Bahagi 3
Akala ko aalis na si Baby at isasama si Jessa pabalik sa Laguna, pero nung nalaman ko ang totoo sa ₱20,000, ako pa mismo ang nagpabago ng lahat

Isang linggo kaming lima sa maliit na bahay sa Caloocan. Ako, si Jerome, si Jacob, si Jessa, at si Aling Cora na hindi mapakali. Pero pagkatapos ng gabi na yun, umalis si Aling Cora. Sabi niya magpapalamig lang daw sa pinsan niya sa Laguna. Alam ko tumakas siya kasi nahuli na kasinungalingan niya. Naiwan kami ni Jerome na parang may pader sa gitna ng kwarto.

Si Jerome, araw-araw sinusubukang bumawi. Maagang umuuwi galing sa byahe, alas-sais pa lang nasa bahay na. Hindi na nagse-cellphone sa kusina. Nilalaro niya si Jessa at si Jacob ng sabay. Pero ako, pag tinitignan ko siya, hindi ko pa rin maalis yung anim na taon na tinago niya. Masakit pa rin tuwing nakikita kong magkasama si Jacob at Jessa kasi naalala ko kung gaano katagal silang pinagkait na magkakilala bilang magkapatid.

Si Jessa, dahan-dahan nang nagbago. Nung una mahiyain, nakaupo lang sa sulok. Pero nung nilipat ko siya sa kwarto ni Jacob, natuto siyang tumawa. Si Jacob naman, sobrang proud na may kapatid. “Mama Lina, ako kuya na!” Sabi niya tuwing umaga. Sabay silang naliligo, sabay kumakain, sabay nag-aaway sa crayons. Ako yung naghahatid sa school nila sa Malabon, isang tricycle lang. Pinag-ipunan ko yung dalawang uniform na tig-₱650 at dalawang pares ng sapatos na tig-₱800 sa palengke. Si Jerome nagbigay ng ₱5,000 para sa enrollment, pero kulang pa rin. Ako nag-abono galing sa kita sa isda.

Isang hapon ng Huwebes, mainit, nagtitiklop ako ng damit sa sala nang may kumatok sa gate na bakal namin. Payat na babae, mga 28 anyos, maitim buhok na nakapusod, may dalang lumang bayong na may lamang gulay. Pawis na pawis, nahihiya tumingin. “Tao po, nandito po ba si Jessa?” tanong niya.

Lumabas ako, pinagmasdan ko siya. Alam ko na agad. Siya si Baby. “Ikaw si Baby?” tanong ko. Tumango siya, nanginginig labi. “Opo, Mama ni Jessa. Kukunin ko na po sana siya, nakakahiya na po kay Aling Cora, ang tagal na po kasi.”

Sabi ko, “Pasok ka.” Pinapasok ko siya. Pagpasok niya sa sala, nakita niya si Jessa na naglalaro ng manika kasama si Jacob. Napatigil si Jessa, tapos sumigaw, “Mama!” Tumakbo siya at niyakap ng mahigpit si Baby. Si Baby umiyak agad, lumuhod para kapantay si Jessa. Niyakap niya nang mahigpit na parang matagal niyang hindi nayakap.

Umupo kami sa banig. Si Jacob lumapit sa akin, bulong, “Mama Lina, sino po siya?” Sabi ko, “Si Mama Baby, Mama ni Jessa.” Tiningnan ni Jacob si Jessa, nalungkot mukha niya. Ramdam ko iniisip niya baka mawala kapatid niya.

Tinanong ko si Baby nang mahinahon, hindi galit. “Baby, bakit mo iniwan si Jessa kay Aling Cora dati?” Umiyak siya lalo, pinahid luha sa laylayan ng damit. “Wala po akong pera, Mama Lina. Nagtitinda lang ako ng gulay sa San Pablo, ₱200 kita sa isang araw, minsan wala pa. Hindi ko kaya buhayin si Jessa. Pumunta si Aling Cora sa amin nung buntis pa ako, sabi niya bigyan niya ako ng ₱20,000 para iwan si Jessa sa kanya pagkapanganak. Pumayag ako kasi akala ko mapapabuti si Jessa sa kanila, may bahay, may makakain.”

“Tapos?” tanong ko. “Nung una nagpapadala si Aling Cora ng ₱1,500 kada buwan, pero isang taon na pong hindi. Wala na akong balita. Kaya nag-ipon ako ng pamasahe, ₱350 lang, para puntahan si Jessa. Gusto ko na siyang kunin kahit mahirap, kasi anak ko pa rin siya,” sabi ni Baby.

Sakto kararating lang ni Jerome galing byahe, pawis, may dalang logbook. Pagkakita niya kay Baby, namutla siya at nabitawan niya yung susi ng truck. “Baby,” tawag niya, halos pabulong. “Jerome,” sagot ni Baby, umiiyak pa rin. Tahimik kami lahat. Si Jacob hawak kamay ko ng mahigpit.

Tiningnan ko silang tatlo. Si Jessa nakayakap kay Baby pero nakatingin kay Jacob. Si Jacob nakatingin kay Jessa na parang natatakot mawala kapatid niya. Si Jerome nakayuko, hindi alam saan lulugar. Ako, masakit pa rin pero biglang luminaw utak ko. Hindi na ako yung babaeng umiiyak sa palengke lang.

Tinanong ko si Baby, “Saan kayo titira pag kinuha mo si Jessa?” “Sa Laguna po, sa barong-barong namin ng nanay ko, yero lang bubong, pero okay lang po, kasama ko siya,” sagot niya. “May school ba si Jessa dun?” “Wala pa po, hindi pa nakaka-enroll kasi walang pera pang-uniform at walang birth certificate na ayos, hindi pa nalakad ni Aling Cora.”

Tahimik ako ng isang minuto. Naririnig ko lang yung electric fan at iyak ni Jessa. Tapos nagsalita ako, desisyon na maliit pero alam kong babago ng lahat. “Baby, pwede ba dito na lang si Jessa mag-aral? Ako magpapaaral sa kanya kasama ni Jacob. Isang school lang sila para magkapatid talaga. At ikaw, pwede ka magtrabaho sa palengke kasama ko, nagtitinda ako ng isda, kailangan ko ng kasama magbuhat at magtinda tuwing madaling araw. Dun ka titira sa dati bodega pero ayusin natin, lagyan ng kama, ng kurtina, ng ilaw. Hindi kita itataboy, pero hindi mo rin kukunin si Jessa ngayon kasi walang school dun at walang maayos na matutuluyan.”

Nagulat si Baby, napatigil sa pag-iyak. “Totoo po? Hindi po kayo galit sa akin?” “Galit ako kay Jerome, hindi sa yo. Pareho tayong niloko ni Aling Cora. Ikaw iniwan mo anak mo dahil sa pera at takot, ako niloko ng asawa ko ng anim na taon. Pero si Jessa at si Jacob wala silang kasalanan. Kung aalis si Jessa ngayon, dalawang bata masasaktan. Dito muna kayo, ayusin natin buhay ng mga bata.”

Umiyak si Baby at lumuhod sa harap ko, hinawakan paa ko. “Salamat, Mama Lina, salamat po, hindi ko po makakalimutan to.” Pinatayo ko siya. Si Jerome lumapit, nalilito, “Lina, anong ibig sabihin nito? Paano tayo? Paano si Baby dito?”

Tiningnan ko si Jerome nang diretso. “Ibig sabihin, Jerome, magtatrabaho si Baby sa palengke kasama ko, dito titira, at si Jessa dito mag-aaral kasama si Jacob. Ikaw, magtrabaho ka ng maayos, magbayad ka ng tuition ng dalawang bata, tig-₱5,000 kada bata kada buwan, at yung binigay mong ₱20,000 dati kay Aling Cora na pinambayad kay Baby, ikaw magbabalik sa kanya paunti-unti para may puhunan si Baby. At araw-araw patunayan mo na karapat-dapat ka pa ring tawaging Papa. Hindi pwedeng sorry lang.”

Kinagabihan, sinimulan naming ayusin yung bodega. Bumili kami ng second-hand na kama na bakal sa kapitbahay ng ₱3,500, nilinis namin, nilagyan ng banig at kumot. Si Jerome nagkabit ng ilaw na dilaw at nagpintura ng puti. Si Jacob at Jessa tumutulong magpunas. Si Baby tahimik lang, nagwawalis, pero kita ko sa mata niya may pag-asa na. Habang nag-aayos kami, nag-text si Aling Cora kay Jerome, sabi babalik daw siya next week. Hindi ko pa sinagot. Alam kong hindi pa tapos laban, pero may desisyon na ako na hindi ko na iiwan si Jessa at hindi ko na palalayasin si Baby.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖