Bahagi 3
Akala ko tapos na ang kahihiyan nang palayain kami sa barangay, pero pag-uwi namin mas malala pala ang iniwan ni Aling Pining

Pinakawalan kami ni Kapitan bandang alas-dyes ng umaga. Hindi dahil sa awa, kundi dahil nagsalita si Ate Nene. Sabi niya sa harap ng lahat, “Kapitan, totoo po sinasabi ni Mia na 7 anyos. Nakita ko po si Aling Pining at si Toto kagabi ng alas-singko sa likod ng bahay nila, binigay ni Aling Pining kay Toto yung pension niya na ₱15,000 na may sobre pa, at si Toto, bumili agad ng shabu sa kanto na tig-₱500 at ng yosi at lighter!”

Tahimik ang buong barangay hall. Namutla si Aling Pining. Si Toto, biglang tumayo at tumakbo palabas, hawak pa ang yosi, amoy shabu pa rin ang damit.

“Aling Pining, totoo ba na binigay mo pension mo na ₱15,000 kay Toto na lulong sa shabu, at pinagbintangan mo si Carla?” tanong ni Kapitan, galit na galit na.

Doon na umamin si Aling Pining. Umiiyak kunwari, pero wala nang lusot. “Opo, Kapitan, binigay ko pension ko na ₱15,000 kay Toto na anak kong lulong sa shabu, kasi kailangan niya ng pera para sa shabu at yosi at lighter, at si Carla, manugang ko lang, pwede ko pagbintangan para hindi ako mapagalitan ni Jun!”

Naiyak ako. Karga ko si Mia na may lagnat na 38 degrees, gutom, at pawis na pawis. Si Jun, first time kong nakita na sumigaw sa nanay niya. “Nanay! Pension mo na ₱15,000 galing sa tatay kong sundalo na namatay, binigay mo kay Toto na lulong sa shabu, at pinagbintangan mo asawa kong nagtitinda ng kwek-kwek ng ₱250 isang araw, at pinakulong mo pa si Carla at si Mia na 7 anyos na may lagnat sa kulungan na may tae at ihi?”

Binigyan ako ni Kapitan ng certificate na nagsasabing hindi ako nagnakaw. Si Aling Pining, pinagmulta ng ₱5,000 para sa pagbibintang at pagpapakulong sa amin ni Mia. Sabi ni Kapitan, “Aling Pining, bayaran mo si Carla ng ₱5,000 para sa danyos!”

“Kapitan, wala akong pera na ₱5,000, binigay ko na pension ko na ₱15,000 kay Toto!” palusot ni Aling Pining.

“Wala kang ₱5,000 pero may ₱15,000 ka para kay Toto na pang-shabu at yosi at lighter? Si Carla, nagtitinda ng kwek-kwek ng ₱250 isang araw para sa baon ni Mia na ₱25 at bigas na ₱50 isang kilo, tapos pinakulong mo pa sa kulungan na may rehas na may tae at ihi!” sigaw ni Kapitan.

Paglabas namin ng barangay hall, hindi na kami umuwi sa bahay na plywood ni Aling Pining. Hindi ko na kaya. Kinuha ko lahat ng damit namin ni Mia, dalawang maleta lang, at pumunta kami sa bahay ni Ate Lilia, kapatid ko, sa kabilang barangay sa Quezon City. Maliit lang bahay niya, isang kwarto at may CR sa loob, pero malinis.

“Ate Lilia, pwede kami makitira muna ni Mia at ni Jun, pinagbintangan ako ni Aling Pining na nagnakaw ng pension niya na ₱15,000, pero ang totoo, binigay niya kay Toto na lulong sa shabu, at pinakulong pa ako at si Mia na may lagnat sa kulungan!” sabi ko, umiiyak, yakap si Ate Lilia.

“Carla, nandito ka na pala, halika, dito kayo ni Mia at ni Jun, may maliit na kwarto dito na pwede ninyo gamitin, at si Mia, may pagkain dito na hindi na kailangang magtinda ng kwek-kwek sa harap ng bahay ni Aling Pining!” sabi ni Ate Lilia, kinarga si Mia na may lagnat at gutom at pinakain ng adobo na may manok at itlog.

Si Mia, kumain ng manok, “Tita Lilia, ang sarap po ng manok, ngayon lang po ulit ako nakakain ng manok simula nung pinakulong kami ni Mama ni Lola Pining sa kulungan na may rehas!”

Doon ako napahagulgol. Anak kong 7 anyos, isang araw nakulong sa barangay hall na may rehas na may tae at ihi, may lagnat na 38 degrees at gutom, habang Lola niya may pension na ₱15,000 na binigay sa tito niyang lulong sa shabu.

Kinabukasan, pumunta ako sa DSWD sa Quezon City, dala ang certificate galing kay Kapitan at birth certificate ni Mia at picture ng kulungan na may rehas na may tae at ihi na kinuha ni Ate Nene sa cellphone niya. Hinarap ako ng babae, 40 anyos.

“Ma’am, gusto ko po ireklamo biyenan ko na si Aling Pining na pinagbintangan ako na nagnakaw ng pension niya na ₱15,000, pero ang totoo, binigay niya sa anak niyang lulong sa shabu, at pinakulong pa ako at anak kong 7 anyos na may lagnat sa kulungan!” sabi ko.

“Carla, hindi pwede yan, child abuse yan, pinakulong mo anak mong 7 anyos na may lagnat sa kulungan na may rehas na may tae at ihi, at pinagbintangan mo manugang mo pero binigay mo sa anak mong lulong sa shabu. Bibigyan ka namin ng tulong na ₱3,000 isang buwan para sa pag-aaral ni Mia at kakasuhan namin si Aling Pining ng child abuse at unjust vexation!” sabi ng taga-DSWD, inabutan ako ng form na may ayuda na ₱3,000 at may kasamang pulis na may dalang posas para kay Aling Pining.

Umuwi ako sa bahay ni Ate Lilia, dala ang form. Binili ko agad ng bagong notebook at bagong bag na pink na ₱500 at bagong damit na pink para kay Mia na 7 anyos galing sa unang kita ko sa kwek-kwek at sa paunang ayuda.

“Mama, may bagong bag na po ako na pink at may notebook na bago, hindi na po ako makukulong sa kulungan na may rehas na may tae at ihi?” tanong ni Mia, yakap ang bag na pink.

“Hindi na, anak, hindi ka na makukulong sa kulungan na may rehas na may tae at ihi, dito ka lang kay Mama, kahit walang aircon at kahit public school lang, basta kasama mo si Mama na nagtitinda ng kwek-kwek ng ₱250 isang araw!” sabi ko, yakap si Mia.

Pero isang linggo ang lumipas, dumating si Aling Pining sa bahay ni Ate Lilia. May dalang ₱5,000 na multa at gamot na pang-lagnat na ₱100 para kay Mia. Basang-basa ng pawis, hawak ang garapon na may bigas na wala nang pera.

“Carla, Mia, ito ₱5,000 na multa na kailangan bayaran ko sayo para sa pagbibintang at pagpapakulong sa inyo ni Mia na 7 anyos na may lagnat sa kulungan na may rehas, at gamot na para sa lagnat na ₱100 para kay Mia!” sabi ni Aling Pining, inaabot ang pera at gamot na may luha kunwari.

Tinitigan ko siya. Si Mia, 7 anyos, apo niya ng 7 taon, nilagnat, nagutom, pinakulong sa kulungan na may tae at ihi, tapos ngayon ₱5,000 lang at gamot na ₱100? Ang sakit.

“Nay, si Mia, 7 anyos, apo ninyo ng 7 taon, may lagnat na 38 degrees at gutom at pinakulong ninyo sa kulungan na may rehas na may tae at ihi, tapos ngayon ₱5,000 lang at gamot na ₱100, ano yan, pambayad sa 1 araw na nakulong kami?” tanong ko, hindi kinuha ang pera.

“Carla, kunin mo na, malaki na yan, ₱5,000 at gamot na ₱100, total ₱5,100, malaki na yan para kay Mia na 7 anyos na nakulong, hindi tulad ni Toto na anak kong lulong sa shabu na kailangan ng shabu na tig-₱500!” sabi ni Aling Pining, inilagay ang pera sa sahig.

Doon ako nagdesisyon. Maliit na desisyon, pero importante. Hindi ko kinuha ang pera sa sahig. Hindi dahil sa pride, kundi dahil pag kinuha ko, parang binenta ko ang isang araw na takot ni Mia sa kulungan. Sabi ko kay Ate Lilia at kay Jun, “Hindi na tayo babalik sa bahay na plywood ni Aling Pining. Dito muna tayo. Gagamitin ko ang ₱3,000 na ayuda ng DSWD para sa baon at school ni Mia, at ang kita ko sa kwek-kwek na ₱250 araw-araw para sa bigas na ₱50 isang kilo. Si Jun, kahit ₱650 lang sahod niya sa construction sa Makati, pero buo at hindi na mapupunta sa yosi ni Toto.”

Si Jun, tahimik lang, pero tumango. First time na hindi siya pumagitna para sa nanay niya. Sabi niya, “Tama ka, Carla. Hindi ko akalain na magagawa ni Nanay yun sa inyo ni Mia.”

Si Mia, tumabi sa akin, hawak ang bagong bag na pink. “Mama, ayoko na po bumalik sa bahay ni Lola Pining na may garapon na may bigas. Dito na lang po tayo kina Tita Lilia, masarap po ang adobo at walang amoy ng shabu.”

At habang pinagmamasdan ko si Aling Pining na pinupulot ang ₱5,000 sa sahig na ayaw kong kunin, naintindihan ko na hindi pera ang kailangan kong bawiin, kundi ang respeto para sa sarili ko at sa anak ko. Yun ang maliit na desisyon na nagpabago ng lahat.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖