Bahagi 3
Hindi ako nakatulog nang gabing yun.

Nakaupo ako sa lumang papag sa Marikina, nakikinig sa patak ng tubig mula sa bubong. Yung baha kahapon, halos hanggang bubong ng ibang bahay sa baba, pero yung bahay namin, medyo mataas kaya hanggang tuhod lang sa loob. Yung amoy ng putik, parang bumalik ako sa pagkabata.

Alas-sais pa lang ng umaga, nagising na ako. Ginawa ko yung una kong desisyon na matagal ko nang kinatatakutan. Pumunta ako sa bangko sa may Bayan.

Dalawang oras akong naghintay. Nung tinawag na ako, hiningi ko yung full statement of account ng death benefit ni Papa simula 2015. Yung teller, kilala pa ako, anak daw ako ni Sir na bumbero. Tahimik lang siya habang pini-print.

Doon ko nakita nang malinaw. Hindi lang tuition. Noong 2019, may withdrawal na ₱300,000. Nakapangalan kay mama ni Carlo. May note: hospital bill. Noong 2023, may ₱500,000 na transfer sa developer ng condo sa Quezon City. Downpayment para sa unit na 6th floor. Yung unit na akala ko regalo nila sa amin ni Carlo para sa kasal. Pera ko pala.

Umuwi akong dala yung makapal na papel. Parang ang bigat sa bag ko pero mas magaan yung dibdib ko.

Tanghali, may kumatok ulit. Si Carlo.

Hindi na siya naka-uniform. Naka-tshirt at maong lang. Mukhang puyat, may eyebags. Hindi siya pumasok agad, nakatayo lang sa may pinto ng lumang bahay.

“Mara, pwede ba tayo mag-usap nang maayos?” sabi niya.

Hindi ko siya pinapasok. Nakatayo lang ako sa loob ng screen door.

“Ano pa bang pag-uusapan natin?”

“Galit pa rin si Mama. Pero sabi niya, kung babalik ka at mag-sorry, kakalimutan na namin yung nangyari.”

Tumawa ako. Hindi yung masayang tawa, yung tawang pagod.

“Ako pa magso-sorry? Carlo, nilagay mo yung titulo ng lupa ng bahay na to bilang collateral sa banko nung nakaraang taon, hindi ba? Para sa loan ng firetruck ng station? Hindi mo man lang sinabi sa akin.”

Natigilan siya. Paano mo nalaman?

Nakita ko sa munisipyo nung nagpa-assist ako kay Aling Delia. Yung titulo ng lupa na nakapangalan kina Mama at Papa, na dapat sa akin na lang, may annotation. Ginamit pala ng pamilya niyo nang hindi ko alam. Akala ko ba pamilya ang turing niyo sa akin?

Doon siya biglang naging defensive.

“Ginawa ko yun para sa station! Para sa lahat! Hindi lang para sa akin! Kung hindi ko ginawa yun, hindi maaprubahan yung bagong truck!”

“At yung pera ng Papa ko? Yung ginamit niyong downpayment sa condo? Para din ba yun sa lahat?”

Hindi siya nakasagot. Yumuko lang siya. Doon ko nakita na alam niya. Alam niya lahat.

“Si Mama ang nag-asikaso nun,” bulong niya. “Sabi niya, pera naman daw ng pamilya. Magpapakasal na tayo, iisa na lang naman.”

“Magpapakasal? Carlo, iniwan mo akong malunod. Anong kasal pa ang pinag-uusapan natin?”

Doon siya napaluhod. Hindi dahil sa drama, pero dahil parang bumigay yung tuhod niya. Umiiyak siya.

“Mara, hindi ko ginusto yun. Si Trish… sinabi niya na critical ka raw sa west side. Naniwala ako. Hindi ko chineck. Natakot ako na pag inuna kita, sasabihin nilang pinapaboran kita.”

“Eh ngayon, anong sasabihin nila? Na pinabayaan mo yung fiancée mo na malunod para magpabida ka sa iba?”

Umiyak lang siya. Walang salita.

Pumasok ako sa loob at kinuha yung folder. Binigay ko sa kanya yung kopya ng dispatch log.

“Basahin mo. East side ako. West side ang tinype ni Trish. Apat na oras kayong naghanap sa maling lugar. Dalawang oras akong nasa tubig bago dumating yung ibang team. Kung hindi ako marunong lumangoy kahit papaano, patay na ako.”

Nanginginig yung kamay niya habang binabasa.

“Trish… sabi niya nagkamali lang siya ng pindot.”

“Maraming pwedeng magkamali, Carlo. Pero hindi yung taong pinakamagaling na technician na may award. Hindi siya nagkamali. Sinadya niya.”

Doon ko sinabi yung totoo na matagal ko nang nararamdaman pero ngayon ko lang nasabi nang buo. Gusto ni Trish si Carlo. Matagal na. Lahat sa station alam, ako lang yung nagbubulag-bulagan. At nung gabing yun, ginamit niya yung pagkakataon.

Galit na galit si Carlo. Hindi sa akin, sa sarili niya.

“Mara, ayusin natin to. Ipapaliwanag ko sa hepe. Babayaran namin yung pera. Ibabalik namin yung titulo.”

Umiling ako.

“Hindi mo na kailangang ayusin para sa akin. Aayusin ko para sa sarili ko.”

Pumasok ako sa bahay at isinara yung screen door. Hindi ko siya pinaalis nang bastos, pero malinaw na tapos na.

Naiwan siya sa labas, hawak yung mga papel.

Pagkaalis niya, tinawagan ko yung isang legal aid office na nirekomenda ng kaklase ko nung college. Yung kaklase ko na nagtatrabaho na sa PAO sa Makati. Sabi ko, gusto kong mag-file ng pormal na administrative complaint sa BFP dahil sa kapabayaan, at gusto kong ipasara yung joint access sa bank account at ipa-cancel yung annotation sa titulo ng lupa.

Sabi ng abogado, malakas daw yung kaso ko dahil may dokumento ako. Yung dispatch log, yung medical certificate, yung bank statement.

Doon ako gumawa ng maliit pero importanteng desisyon.

Hindi ako magde-demand ng malaking pera. Hindi ako maghihiganti para manakit. Gusto ko lang ibalik kung ano ang sa akin. Yung titulo ng lupa ng magulang ko, yung natitirang pera ni Papa na ₱700,000, at yung kalayaan ko.

Kinagabihan, nag-post si Trish sa Facebook. Picture nila ni Carlo sa station, may caption na “Thank you sa lahat ng nag-alala, safe kami ni Kuya Carlo. Teamwork talaga.” Maraming heart reacts.

Tinitigan ko lang. Dati, masasaktan ako nang sobra. Ngayon, wala na. Parang nanonood na lang ako ng pelikula na hindi na ako kasali.

Pinatay ko yung cellphone ko at binuksan yung bintana. Maaliwalas na ang gabi sa Marikina. Naririnig ko yung mga bata sa labas na naglalaro pa rin kahit may putik pa.

Bukas, pupunta ako sa City Hall para sa unang hearing ng barangay. Hindi para makipag-away, pero para sabihin na hindi na ako babalik sa Quezon City.