sa limang taon sa Cebu, natuto akong hindi na magalit.

Natuto akong gumising ng 5AM para magtimpla ng kape ni Daniel, maghatid kay Elise sa daycare sa Banilad, magtrabaho ng tahimik, kumain ng lechon tuwing Linggo.

Walang drama.

Walang pasilyo.

Walang crystal ball na nabasag.

Pero ngayong nakikita ko si Miguel na nakatayo sa sulok, hawak pa rin yung folder na nalaglag, na may tatak na “Request for Transfer – Cebu Division”, narealize ko na hindi pala siya tumigil.

Lumapit siya sa wakas.

Dahan-dahan.

“Andrea,” boses niya, basag.

“Hindi ko alam na nandito ka. Hindi kita sinundan. Nagkataon lang na nag-request ako ng transfer sa Cebu kasi sabi ng kaibigan mo dati, may kamag-anak ka raw doon.”

Tinitigan ko siya.

“Major General ka na pala,” sabi ko, pilit ngumiti.

“Major pa lang,” sagot niya, at parang nahiya.

“Pinilit lang nila akong tawaging ganun kasi… kasi gusto ka nilang bumalik.”

Nagkatinginan kami.

Sa mata niya, nakita ko yung sampung taon.

Sa mata ko, nakita niya yung bagong buhay.

“Hindi mo na kailangang mag-explain,” sabi ko.

“Tapos na yun. May pamilya na ako.”

Tumango siya, pero yung panga niya nanginig.

“Alam ko. Nakita ko yung picture. Maganda yung baby mo. Kamukha mo.”

At doon biglang sumingit si Ramos na may dalang lumang kahon.

“Andrea, ito yung mga gamit mo na iniwan mo. Hindi ginalaw ni Sir. Kahit yung halaman mong namatay, tinatabi pa rin niya yung paso.”

Binuksan niya.

Nandoon yung notebook ko na may pulang sulat.

Yung singsing.

At isang sulat na hindi ko pa nababasa, sulat-kamay ni Miguel na may petsang isang araw bago ako umalis.

Sabi sa sulat: “A, kung mabasa mo ito, patawad. Hindi kita pinagtanggol. Duwag ako. Mahal kita. Kung aalis ka man, hihintayin kita. Pero sana huwag.”

Doon ako tuluyang naiyak.

Hindi dahil mahal ko pa siya.

Kundi dahil sa wakas, naliwanagan ang lahat ng tanong na limang taon kong hindi sinagot.

At sa likod namin, biglang dumating si Sofia.

Totoo.

Nasa gate ng kampo, payat, maitim, may kargang bata.

Sumigaw siya.

“Ate Andrea! Kuya Miguel! Nandito ako! Patawarin niyo ako!”

At lahat ng tao sa court napalingon.

At doon ko narealize na hindi pa tapos ang bangungot.

Kailangan kong harapin ang babaeng sumira sa buhay ko, sa mismong lugar kung saan niya ako sinira.