Bahagi 3
Akala ko sa barangay na matatapos ang kahihiyan pero doon pala nabunyag lahat ng utang at pagsisinungaling ng biyenan ko sa harap ni Kapitan!

Pagkatapos umamin si Aling Sabel sa sala namin, hindi pa doon natapos. Si Kumar, kahit naawa, sabi niya kailangan pa rin dalhin sa barangay kasi may utang na ₱7,500 na due na bukas. Sabi niya ayaw niyang makialam sa away pamilya pero negosyo niya yung 5 sako na 25 kilo na worth ₱1,250 isang sako.

Pumunta kami sa barangay hall ng Payatas. Kasama namin si Kapitan, si Aling Sabel, ako, si Roger, si Hanna na ayaw bumitaw sa kamay ko, si Kumar, at pinatawag din si Aling Nita.

Pagdating doon, mainit at masikip. Yung electric fan umiikot pero hindi ramdam. Si Kapitan, kilala kami kasi suki siya ng tindahan ni Aling Sabel dati.

Sabi ni Kapitan, “Sabel, totoo ba na binenta mo yung kalahating sako na 12.5 kilo na worth ₱625 ng ₱400 kay Nita para sa bingo?”

Si Aling Sabel umiiyak na, nakayuko. “Opo Kapitan. Patawad.”

Tapos dumating si Aling Nita, may dalang sako ng bigas na kalahati. Yung bigas na 12.5 kilo na puti pa, nakatali ng alambre.

“Oo Kapitan, binili ko kay Sabel. Kalahati ng 25 kilo na bigas na worth ₱1,250, binili ko ng ₱400. Sabi niya pang-bingo at may utang pa siya sa akin dati na ₱500 kaya pumayag ako. Hindi si Nene nagbenta. Si Sabel. Naawa ako kay Sabel kasi sabi niya pag nanalo siya sa blackout na ₱5,000, babayaran niya lahat,” kwento ni Aling Nita.

Nanginginig ako habang nakikinig. Hindi pala unang beses. May utang pa pala si Aling Sabel kay Aling Nita na ₱500 bukod pa sa utang na 5 sako kay Kumar. Yung ₱400 na pinagbentahan niya ng kalahating sako, kulang pa.

Doon na tuluyang umamin si Aling Sabel nang buo. Lumuhod siya sa harap namin sa barangay hall.

“Patawad Nene, Roger. Nalulong ako sa bingo. May utang ako kay Nita at kay Kumar na 5-6 na 5 sako na bigas na 25 kilo na worth ₱1,250 isang sako na total ₱6,250 na may tubo na 20 percent na ₱1,250 na total ₱7,500 na due bukas. Hindi ako makabayad. Naisip ko ibenta muna kalahati ng isang sako na 12.5 kilo na worth ₱625 na binenta ko ng ₱400 kay Nita para may pang-taya sa bingo na blackout na ₱5,000 na pag nanalo, babayaran ko utang kay Kumar. Pero natalo lahat. Pinagbintangan kita Nene para hindi ako mapagalitan ni Roger at ni Kumar na Bumbay.”

Si Roger, 39 anyos, na construction worker na sanay sa init at bigat, biglang napaiyak din. “Nay, bakit mo ginawa yun? Si Nene nagtitinda ng kakanin araw-araw para makatulong. Kita niya ₱200 lang, pero hindi siya nagrereklamo. Tapos pagbibintangan mo na pang-milk tea na ₱150 lang at Shopee at rebond?”

Ako hindi makapagsalita. Yung sakit na pinagbintangan ako sa harap ng Bumbay at ng asawa ko, mas masakit pa kaysa sa gutom. Naisip ko, paano kung hindi nakita ni Hanna? Paano kung wala yung Math assignment niya? Hanggang ngayon ako pa rin yung babaeng nagbenta ng bigas na utang sa 5-6 para sa milk tea sa mata ng buong Payatas.

Si Kapitan tumingin sa akin. “Nene, ano gusto mo mangyari?”

Huminga ako ng malalim. Hawak ko pa rin ang kamay ni Hanna na 7 anyos. “Kap, gusto ko lang po malinis yung pangalan ko. Hindi ko po binenta yung bigas na 25 kilo na worth ₱1,250 na inutang sa 5-6. Hindi po ako magnanakaw sa sariling pamilya.”

Si Kumar, tahimik lang, pero sabi niya, “Aling Sabel, bukas due na yung ₱7,500. Paano po ito?”

Wala talagang pera si Aling Sabel. Yung kita niya sa tindahan na ₱200 isang araw, napupunta lahat sa bingo. Yung limang sako na dapat puhunan, apat at kalahati na lang natira.

Kaya si Kapitan mismo ang nagmungkahi. Sabi niya, may lumang washing machine si Aling Sabel sa likod na hindi na ginagamit, at may dalawang baboy sa may kulungan sa likod ng bahay. Pwede ibenta.

Pumayag si Aling Sabel kasi wala na siyang choice.

Kinabukasan, binenta ni Kapitan yung lumang washing machine ng ₱4,000 at yung dalawang baboy na worth ₱6,000. Total ₱10,000. Yung ₱7,500 binayad kay Kumar na Bumbay na utang na 5 sako ng bigas na 25 kilo, yung sobra na ₱2,500 binayad kay Nita sa lumang utang at may natira pang konti. Yung bigas na 4.5 sako na 25 kilo, binalik sa tindahan.

Umuwi kami ng bahay na tahimik. Si Roger hindi makatingin sa akin sa tricycle. Si Hanna tulog na sa balikat ko.

Pagdating sa bahay, sabi ni Roger, “Sorry Nene. Hindi kita pinakinggan agad.”

Tiningnan ko siya. Pagod siya, maitim ang mukha sa araw sa construction. Pero nasaktan ako.

Sabi ko, “Roger, ako ba magbebenta ng bigas na inutang sa 5-6 na 25 kilo na worth ₱1,250 para sa milk tea na ₱150? Eh yung bigas na yan pang-tinda ni Nanay, hanapbuhay niya. Ako pa nagtitinda ng kakanin na kita ₱200 para may bigas kami.”

Si Hanna na nagising, sumagot kahit inaantok, “Papa, si Mama po nagtitinda ng kakanin para may bigas kami, hindi siya nagbebenta ng bigas na utang sa 5-6. Si Lola po lagi nasa bingo.”

Doon ako napaiyak ulit. Hindi dahil sa galit, pero dahil yung anak kong 7 anyos, mas malinaw pa ang mata kaysa sa aming matatanda.

At doon ako nagdesisyon. Maliit pero importante. Sabi ko kay Roger, “Kailangan na nating bumukod. Hindi na pwede dito. Hindi para takasan si Nanay, pero para protektahan si Hanna at yung pangalan ko.”

Tumango si Roger. Walang imik si Aling Sabel sa sulok, nakikinig.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖