Bahagi 3
Akala ko tapos na ang sakit nang umalis kami, pero bumalik si Dennis na umiiyak dahil babae rin pala ang anak ng kabit niya

Isang linggo na kami sa bagong bahay. Yung 50 sqm na lupa sa likod ng palengke, dati puro damo lang, ngayon may maliit nang bahay. 3×4 meters lang pero amin. Ako pa rin nagmamanikur sa palengke, pero 2 minuto na lang lakad ko. Si Bea at Belle, hindi na naglalakad ng malayo papuntang school.

Mas tahimik. Walang sumisigaw tuwing umaga na mahina raw matris ko. Walang nagsasabi na sayang gastos kasi babae anak ko. Pero minsan, sa gabi, habang nakahiga kami sa banig, naririnig ko pa rin boses ni Aling Nena.

Isang hapon ng Huwebes, habang nag-aayos ako ng kurtina na bulaklak na tinahi ko galing sa lumang tela, may kumatok. Si Dennis. Payat siya. Maitim na dahil sa pasada. May dalang supot na may bigas at gatas na nasa kahon.

“Rowena, kamusta kayo?” tanong niya. Nakatingin siya sa maliit na bahay namin. May kurtina na, may walis na nakasandal, may tsinelas ni Bea at Belle sa labas.

“Okay kami, Dennis. Tahimik. Walang nagsasabi na mahina matris ko,” sagot ko. Hindi ako galit na sumisigaw. Pagod na ako sumigaw.

Tahimik si Dennis. Naupo siya sa bangkito na gawa sa kahoy na pinaglumaan. Tumingin siya sa lupa.

“Rowena, si Mica, nanganak na,” sabi niya, mahina.

“Congratulations,” sabi ko, walang ngiti.

“Babae din pala,” sabi niya. “Hindi lalaki. Mali ultrasound.”

Natigilan ako. Hindi ako agad nakasagot. Tapos natawa ako. Hindi masayang tawa. Mapait.

“Babae din? Eh di pinalayas mo kami ni Bea at Belle para sa babae din?” sabi ko.

Tumulo luha ni Dennis. Hindi niya pinigilan. “Oo, Rowena. Babae din. At iniwan na ako ni Mica. Sumama sa ibang lalaki nung nalaman niyang wala akong pera. Kasi binigay ko lahat kay Nanay para sa upa ng bahay at sa panganganak niya.”

“Nasaan si Nanay Nena?”

“Nasa bahay. Mag-isa. May sakit, high blood. Wala nag-aalaga kasi umalis si Mica nung isang linggo pa lang nakapanganak.”

Tiningnan ko si Dennis. Yung mister ko na 7 taon kong kasama. Yung tatay ng mga anak ko. Payat, pagod, at parang nawala yung yabang na kailangan ng lalaking apo.

“Dennis, hindi ako galit na babae anak ni Mica. Galit ako kasi pinalayas mo kami dahil lang sa kasarian. Akala mo ba pag lalaki mas mahal mo? Si Bea at Belle, matalino, mabait, marunong magsaing na kahit 7 years old pa lang si Bea. Pero hindi mo nakita kasi babae lang.”

Umiiyak si Dennis. Lumuhod siya sa lupa, sa harap ng bahay na hindi kanya. Sa harap ni Bea at Belle na kakagaling lang sa school at may dalang tig-isang stick-o.

“Bea, Belle, sorry si Papa, sorry,” sabi niya.

Si Bea, 7 anyos, lumapit. Hindi agad niya niyakap tatay niya. Matapang siya.

“Papa, okay lang po, pero dito na po kami titira kay Mama, kasi dito walang sumisigaw na gusto ng lalaki,” sabi ni Bea.

Si Belle, 5 anyos, “Papa, may bahay na po kami, may mangga pa!”

Tumayo si Dennis. Pinunasan niya luha niya gamit manggas niya.

“Rowena, pag may kailangan kayo, sabihan mo ako, magbibigay ako ng pera kahit papano,” sabi niya.

“Huwag na, Dennis, kaya ko. May palengke ako, may 50 sqm ako, at may dalawang anak na babae na magbibigay sa akin ng apo na babae din balang araw, at proud ako dun,” sabi ko.

Umalis si Dennis, mabigat ang paa.

Pagkaalis niya, niyakap ko si Bea at Belle. Si Bea tahimik lang. Si Belle nagtatanong, “Mama, bakit umiiyak si Papa?”

Kasi minsan, anak, kahit matanda na, ngayon lang natututo, sabi ko sa isip ko.

Isang buwan pa ang lumipas. Mas maayos na bahay namin. Nilagyan ko ng pangalawang layer ng plywood para hindi masyado mainit. Si Tita Luz binigyan kami ng lumang electric fan. Si Bea nagtitinda ng yelo sa school para may dagdag baon.

Isang Sabado ng hapon, habang nagmamanikur ako sa harap ng bahay namin, may anino na tumakip sa araw. Si Aling Nena. Payat. May tungkod. May dalang bayong na may mangga galing sa palengke.

“Rowena, pwede ba makita mga apo ko?” Mahina boses niya. Hindi na sumisigaw tulad dati. Parang ibang tao.

“Bea, Belle, Lola ninyo,” tawag ko.

Lumabas si Bea at Belle, pero hindi lumapit agad. Nasa likod ko sila. Takot pa rin.

“Lola, bakit po kayo nandito?” tanong ni Bea, 7 anyos, matapang pa rin pero magalang.

“Bea, Belle, sorry si Lola, mali si Lola, akala ni Lola mas mahalaga lalaki, pero ngayon may sakit si Lola, wala nag-aalaga, naisip ni Lola kayo lang pala nagmamahal kay Lola dati, kayo lang nagbibigay ng tubig pag nauuhaw si Lola,” sabi ni Aling Nena. Umiiyak siya.

Tiningnan ko si Aling Nena. Dati malakas sumigaw. Ngayon mahina na. Dati galit na galit na hindi ako makabigay ng lalaki. Ngayon hawak tungkod.

“Nay, pumasok po kayo, pero bisita lang, hindi titira, kasi maliit bahay namin,” sabi ko. Kailangan ko maging malinaw.

Pumasok si Aling Nena. Umupo sa banig. Tiningnan niya maliit na bahay na may kurtina bulaklak.

“Rowena, ang ganda ng bahay mo, kahit maliit, malinis, at tahimik, hindi tulad ng bahay ko na malaki pero maingay dahil sa galit ko dati,” sabi niya.

Binigyan ni Bea ng tubig si Aling Nena. Si Belle ng biskwit na binili ko kahapon.

“Nay, inom po kayo,” sabi ni Bea.

Umiiyak si Aling Nena habang umiinom. “Bea, Belle, sorry, ang babait ninyo kahit pinalayas kayo ni Lola.”

Tiningnan ko silang tatlo. Dati gusto kong sumigaw pabalik. Dati gusto kong sabihin sa kanya na kasalanan niya bakit kami nasa bodega na may daga. Pero ngayon, habang nakikita ko mga anak kong nagbibigay ng tubig sa taong nanakit sa amin, naintindihan ko na hindi ko kailangan maging katulad niya.

Kinagabihan, pagkatapos umalis ni Aling Nena, naupo ako sa harap ng titulo na nakasabit. Photocopy pa lang, pero original nasa baul pa rin ni Aling Nena dati. Kailangan ko na kunin.

Kinausap ko si Tita Luz. “Tita, pwede samahan mo ako sa barangay? Gusto ko na ayusin titulo.”

“Tama yan, Rowena. Ikaw nagbayad ng amilyar 7 taon, ikaw bumili nung dalaga ka. Verbal lang sanla, hindi benta. Walang deed of sale. Sa yo yan.”

Doon ako nagdesisyon ng maliit pero importante. Hindi ko papabayaan na sabihin ulit ni Aling Nena na kanya lupa ko. Kinabukasan, kukuha ako ng barangay clearance, dadalhin ko lahat ng resibo ng buwis, at pupuntahan ko bahay niya para kunin original na titulo. Hindi para makipag-away. Para tapusin na.

At habang nakahiga kami ni Bea at Belle, sabi ni Bea, “Mama, pag may sarili tayong lupa, hindi na tayo palalayasin, diba?”

Sabi ko, “Oo anak. At hindi lang lupa. May karapatan tayo.”

Tumayo ako kinabukasan na may dalang folder na plastic na may resibo at photocopy, handa nang kunin kung ano ang akin.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖