Bahagi 4
Hinarap ko silang lahat sa sala ng biyenan ko para sa ₱180,000 at doon ko sinabi na hindi na ako papayag apihin at doon nagsimula ang paglaya ko.

Sabado ng umaga. Hindi ako pinatulog ng kaba.

Alas-nuebe pa lang, dumating na sila sa condo ng biyenan ko sa Quezon City kung saan kami pinapunta ni Aling Delia. Kunwari family lunch daw.

Pagbukas ng pinto, andoon silang lahat.

Si Tita Cora, naka-pulang blouse, parang handa sa away. Si Carlo, nakayuko, hawak yung cellphone, hindi makatingin sa akin. Si Aling Delia, nakaupo sa gitna ng sofa, parang judge. Si Miguel, nakatayo sa may bintana, kasama si Tito Lito na kararating lang galing bus terminal, pagod na pagod, pawis pa.

Ako lang mag-isa dumating. Walang dalang ulam, walang dalang matamis. Dala ko lang yung brown folder.

“Angela,” bungad ni Tita Cora, malakas boses. “Buti naman at dumating ka. Kasi si Carlo, hindi na ma-approve yung loan niya sa BGC kung hindi makumpleto yung down na ₱400,000. Konting tulong lang naman hinihingi namin.”

Ngumiti ako. Hindi yung ngiting pilit.

“Tita, magandang umaga po. Bago po tayo mag-usap tungkol sa pera, linawin lang natin. Magkano po ba talaga yung binigay ni Tito sa akin?”

Nagkatinginan sila ni Carlo.

“₱10,000!” sigaw niya. “Yun ang sabi mo diba? Sabi mo ₱10,000 lang!”

Tumango ako. “Yun po yung sinabi ko kay Mama Delia nung kasal. Kasi yun yung bilin ni Tito.”

Bumaling ako kay Tito Lito.

“Tito, kayo na po magsabi.”

Tumingin si Tito Lito sa asawa niya, tapos sa akin. Kita ko yung pagod sa mukha niya, pero buo yung boses niya.

“Hindi ₱10,000 ang binigay ko kay Angela. ₱180,000.”

Natigilan si Aling Delia. Nalaglag yung hawak niyang baso pero hindi nabasag.

“₱180,000?” ulit ni Aling Delia. “Akala ko ₱10,000 lang? Niloko mo kami?”

“Hindi ko kayo niloko,” sabi ko, kalmado. “Sinunod ko lang bilin ni Tito. Kasi kung sinabi kong ₱180,000 nung araw ng kasal, anong mangyayari? Baka hindi pa tapos yung handaan, hinihingi niyo na.”

Namula si Tita Cora.

“Wag kang magsinungaling! Pera ng mag-asawa yun! Yung pera na yan, pinagpawisan ni Lito sa Cebu! May karapatan ako diyan!”

Tumayo si Tito Lito.

“Cora, tama na. Hindi mo pera yan. Kay Ate yan. Kay Manang.”

“Anong kay Ate? Patay na Ate mo! Wala siyang pera!”

“May lupa si Ate na binenta niya bago siya mamatay. Maliit lang, sa may tabi ng barangay hall sa probinsya. ₱180,000. Sabi niya itago ko para kay Angela. Kasi alam niyang pag nalaman mo, kukunin mo. Tama siya.”

Doon pumutok si Tita Cora.

“Ah kaya pala! Kaya pala palagi mong binabanggit pangalan ng Ate mo pag lasing ka! Mas mahal mo pa pamilya mo kaysa sa akin! Pamilya mo! Ako nag-alaga sa’yo sa Cebu, ako naglaba ng damit mo!”

“At ako,” singit ni Aling Delia, “niloko niyo kami ng anak ko! Akala namin hamak lang pamilya niyo, yun pala may tinatago kayong ₱180,000! Kung alam ko lang, hindi ko papayagan si Miguel na pakasalan ka!”

Tiningnan ko si Miguel. Tahimik lang siya.

“Miguel, may sasabihin ka ba?” tanong ko.

Sa wakas nagsalita siya, pero hindi tungkol sa pera ni Mama.

“Angela, yung totoo, kailangan ko rin yung pera. May pinag-iipunan kami ni Trisha—”

“Trisha?” putol ni Aling Delia. “Sino si Trisha?”

Doon ko nilabas yung isang papel mula sa brown folder. Hindi recording, hindi camera, kundi yung screenshot na na-print ko ng Viber web niya na naiwan niyang naka-open. Yung chat nila.

Binasa ko ng malakas, nanginginig pero malinaw.

“Trisha: Nakausap mo na misis mo tungkol sa condo? Sabi mo tutulungan mo ako sa down. Miguel: Wag ka mag-alala. May makukuha ako. Yung Tito ng asawa ko may binigay na malaki, kukunin namin.”

Tahimik yung buong sala. Rinig yung aircon lang.

Namutla si Miguel.

“Angela, hindi— hindi yan totoo—”

“Hindi totoo? Eh bakit may resibo ng hotel sa BGC sa bulsa ng pantalon mo nung isang linggo? BGC High Street, dalawang pangalan naka-check in, pero isa lang apelyido mo?”

Si Aling Delia napatayo.

“Miguel! Totoo ba yan? May kabit ka?”

“Mama, hindi— work lang—”

“Work? Anong work may resibo ng hotel ng alas-dos ng madaling araw?” sigaw ni Aling Delia. Pero hindi dahil sa akin, dahil sa hiya niya sa harap ng ibang tao.

Doon lumabas yung tunay na ugali ni Miguel.

“Oo! Oo may girlfriend ako! Ano ngayon? Sawang-sawa na ako sa’yo, Angela! Wala kang silbi! Hindi ka ma-promote, hindi ka marunong magdala ng pera sa bahay! At yang ₱180,000 na yan, dapat hati tayo! Asawa mo ako!”

Tumayo ako. Sa wakas.

“Hindi tayo hati, Miguel. Alam mo kung bakit? Kasi bago pa tayo ikasal, nakapangalan na sa akin yung time deposit. Nasa bank sa Makati, sole account. Tinawagan ko abogado ng bank. Personal property ko yun, hindi conjugal. Hindi mo pwedeng galawin. Kahit piso.”

“Hindi mo pwedeng gawin yan!”

“Ginawa ko na. Kanina umaga ni-renew ko ng another year. Nakapangalan pa rin sa akin lang.”

Bumaling ako kay Tita Cora.

“Tita, alam ko po nahihirapan kayo para kay Carlo. Pero hindi po ito pera ninyo. Pera po ito ng Mama ko. Huling habilin niya. Kung gusto niyo ng tulong, tutulungan ko si Carlo maghanap ng maayos na loan sa bank, hindi po galing sa pamana ng nanay ko.”

“Ang damot mo!” sigaw ni Tita Cora, pero wala nang lakas. Yung pulang blouse niya, parang biglang lumuwag.

“Tita, hindi po pagdadamot yung pagprotekta sa kung ano yung sa akin. Pagdadamot po yung pagkuha ng hindi sa inyo tapos pag siningil kayo, kayo pa galit.”

Naiyak si Carlo. Hindi dahil sa pera, pero dahil sa hiya.

“Ate, sorry. Hindi ko alam na ganito. Sabi lang ni Mama hiramin daw muna.”

Nilapitan ko siya.

“Carlo, magpinsan tayo. Kung kailangan mo ng tulong sa resume mo para sa mas mataas na sahod sa Makati, tutulungan kita. Pero yung ₱180,000, hindi.”

Si Tito Lito, lumapit sa akin, hinawakan yung balikat ko.

“Angela, patawarin mo ako ha. Kung hindi dahil sa akin, hindi ka sana napasok sa gulo na to.”

“Tito, kayo lang po yung nagtanggol sa akin nung araw ng kasal. Kayo lang po yung nagbalat ng mani sa likod kahit pinagtatawanan kayo. Hindi ko po makakalimutan yun.”

Umiyak si Tito Lito. Yung matandang contractor na sanay sa alikabok ng Cebu, umiyak sa harap naming lahat.

Si Aling Delia, na kanina pa tahimik, biglang nagsalita.

“Angela, yung anak ko—”

“Ma,” putol ko, pero magalang pa rin. “Mahal ko po kayo bilang biyenan. Pero hindi ko na po kayang manatili sa bahay kung saan pati pera ng nanay ko pag-iinteresan, at yung asawa ko may ibang babae sa BGC. Hindi na po tama.”

Tumingin ako kay Miguel sa huling pagkakataon.

“Yung condo sa BGC, iiwan ko na susi bukas. Yung mga damit ko kukunin ko mamaya. Yung titulo ng lupa na sinasabi mong conjugal, wala yun. Wala tayong lupa. Ang meron ako, yung ₱180,000 ng Mama ko, at yung silver bracelet niya na sinusuot ko ngayon. Sapat na yun para magsimula ulit.”

“Anong ibig mong sabihin?” tanong ni Miguel, kabado.

“Magpa-annul tayo. O maghiwalay muna. Pero hindi na ako babalik sa bahay na yun.”

Nagkagulo sila saglit. Si Tita Cora sinubukang hawakan kamay ko, pero umiwas ako. Si Aling Delia sinubukang kausapin ako pero sabi ko pagod na ako.

Lumabas ako ng bahay na yun sa Quezon City. Tanghali, tirik araw. Sumakay ako ng taxi.

Hindi ako umiyak sa taxi. Nakatingin lang ako sa labas, sa mga building ng Quezon City, sa mga tao sa barangay na nagtitinda ng fishball.

Pumunta ako sa maliit na apartment na tinignan ko na nung isang linggo pa, malapit sa opisina ko sa Ortigas. Maliit lang, isang kwarto, pero may maliit na kusina at may bintana.

Nag-down ako ng ₱20,000 galing sa sahod ko, hindi galing sa ₱180,000. Yung ₱180,000, nasa bank pa rin, buo, lumalaki ng konti dahil sa interest.

Nung gabi, mag-isa ako sa bagong apartment, sinuot ko ulit yung silver bracelet ni Mama. Nagluto ako ng simpleng sinigang, yung amoy naalala ko nung bata pa ako.

Tumawag si Tito Lito.

“Angela, nakauwi ka na ba ng maayos?”

“Opo, Tito. Nasa bago ko na pong apartment.”

“Si Tita mo, umalis muna sa bahay. Nagpunta sa kapatid niya. Ako, maiwan muna dito sa Quezon City para sa trabaho. Pag may kailangan ka, tawagan mo lang ako ha.”

“Opo, Tito. Salamat po.”

“Yung Mama mo, kung nakikita ka ngayon, proud na proud yun.”

Pagbaba ng tawag, umupo ako sa sahig, sa tabi ng bintana. Hawak ko yung brown folder.

Sa loob, hindi lang yung time deposit certificate. Andoon din yung lumang sobre na halos punit na, at yung maliit na sulat-kamay ni Mama.

Walang malaking drama pagkatapos. Hindi biglang yumaman si Carlo, hindi biglang nagbago si Miguel. Si Tita Cora, hindi na nagparamdam ng ilang buwan. Si Aling Delia, nag-text minsan ng “uwi ka na” pero hindi ko na sinagot.

Si Miguel at Trisha, nalaman kong hindi rin nagtagal. Kasi yung lalaking kayang kunin pati pera ng nanay ng asawa niya para ibigay sa ibang babae, kaya rin gawin yun sa kahit sino.

Ako, nanatili sa maliit na apartment. Nagpatuloy sa trabaho sa Ortigas. Yung boss ko, nakita yung bago kong tapang, binigyan ako ng bagong project. Hindi pa promotion, pero mas malaki sahod.

Yung ₱180,000, hindi ko pa rin ginagalaw. Plano ko, pag sapat na ipon ko, bibili ako ng maliit na lupa malapit sa dati naming barangay, yung katulad ng binenta ni Mama. Tataniman ko ng mangga.

At ngayong gabi, habang nakikinig ako sa ulan sa bubong ng apartment ko, suot yung silver bracelet ni Mama, alam kong hindi na ako yung babaeng nakaupo sa likod ng bridal car na takot na takot hawak yung sobre.

Ngayong hawak ko pa rin yung sobre, pero magaan na, kasi alam kong bukas, sa wakas, akin na talaga ang kwento ng buhay ko.

Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨