Bahagi 3
Akala ko ayos na kami pero sa barangay mismo umamin ang biyenan ko na siya pala ang nagbenta ng gatas ng anak ko pang-bayad sa Tong-its

Nakaupo kami sa loob ng barangay hall ng Holy Spirit, Quezon City. Mainit, maingay ang electric fan, amoy pawis at amoy gatas na natapon. Karga ko pa rin si Baby Gio na 6 na buwan, huminto na sa pag-iyak pero singhot pa rin nang singhot. Si Sam na 7 anyos, katabi ko, hawak pa rin yung luma niyang cellphone. Si Carlo, nakatayo sa likod ko, hindi makatingin sa akin nang diretso. Si Aling Delia, 65 anyos, nakayuko sa tapat ni Kapitan, hawak yung apat na tig-₱500 na lukot na.

Si Kapitan, kalmado pero matalim magsalita. Sabi niya, “Delia, ilang beses ka nang na-warning sa Tong-its dito sa barangay. Ngayon, ayuda ng DSWD para sa 6 na buwan na sanggol, binenta mo ng ₱2,000. Alam mo ba magkano talaga halaga niyan? ₱4,850 yan. Bonna na ₱1,800 times two, EQ na ₱550 times two, Ceelin na ₱150. Gutom yung apo mo.”

Doon naiyak si Aling Delia nang malakas. Hindi yung paawa na iyak, yung totoo. “Kap, wala na kasi akong maisip. Si Nita, sinisingil ako araw-araw sa ₱6,000 kong utang. Sabi niya ipapa-barangay niya ako. Natakot ako. Nakita ko yung box sa lamesa, sabi ko, pansamantala lang, ibebenta ko muna, tapos pag nanalo ako sa bingo, bibilhan ko ulit. Hindi ko naisip na magugutom si Gio.”

Si Aling Nita naman, tumayo. Medyo nahihiya din. “Kapitan, ako din may kasalanan. Alam kong ayuda ng bata, pero naawa ako kay Delia at gusto ko mabawi utang ko. Pero yung isang lata ng Bonna, nabuksan na ng apo ko, natikman na. Hindi ko na maibabalik ng buo.”

Tumingin si Kapitan sa akin. “Jenny, ikaw ang nanay. Ano gusto mo mangyari? Pwede natin kasuhan, pero apo pa rin niya yung bata. O gusto mo ayusin natin na maibalik yung gatas at diaper ngayon din.”

Pagod na pagod ako. Hindi lang dahil kulang sa tulog kaka-alaga kay Gio na 6 na buwan. Pagod ako sa ilang taon na ako yung laging pinagbibintangan. Pag may nawawalang pera sa bahay, ako. Pag may nawawalang bigas, ako. Ngayon pati gatas ng anak ko, ako pa rin. Tiningnan ko si Carlo. Si Carlo, yung mister ko na tricycle driver, dati lagi siyang kakampi ng nanay niya. Pero ngayon, nakita niya video ni Sam na 7 anyos, 9:03 AM, malinaw na malinaw.

Si Sam, biglang nagsalita. Bata pa pero parang matanda mag-isip. “Kapitan, gusto ko lang po hindi na magutom si Baby Gio. Tsaka si Mama, hindi po siya nagpa-rebond. Tingnan niyo po buhok niya, kulot pa rin. Wala po siyang lipstick na bago, yung luma pa rin po yun na bigay ni Tita. Si Mama po, kahit may baon akong ₱20, binibigay niya pa po sa akin pang-xerox sa school.”

Doon ako napahagulgol. Kasi totoo lahat sinabi ni Sam. Yung buhok ko, kulot pa rin, hindi pa ako nakaka-rebond kahit minsan sa buhay ko. Yung ₱2,000 na sinasabi nilang pang-rebond, ni hindi ko mahawakan. Yung milk tea at Shopee na sinasabi ni Aling Delia, hindi ko alam lasa nun kasi yung pera namin, puro gatas at diaper lang ni Gio at baon ni Sam.

Sabi ni Kapitan, “Ganito gagawin natin. Nita, ibalik mo yung box, pero dahil nabuksan mo na yung isang lata, kulang yan. Delia, magbayad ka ng kulang. Wala kang pera, di ba? May baboy ka pa sa likod bahay mo, yung binibenta mo dati ng ₱7,000.”

Nagulat si Aling Delia. “Kap, yung baboy na yun lang kabuhayan ko.”

“Delia, kabuhayan ng apo mo yung gatas. Pumili ka. Gusto mo ba ipatawag ko pa DSWD? Ayuda yan ng gobyerno, pwede kang makasuhan.”

Umiyak ulit si Aling Delia pero tumango. Kaya tinawagan ni Kapitan yung mamimili ng baboy sa may Payatas. Dumating agad, kasi kilala na. Binenta yung baboy ni Aling Delia ng ₱7,000 cash. Hawak ni Kapitan pera.

Sabi ni Kapitan, “Bumili ulit tayo ngayon din sa tindahan ng Bonna na 2 lata na ₱3,600 at EQ na 2 pack na ₱1,100 at Ceelin na ₱150, total ₱4,850 para kay Baby Gio. Yung sobra na ₱2,150, ibayad natin kay Nita para mabawasan utang ni Delia na ₱6,000. May matitira pa siyang utang na ₱3,850 kay Nita, pero hindi na buo. At pagbawalan na si Delia sa Tong-its sa buong barangay.”

Nakita ko kung paano binilang ni Kapitan yung pera sa harap namin. Binili ng tanod yung gatas at diaper sa Mercury at sa grocery sa baba. Pagbalik, buong-buo na ulit, sealed pa. Inabot sa akin. Si Gio, pagkaamoy niya ng gatas, biglang ngumiti kahit may luha pa.

Si Carlo, lumapit sa akin habang karga ko yung bagong box. “Jenny, sorry. Hindi kita pinakinggan kanina. Narinig ko lang si Mama na sumisigaw sa harap ng kapitbahay, naniwala agad ako. Akala ko totoo na binenta mo gatas ni Gio na 6 na buwan para sa rebond na ₱2,000.”

Tiningnan ko siya. Ang dami kong gustong sabihin. Gusto kong sabihin, Carlo, asawa kita, 35 ka na, tricycle driver ka, ilang taon na tayo magkasama, ako ba talaga magbebenta ng gatas ng anak nating 6 na buwan para lang sa buhok? Tingnan mo buhok ko, kulot pa rin, pawisan pa. Si Gio gutom, tapos ako magmi-milk tea?

Pero hindi ko sinabi ng malakas. Mahina lang sabi ko, “Carlo, ako ba magbebenta ng gatas ng anak nating 6 na buwan para sa rebond? Tingnan mo buhok ko, kulot pa rin, hindi pa rebond. Si Baby Gio gutom, tapos ako magre-rebond ng ₱2,000? Kahit kailan hindi ko ginawa.”

Si Sam ulit, sumingit. “Papa, si Mama po, kahit may ₱20 lang baon ko, binibigay pa sa akin pang-xerox, hindi siya nagre-rebond. Si Lola po lagi nasa Tong-its.”

Tumahimik si Carlo. Niyakap niya si Sam, tapos ako.

Pag-uwi namin galing barangay, iba na pakiramdam sa bahay ni Aling Delia. Tahimik. Yung kulungan ng baboy, wala na, bakante. Si Aling Delia, nakaupo sa may kusina, hawak yung resibo ng binentang baboy na ₱7,000.

Doon ako nagdesisyon ng isang maliit pero mahalagang bagay. Hindi na ako papayag na yung ayuda ni Gio, nakalagay lang sa lamesa na kahit sino pwede kumuha. Sabi ko kay Sam, “Anak, simula ngayon, ikaw ang bantay ng gatas ni Gio. Bibili tayo ng cabinet na may lock, ikaw hahawak ng susi.”

Tumango si Sam, 7 anyos, seryoso mukha. “Opo, Mama. Ako po bantay ng gatas ni Baby Gio.”

Si Aling Delia, narinig yun, umiyak ulit. “Jenny, patawad talaga. Hindi na ako magto-Tong-its. Magtitinda na lang ako ng kakanin, kahit ₱200 isang araw lang kita, basta hindi na ako mangungutang.”

Hindi ko pa siya pinatawad nang buo nung gabing yun. Karga ko si Gio na 6 na buwan, pinapadede ko na ng bagong Bonna. Masakit pa rin dibdib ko, pero mas malinaw na isip ko. Hindi na ako yung dating Jenny na tahimik lang pag pinagbibintangan. May anak akong 7 anyos na nag-video ng 9:03 AM para iligtas ako. At may baby akong 6 na buwan na kailangan ng nanay na lumalaban.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖