Bahagi 4
Hinarap ko si Carlo sa barangay hall dala ang lahat ng resibo, at doon mismo bumagsak ang lahat ng yabang niya sa harap namin.

Kinabukasan, alas otso pa lang ng umaga, nasa barangay hall na kami ni papa sa Quezon City. Maliit lang ang hall, may electric fan na maingay, may mga upuan na plastic. Kasama namin si Kagawad Lito, yung matandang kagawad na kilala ni papa.

Dumating si Carlo bandang alas otso y medya. Naka-polo pa rin siya, pero gusot na. Halatang hindi pa naliligo nang maayos. Pagpasok niya, nakita niya ako na nakaupo, katabi ko si mama na dumating din, at sa mesa, nakalatag ang lahat.

Nandoon ang photocopy ng titulo ng lupa ng condo na nakapangalan sa akin, worth ₱2.5 million nung nabili. Nandoon ang original na brown envelope na kinuha ko sa school locker. Nandoon ang bank book na may balance na ₱35,000 na lang mula sa dating ₱300,000. Nandoon ang mga resibo ng kurtina, ng ref na tig-₱22,000 na binili ko nung sale, ng dining table na tig-₱18,000 na hinulugan ko ng tatlong buwan. Lahat may pangalan ko at petsa.

“Liza,” simula niya, mahina ang boses. “Pwede ba tayong mag-usap na lang tayong dalawa?”

Umiling ako. “Dito tayo mag-usap, Carlo. Sa harap nila mama at ni Kagawad. Para malinaw.”

Naupo siya. Pinagpapawisan.

Inumpisahan ni Kagawad Lito, “Carlo, anong nangyari? Bakit mo pinalayas si Liza nang nakapambahay lang?”

Tumikhim si Carlo. “Kagawad, nag-away lang po kami. Konting tampuhan lang. Hindi ko naman po talaga palalayasin. Mainit lang ulo ko.”

“Mainit ang ulo?” singit ni mama, pero kalmado pa rin. “Carlo, alas sais ng umaga, pinapalabas mo yung anak ko na walang jacket? Nakapambahay at tsinelas lang? Kung may nangyaring masama sa kanya sa daan, sino ang mananagot?”

Yumuko si Carlo. “Nay, pasensya na po. Hindi ko po naisip.”

“Hindi mo naisip?” Ngayon ako na ang nagsalita. Pinilit kong maging kalmado, pero nanginginig ang boses ko. “Carlo, tatlong taon kitang sinamahan. Nung sinabi mong kailangan mo ng pera para sa project, hindi ako nagtanong. Nung sinabi mong wag muna akong umuwi sa Parañaque kasi sayang sa pamasahe na ₱200, pumayag ako. Nung sinabi mong ako ang magbayad ng kuryente na ₱4,500 kada buwan kasi ikaw ang nagbabayad ng monthly amortization na ₱15,000, ginawa ko. Pero ang totoo, yung amortization, si papa ang nagbibigay ng kalahati dahil sa’yo nakapangalan pero sa akin ang titulo?”

Nagulat siya. Hindi niya alam na alam ko na.

“Yung joint account natin,” tuloy ko, inilapag ko ang bank transaction slip. “Tingnan mo. June, nag-withdraw ka ng ₱20,000. July, ₱15,000. August, ₱25,000. Lahat walang paalam. Saan napunta?”

Hindi siya makasagot. Tumingin siya kay Kagawad.

“Kagawad, nagamit ko po sa project. Nagkaproblema kasi kami. Kailangan kong mag-abono. Akala ko okay lang kasi mag-asawa naman kami.”

“Mag-asawa kayo, pero pera ni Liza iyon,” sabi ni Kagawad. “Pinaghirapan niya sa pagtututor. May karapatan siyang malaman.”

Doon na siya tuluyang bumigay. Umiyak siya, pero hindi yung iyak na nakakaawa, yung iyak na parang bata na nahuli.

“Liza, nalulugi na yung company namin. May utang ako sa boss ko na ₱200,000. Sabi niya, kung maipapakita ko yung titulo ng condo, pwede niyang i-consider na collateral. Kaya hinahanap ko. Kaya kita pinalayas nang walang dala, kasi akala ko nandoon pa sa closet. Akala ko pag umalis ka nang walang dala, hindi mo makukuha. Hindi ko na alam ang gagawin ko.”

Parang binuhusan ako ng malamig na tubig. Hindi dahil sa awa, kundi dahil sa galit na matagal ko nang tinatago.

“Carlo, kaya mo akong pinalayas nang nakapambahay lang para lang makuha mo ang titulo na hindi naman sa’yo? Kaya mo akong hiniya sa harap ng guard? Para sa ₱200,000 na utang na hindi mo man lang sinabi sa akin?”

Tumayo si mama. “Carlo, yung anak ko, teacher yan. Maayos ang trabaho. Hindi siya lumaki para ganyanin. Yung condo na yan, dugo at pawis ng magulang ko ang downpayment niyan. Yung mga gamit sa loob, pawis ni Liza. Hindi mo pwedeng isangla nang hindi siya tinatanong.”

Tahimik ang buong hall. Yung electric fan lang ang naririnig.

Tumingin ako kay Carlo. Matagal.

“Carlo, mahal kita dati. Yung Carlo na bumibili ng molo soup kahit malayo, yung Carlo na nagluluto ng salabat kahit pangit ang lasa, yung Carlo na sumusundo sa akin kahit basa ang pantalon sa ulan. Pero hindi na ikaw iyon. Yung Carlo ngayon, sinisigawan ako dahil sa itlog na ₱250, pero kumukuha ng libo-libo nang hindi nagsasabi.”

Umiling ako.

“Gusto kong tapusin na ito nang maayos. Hindi kita ipapahiya. Pero kailangan nating ayusin sa legal. Pupunta tayo sa abogado. Yung condo, sa akin nakapangalan, pero paghahatian natin kung ano ang tama base sa resibo. Yung bank account, ibabalik mo ang kalahati ng kinuha mo, kung hindi man buo, unti-unti. At simula ngayon, hindi na tayo magsasama.”

“ Liza, hindi mo ba ako mapapatawad?” tanong niya, basag ang boses.

“Mapapatawad kita, Carlo. Pero hindi na kita pagkakatiwalaan. Iba iyon.”

Doon pumasok yung abogado na tinawagan ni papa, si Atty. Reyes. Kaibigan ni papa sa munisipyo. Pinaliwanag niya ang proseso ng legal separation at paano hahatiin ang conjugal property. Dahil nakapangalan sa akin ang titulo bago pa kami kinasal at may proof na regalo ng magulang ko ang downpayment, mas may laban ako. Pero dahil may mga gamit na binili habang kasal kami, kailangan pa ring ayusin.

Pumayag si Carlo. Wala na siyang choice. Doon sa harap ng barangay, pumirma siya sa kasunduan na hindi na niya gagalawin ang condo, na aalis siya sa loob ng isang linggo, at na magbabayad siya ng ₱100,000 sa loob ng anim na buwan bilang parte ng perang nakuha niya sa joint account.

Pagkatapos ng pirmahan, lumabas kami. Tirik ang araw sa Quezon City. Mainit, pero hindi na katulad ng lamig nung umaga na pinalayas niya ako.

Sumakay kami ni mama at papa sa tricycle. Si Carlo, naiwan sa may barangay hall, nakaupo pa rin, hawak ang kopya ng kasunduan.

Pag-uwi namin sa Parañaque, pumasok ako sa dati kong kwarto. Malinis pa rin. Yung dati kong study table, nandoon pa. Yung mga libro ko nung college, maalikabok na.

Binuksan ko ang bintana. Pumasok ang hangin na may amoy ng sampaguita mula sa labas.

Doon ako umiyak nang tuluyan. Hindi dahil sa lungkot lang, kundi dahil sa wakas, nakahinga na ako.

Lumipas ang isang linggo. Bumalik ako sa condo kasama si papa para kunin ang natitira kong gamit. Wala na si Carlo. Malinis na niyang iniwan. Yung mga damit ko, nakatupi na ulit nang maayos, parang paghingi ng tawad. Sa mesa, may iniwan siyang sulat, at isang maliit na kahon ng molo soup galing sa dati naming paboritong bilihan sa Banawe. Hindi ko na binasa nang buo ang sulat. Tinapon ko ang soup, pero itinabi ko ang kahon.

Ibinenta namin ang condo makalipas ang dalawang buwan. Nakuha ko ang halos ₱2.1 million pagkatapos ng mga bayarin. Yung kalahati, binigay ko kina mama at papa, kasi sa kanila naman talaga galing ang pundasyon. Yung natira, inilagay ko sa sarili kong bank account na ako lang ang may access. Kumuha ako ng maliit na apartment malapit sa school, isang studio lang na ₱8,000 kada buwan, pero akin. Ako ang pumili ng kurtina, puti lang, simple. Ako ang pumili ng mga plato, tig-₱120 lang, pero magaan sa mata.

Si Carlo, narinig ko sa dati naming kapitbahay, bumalik sa Pampanga, sa mama niya. Nag-resign sa construction company at nag-try magtayo ng maliit na hardware. Hindi ko na alam kung nakabayad siya nang buo sa utang niya, pero nagpadala siya ng ₱20,000 nung una, tapos ₱15,000 nung pangalawa. Hindi ko na hinabol ang kulang. Sapat na sa akin na natuto siyang humarap.

Isang hapon, habang nagtuturo ako, may isang batang lumapit sa akin. Yung batang dati na sumulat na gusto niya akong pasalamatan.

“Ma’am Liza, okay ka na po ba?” tanong niya.

Ngumiti ako. Totoong ngiti na.

“Okay na ako, anak. Mas okay pa kaysa dati.”

At sa gabing iyon, pag-uwi ko sa maliit kong apartment, nagluto ako ng sinigang para sa sarili ko. Hindi na para hintayin ang sinuman. Habang kumukulo ang sabaw, naisip ko na sa wakas, yung bahay na matagal kong binuo para sa ibang tao, nabuo ko na rin para sa sarili ko, at bukas, pag gising ko, ako na ang pipili kung anong kwento ang isusulat ko.

Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨