Bahagi 3: Akala Nila Matatakot Ako Sa Sigaw At Drama Sa Barangay Hall, Pero Dala Ko Ang Titulong Malinis At Resibo Ng Magulang Ko Na Magpapatunay Kung Sino Talaga Ang May-Ari Ng Kondo Namin

Akala ni Aling Delia tapos na ang lahat nung pumirma si Marco.

Hindi pa.

Nung gabing yun mismo, matapos pirmahan ang kasunduan, sinabi ko sa kanilang tatlo, “May 24 hours kayo para lisanin ang kondo ko. Bukas ng 6PM, papalitan ko ang lock.”

Nagwala si Aling Delia.

Nag-iiyak si Jessa, pero ngayon totoo na ang iyak kasi alam niyang wala na siyang ma-dedrama.

Si Marco, nakaupo lang sa sahig, hawak ang ulo, parang batang pinagalitan.

“Hindi mo kami mapapaalis! Dito nakatira ang apo ko! May karapatan kami!”

Sigaw ni Aling Delia.

“Wala po kayong karapatan, Nay. Kahit sa barangay, kahit sa pulis, ang titulo nasa pangalan ko.”

Kinabukasan, hindi sila umalis.

Sa halip, tinawagan nila ang Kuya ni Marco, si Kuya Boy, asawa ni Jessa, yung tricycle driver na nasa Lipa pa daw pero biglang nakarating ng Quezon City ng alas singko ng umaga.

Anim na tao na kami sa 45 square meter na kondo.

Si Kuya Boy, lasing, malaki ang boses.

“Hoy! Babae! Akala mo kung sino ka! Kapatid ko yang si Marco! Hindi mo kami basta-basta mapapaalis!”

Kinuha ko ang phone ko, tinawagan ko ang pinsan kong abogado, si Atty. Reyes.

“Insan, andito na sila. Nagdadala ng kamag-anak.”

“Elisa, wag kang makikipag-away. Tawagin mo ang barangay tanod ng Barangay Loyola Heights. Ipa-blotter mo for trespassing at harassment. Nasa batas ka.”

At yun ang ginawa ko.

Pumunta ako mismo sa Barangay Hall. Bitbit ko ang titulo, ang marriage certificate, ang divorce agreement na pirmado.

Si Kapitan mismo ang sumama sa akin pabalik, kasama ang dalawang tanod.

Pagdating sa kondo, naabutan nilang nagsisigawan pa rin si Aling Delia.

“Ma’am, may reklamo po si Ma’am Elisa. Kayo po ay pinapaalis na sa property na hindi sa inyo. Kung hindi po kayo aalis ngayong gabi, pwede po kayong kasuhan ng unjust vexation at trespassing.”

Namutla si Aling Delia. Takot siya sa barangay.

Si Jessa, biglang nagbago ng tono.

“Kap, hindi naman po kami ganyan… nagkakamali lang po… pamilya lang po…”

Pero si Kap, sanay na sa drama.

“Ma’am, pamilya o hindi, kung hindi sa inyo ang bahay, kailangan niyong umalis. 24 hours ang binigay, sobra-sobra na po yun.”

Nung gabing yun, umalis sila.

Bitbit ang mga plastic na labo na may damit, amoy maasim pa rin.

Si Marco naiwan.

Lumuhod siya sa harap ko, sa harap mismo nung basag na piraso ng Noritake na hindi ko pa winalis.

“Elisa, patawarin mo ako… nagkamali ako… natakot lang ako kay Mama… kay Ate…”

“Akala ko pag binigay natin yung kondo, tatahimik na sila… akala ko magiging maayos ang lahat…”

Umiiyak siya. Yung totoong iyak, hindi tulad ni Jessa.

“Mahal kita… mahal ko si Sofia… wag mo kaming iwan…”

Tiningnan ko siya.

Pitong taon kaming kasal.

Pitong taon na ako ang nag-aadjust. Ako ang nagluluto pag may handaan sa kanila. Ako ang nag-aabot ng 5,000 tuwing may birthday si Jacob. Ako ang umintindi nung sinabi nilang wag muna akong magtrabaho para alagaan si Sofia.

Pero ni minsan, hindi niya ako ipinaglaban.

“Marco, huli na.”

Sabi ko.

“Yung pagmamahal na sinasabi mo, namatay nung hinayaan mong gawing basurahan ang bahay ko. Namatay nung hinayaan mong basagin ni Mama mo ang tanging alaala ko sa Nanay ko. Namatay nung sinabi mong kahit saang school na lang si Sofia, samantalang pangarap ng magulang ko na makita siyang naka-uniporme ng Ateneo.”

“Namatay nung nalaman kong ibinenta niyo na ang bahay niyo sa Lipa nang hindi mo sinasabi sa akin, at ginawa mo akong tanga.”

Kinuha ko ang maleta niya na matagal ko nang na-impake.

“Umalis ka na. Yung Innova nasa baba. Yung pera sa BDO, nandoon na. Yun ang kabayaran ko sa pitong taon na pagiging tanga.”

Umalis siya.

Tahimik na tahimik ang kondo sa unang pagkakataon sa loob ng limang araw.

Niyakap ko si Sofia na gising pa pala at nakasilip sa pinto ng kwarto.

“Mama, aalis na ba si Papa?”

“Oo anak, pero nandito si Mama. Hindi ka iiwan ni Mama.”

Akala ko tapos na.

Pero hindi pa pala.

Kinabukasan, kumalat sa buong angkan nila sa Viber group na ako daw ang malupit, na pinalayas ko ang matanda, na dinamot ko ang kondo sa pamangkin.

May mga tita pa na nag-message sa akin, “Elisa, grabe ka naman, matanda na si Aling Delia.”

Pero hindi ako sumagot.

Ang mas malala, pumunta si Aling Delia at Jessa sa daycare ni Sofia sa may Xavierville.

Gusto nilang kunin si Sofia!

Buti na lang, strikto ang daycare. Hindi sila pinapasok kasi wala sila sa listahan ng guardian.

Tumawag sa akin ang teacher, nanginginig ako sa galit.

Doon ako bumalik kay Atty. Reyes.

“Insan, i-file na natin ang petition for sole custody at protection order. Harassment na yan.”

At doon nagsimula ang tunay na laban.

Sa korte ng Quezon City Family Court.

Dala ni Marco ang nanay niya. Ako, dala ko ang Tatay ko na kakagaling lang ng Osaka, kahit naka-wheelchair na.

Nung tinanong ng judge kung bakit ko hinihingi ang sole custody, pinakita ko ang blotter sa barangay, ang picture ng basag na mangkok, ang text message ni Marco na nagsasabing “ibigay mo na kasi ang kondo para matapos na.”

Nung tinanong kung kanino ang kondo, pinakita ko ang titulo, ang deed of sale na 2018 pa, isang taon bago kami ikasal ni Marco nung 2019, at ang bank transfer galing sa Japan.

Walang masabi ang abogado ni Marco, na mukhang hiniram lang ni Aling Delia sa PAO.

Tinanong ng judge si Marco, “Mr. Santos, totoo ba na pinayagan mong tumira ang kapatid mo at ina mo sa condo ng asawa mo ng limang araw nang walang pahintulot niya at pinilit siyang ibigay ito?”

Hindi makatingin si Marco.

“Opo, Your Honor…”

“Totoo ba na ibinenta ng kapatid mo ang bahay nila sa Batangas na hindi alam ng asawa mo at pinlano niyong doon na tumira sa kondo niya?”

Tahimik.

Ang huling tanong ang pinakamasakit para sa kanya.

“At totoo ba na hinayaan mong insultuhin at basagin ng ina mo ang gamit ng asawa mo?”

Doon bumagsak ang luha ni Marco.

“Opo…”

Sa labas ng korte, nakita ko si Jessa. Payat na payat. Wala nang yabang.

Lumapit siya sa akin, hindi na galit, pagod na.

“Elisa… wala na kaming matitirahan… nasa transient lang kami sa Cubao… si Jacob hindi pa rin enrolled…”

Tiningnan ko siya. Wala na akong galit. Puro awa na lang sa batang nadadamay.

“Jessa, hindi ko kasalanan na ibinenta niyo ang bahay niyo nang hindi kayo sigurado. Hindi porket nasa school district ang kondo ko, obligasyon ko nang ibigay sa inyo. Anak ko rin si Sofia. May pangarap din ako para sa kanya.”

Umiiyak siya, pero wala na akong magagawa.

Ang pinakamatinding dagok, nung nalaman ni Kuya Boy na nawala ang 1.2 million na pinagbentahan ng bahay nila sa Lipa dahil ipinang-sugal pala ni Aling Delia sa online sabong.

Doon sila tuluyang nagkagulo.

At si Marco, araw-araw nasa labas ng condo ko, hindi umaalis.