Bahagi 3
Akala ko kakampi ko na si Jerome pero sinisingil pala kami ni Aling Delia sa lahat ng lugi niya habang si Lucas ang nagbubunyag ng tinatago niyang pera

Isang linggo na akong naka-bed rest sa maliit naming kwarto. Yung banig namin manipis na, pero doon lang ako pinahiga ni Jerome. Bawal daw ako tumayo sabi ni Ate Myrna. Si Jerome na yung gumigising ng alas-kwatro para mamalengke, tapos diretso sa construction ng alas-sais hanggang alas-tres, tapos tatakbo sa palengke para magtinda hanggang alas-otso ng gabi para kay Aling Delia.

Pagod na pagod si Jerome. Pag uwi niya, nangingitim na yung ilalim ng mata. Yung kamay niya, may sugat na sa kakabuhat ng semento at sako ng gulay. Pero kahit ganun, ngumingiti pa rin siya pag tinatanong ko kung okay lang siya. Sabi niya, “Okay lang ako, ikaw magpahinga ka lang.”

Si Lucas, 7 anyos, naging bantay ko. Hindi na siya nakakapasok ng maayos sa school. Tatlong araw na siyang absent kasi walang mag-aasikaso sa akin pag umalis si Jerome. Siya nag-aabot ng tubig, ng gamot na pampakapit na binili ni Jerome. Nangutang si Jerome ng ₱5,000 sa foreman niya, may tubo na 10%. Ibig sabihin ₱5,500 babayaran namin, pero wala kaming choice.

Araw-araw, naririnig ko si Aling Delia sa labas ng kwarto namin. Hindi na siya mahinang magsalita. Sumisigaw pa rin.

“Elena! Bangon ka na dyan! Si Jerome, bobo magtinda! ₱3,000 lang benta kahapon! Dati sayo ₱8,000! Paano na yung upa sa pwesto na ₱2,000? Ikaw magbabayad pag nalugi kami!”

Hindi ako sumasagot. Hawak ko lang tiyan ko. Yung gamot, iniinom ko tuwing 8 hours. Pero yung stress, hindi nawawala. Naririnig ko lahat.

Si Lucas, kahit 7 anyos pa lang, naiintindihan niya. Sabi niya, “Mama, wag mo na po pansinin si Lola. Sabi ni teacher, bawal ma-stress ang buntis.” Tapos hahaplosin niya tiyan ko. Yung drawing niya sa school, pamilya namin dati masaya, ngayon may Lola na sumisigaw. Pinakita niya sa akin, umiyak ako lalo.

Isang hapon, habang tulog ako, nagising ako sa usapan sa sala. Sina Aling Delia at Ate Jasmin.

“Nay, yung cellphone na binili ko ₱8,000, kulang pa ng case na ₱500 at tempered glass na ₱300, pahiram ng pera,” sabi ni Ate Jasmin. Parang wala lang nangyari sa akin.

“Jasmin, wala na pera! Si Jerome mahina magtinda, ₱3,000 lang benta, kulang pa pang-upa! Si Elena hindi nagtitinda, wala tayong pera!” reklamo ni Aling Delia. Pero yung boses niya, may tinatago.

Kinabukasan, habang naglilinis si Lucas ng sala, nakita niya yung ilalim ng bigasan. May plastik na nakatago. Binuksan niya, may lamang pera, ₱5,000. Sabi niya sa akin bulong, “Mama, may pera si Lola tinatago, nakita ko po.”

Hindi ako nagulat. Simula pa noon, alam kong may tinatago siya. Pero hindi ko sinabi. Pinikit ko na lang mata ko.

Sabi ni Ate Jasmin, “Nay, bakit kay Elena ka pa umaasa, eh buntis siya, dapat si Jerome magbigay, hindi si Elena.” Sagot ni Aling Delia, “Eh kasi si Elena masipag, kahit buntis, nagtitinda hanggang alas-dose, si Jerome tamad, tulog lang pag uwi.” Parang kasangkapan lang ako.

Dun pumasok si Lucas galing school, may dalang drawing ulit. Matapang na siya ngayon.

“Lola, bakit po sinisigawan ninyo si Mama araw-araw? Buntis po si Mama, sabi ni teacher pag buntis dapat inaalagaan, hindi pinagtatrabaho hanggang alas-dose,” sabi niya.

“Lucas, bata ka pa, wala kang alam, manahimik ka!” sigaw ni Aling Delia.

Pero hindi natakot si Lucas. Umiiyak siya pero nagsalita, “Lola, sabi po ni Ate Myrna pag hindi nag-bed rest si Mama, pwede mamatay si baby, gusto mo po ba mamatay yung kapatid ko?”

Tahimik bigla. Si Aling Delia at Ate Jasmin, natigilan. Tinitigan lang nila si Lucas na 7 anyos na umiiyak.

Dumating si Jerome galing palengke, pagod na pagod, may dalang mga gulay na hindi nabenta, mga 10 kilos na bulok na.

“Ma, wala na benta, bulok na gulay, lugi tayo ng ₱2,000 ngayon,” sabi niya, umupo sa sahig.

“Kasalanan mo yan! Mabagal ka magtinda, hindi tulad ni Elena na mabilis at maganda ngiti!” sigaw ulit ni Aling Delia.

Doon na sumabog si Jerome. First time ko nakita umiyak asawa ko nang ganun.

“Ma, pagod ako! Nag-construction ako umaga, nagtinda pa hapon hanggang gabi! Wala na akong tulog! Si Elena buntis, kailangan mag-bed rest! Hindi na pwede magtinda! Hindi kami bangko ni Jasmin!” Umiiyak siya habang nakaupo sa sahig.

Kinagabihan, sa kwarto namin, nag-usap kaming tatlo. Yakap-yakap kami ni Jerome at Lucas.

“Elena, Lucas, sorry, hindi ko kayo naprotektahan kay Nanay at kay Ate Jasmin. Natakot ako kay Nanay simula bata pa ako, kaya hinayaan ko lang na utusan ka kahit buntis ka ng 7 months,” sabi ni Jerome.

“Jerome, hindi ikaw may kasalanan,” sabi ko.

Tapos si Lucas, 7 anyos, nagsalita ng isang bagay na hindi ko in-expect.

“Ma, Pa, pwede ba tayo na lang umalis dito? Dun tayo sa barong-barong sa likod ng palengke na walang nakatira? Dun tayo tumira, kahit maliit, basta walang sumisigaw kay Mama?”

Nagkatinginan kami ni Jerome.

Tiningnan ko si Jerome. Tumango siya. “Elena, may barong-barong sa likod ng palengke dati bodega ng gulay, 3×4 meters lang, may butas bubong, may daga, pero pwede natin linisin. Dun tayo pansamantala, para makapag-bed rest ka. Ako na lang magtinda ng sarili nating gulay, hindi kay Nanay.”

Dun ako napaisip. Maliit, may daga, pero tahimik. Walang sumisigaw ng alas-dose. Walang Ate Jasmin na hihingi ng pang- Shopee.

Tumango ako. Yun yung maliit na desisyon na nagbago ng lahat. Sabi ko, “Sige, bukas ng madaling araw, habang tulog pa sila, aalis tayo.”

Kinabukasan, alas-singko ng umaga, nag-empake kami. Tatlong maleta lang. Damit namin ni Lucas, damit ng baby na hindi pa pinapanganak, at yung reseta at gamot ko. Tahimik kaming lumabas ng bahay ni Aling Delia.

Pero paglabas namin ng gate, nagising si Aling Delia kasi may narinig na kaluskos. Naka-duster pa siya.

“Saan kayo pupunta? Sino magtitinda sa pwesto ko?” sigaw niya.

Hawak ni Jerome maleta at kamay ko at ni Lucas. Sabi niya, matapang na ngayon, “Nay, aalis na kami, dun na kami sa barong-barong sa likod ng palengke, para makapag-bed rest si Elena at hindi na utusan magtinda hanggang alas-dose.”

“Jerome, pag umalis ka, wala ka nang nanay!” sigaw ni Aling Delia, parang bata.

“Ma, may nanay pa rin ako, pero may asawa at anak din ako na kailangan ko protektahan. Si Elena buntis ng 7 months, si Lucas 7 anyos, kailangan nila ako, hindi lang ikaw at si Ate Jasmin,” sagot ni Jerome.

Umalis kami. Naglakad papuntang barong-barong, 10 minuto lang. Si Lucas tuwang-tuwa kahit maliit yung barong-barong, kasi sabi niya, “Dito walang sigaw, Mama.”

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖