Bahagi 3
Hindi ako natulog sa condo gabing yun.

Dumiretso ako sa BGC, sa condo ng kaibigan kong si Angela. Siya yung dati kong teammate sa design team. Bakante yung extra room niya kasi nasa Singapore yung kapatid niya. “Dito ka muna hangga’t gusto mo,” sabi niya. Walang tanong. Nag-abot lang siya ng kumot at mainit na Milo.

Kinabukasan, pumasok ako sa opisina sa Makati nang maaga pa kaysa sa dati. Yung project na nasa acceptance stage, kami pa rin may hawak. Nung nakita ako ng team lead ko, sabi niya, “Grace, okay ka lang? Akala namin nasa ospital ka pa.” Sabi ko, “Nandito na ako. Taposin natin to ngayong week.” Buong araw akong nagtrabaho na parang walang nangyari, pero bawat tunog ng cellphone ko, kabado ako.

Si Carlo, sunod-sunod ang tawag. Hindi ko sinagot. Nag-message siya. Una, galit.

“Nasaan ka? Umuwi ka.”

Tapos guilt trip.

“Si Mama umiiyak dito. Nahihiya siya sa ibang pasyente kasi walang nagbabantay.”

Tapos yung style na dati gumagana sa akin.

“Grace, mag-usap tayo nang maayos. Hindi ko naman sinasadya yung nasabi ko kagabi.”

Hapon na nung sinagot ko lang ng isa.

“Nasa opisina ako. Bukas, 9am, City Hall. Pag-usapan natin annulment process. Hindi ako magre-resign.”

Hindi siya nag-reply ng ilang oras. Akala ko tapos na.

Pero nung gabi, habang kumakain kami ni Angela, may kumatok. Si Carlo. May dalang paper bag na may prutas. Hindi ko siya pinapasok. Sa hallway kami nag-usap.

“Grace, ano ba. Isang pamilya tayo. Wag mong gawing malaking issue to,” sabi niya. Ang bango pa ng pabango niya, parang kagagaling lang sa opisina.

Tumingin ako sa kanya. “Isang pamilya tayo pag kailangan niyo ako magbayad o mag-alaga. Pero pag bahay, sabi mo akin lang? Pag kotse, sabi mo hindi ko na kailangang bawiin yung ₱480,000 kasi mag-asawa tayo, pero naaalala mo pala pag maghihiwalay na?”

Natahimik siya. Hindi niya inexpect na maalala ko yung exact na amount.

Dito ko nalaman yung totoo. Hindi lang tungkol sa pera.

Kinabukasan, bumalik ako sa ospital para kunin yung naiwan kong tumbler at jacket. Hindi para bantayan biyenan ko, kumuha lang. Sa labas ng room, narinig ko nag-uusap yung nurse at biyenan ko. Sabi ng nurse, “Nay, kaya niyo na po tumayo gamit walker, ah. Sabi ni Doc, kailangan niyo mag-light exercise para hindi manigas.” Sagot ng biyenan ko, mahina pero narinig ko, “Ay naku, pag tumayo ako, sino mag-aalaga sa akin pag wala na manugang ko? Dapat dito lang siya.”

Doon ako parang sinampal. Hindi naman pala totally hindi makakilos. Kaya niya, pero mas gusto niyang may nakaalalay na babae sa pamilya. At si Carlo, pumayag.

Pagpasok ko, ngumiti biyenan ko na parang walang narinig ako. “Grace anak, dumating ka. Buti naman. Sabi ko kay Carlo, ikaw lang marunong mag-alaga.” Hindi ako ngumiti. Kinuha ko gamit ko at sabi ko, “Ma, magpagaling po kayo. Nakakuha na po si Carlo ng caregiver na ₱1,500 per day. Mas magaling po yun kaysa sa akin, may training.”

Nakita kong nagbago mukha niya. Tumingin siya kay Carlo na nasa likod ko.

Si Carlo, nung gabing yun, iba na tono. Hindi na utos, pakiusap na may halong inis.

“Grace, bakit mo pinapahiya si Mama? Pwede namang hindi mo sabihin yung tungkol sa caregiver na mahal.”

Sabi ko, “Carlo, alam mo ba na pwede ka pala mag-file ng family leave sa company niyo? Nabanggit ng HR niyo dati sa Christmas party. Isang buwan paid. Bakit hindi mo sinubukan?”

Hindi siya nakasagot. Kasi hindi niya sinubukan. Mas madali kasing ako ang pag-resignin.

Masakit. Limang taon. Akala ko partner kami. Pero sa limang taon na yun, ako pala yung laging nag-aadjust. Ako nagbabayad ng kuryente pag kulang sahod niya dahil sa amortization ng condo na nakapangalan sa kanya. Ako nag-abot ng ₱480,000 sa kotse na nakapangalan sa kanya. Ako umupo sa hallway ng ospital hanggang 2am. Tapos pag ako na humingi ng konting respeto, “lumayas ka sa bahay ko” agad.

Umiyak ako sa CR ng opisina kinabukasan. Tahimik lang, para walang makarinig. Pero paglabas ko, mas malinaw na mata ko. Hindi na ako galit na galit. Malinaw lang.

Kaya gumawa ako ng isang maliit pero importanteng desisyon. Hindi pa ako magfa-file ng kaso para sa pera. Pero pumunta ako sa bank at nag-print ng lahat ng transaction history. Mula 2021 hanggang 2025. Lahat ng transfer ko kay Carlo. Lahat ng resibo ng grocery, Meralco, association dues na ako nagbayad. Sinave ko sa isang folder sa Google Drive at sinend ko rin kay Angela. Sabi ko, “Pag may nangyari, alam mo nasaan.”

At isa pa. Nag-message ako sa HR namin na gusto kong i-apply yung promotion na matagal ko nang tinatanggihan dahil sabi ni Carlo “wala namang future” daw trabaho ko. Yung promotion na magiging project lead ako, may dagdag na ₱12,000 sa sahod at may chance na ma-assign sa Cebu office.

Pinindot ko yung send. Yun ang una kong desisyon para sa sarili ko nang hindi nagpapaalam kay Carlo