Bahagi 3
Akala ko tapos na ang pagiging pabigat ko, buntis pala ako sa taong nagsinungaling sa akin tungkol sa ₱2.5 million niyang utang at sa tunay na may-ari ng bahay na tinutuluyan namin

Pagkaalis ni Mang Ramon nung umaga, naiwan akong mag-isa sa bungalow. Hawak ko pa rin ang cellphone niya. Nanginginig ang kamay ko habang binabasa ko ulit ang bank alert. ₱2.5 million. Overdue. Paano magkakaroon ng ganung kalaking utang ang taong nagsasabing wala siyang bisyo, nagsasaka lang at nagco-construction sideline?

Hindi ako mapakali sa wheelchair. Sinubukan kong abutin ang aparador sa kwarto namin, yung laging nakalock. Dati sinasabi niya na doon lang ang mga lumang gamit niya. Pero ngayon, dahil bukas ang cellphone niya, nakita ko ang susi sa gallery ng phone niya, may picture siya ng susi na nakatago sa ilalim ng kaldero.

Pinilit kong igalaw ang wheelchair ko, kahit ang sakit ng bewang ko. Kinuha ko ang susi sa kusina, binuksan ang aparador. Hindi lumang damit ang laman. Mga papeles. Makakapal na folder.

Una kong nakita ang lumang marriage certificate. Pangalan niya, Ramon Dela Cruz, at isang babae, si Elena Dela Cruz. Kasal sila 23 years ago. May pirma ng pari sa may simbahan sa Cebu.

Sunod, birth certificate ng isang bata. Lalaki. Si Carlo Dela Cruz. Tatay, Ramon Dela Cruz. Nanay, Elena Dela Cruz. 22 years old na ngayon.

Pangatlo, death certificate ni Elena. Namatay 18 years ago dahil sa komplikasyon sa panganganak sa pangalawang anak, pero hindi nabuhay ang pangalawang bata.

At sa pinaka-ilalim, titulo ng lupa. Titulo ng bungalow na ito. Pero hindi Ramon ang pangalan. Elena Dela Cruz pa rin ang may-ari. At may nakasulak na annotation sa likod, nakasanla sa bangko, ginamit bilang collateral para sa ₱2.5 million na loan para sa ospital at pagpapalibing noon.

Doon ko naintindihan lahat. Hindi siya binata habambuhay. Nag-asawa siya, nagkaanak, nabalo. At hindi kanya ang bahay na ito. Bahay ito ng yumaong asawa niya.

At ang tumawag kanina, boses babae, hindi kabit. Biyenan niya. Si Aling Nena, nanay ni Elena. Siya ang tumatawag sa kanya.

Nung hapon bumalik si Mang Ramon. Pawis na pawis, may dalang ulam na manok. Akala niya tulog ako. Hindi ako nagsalita. Nilagay ko ang mga papeles sa ibabaw ng lamesa.

Pagkakita niya, nabitawan niya ang ulam. Namutla siya ulit, mas maputla pa kaysa nung nalaman niyang buntis ako.

“Maya…” sabi niya, halos pabulong. “Saan mo nakuha yan?”

“Hindi ba dapat ako magtanong niyan, Mang Ramon? Sino si Elena? Sino si Carlo? Sino si Aling Nena? At bakit ₱2.5 million ang utang mo at bahay pa niya ang nakasanla?”

Lumuhod siya sa harap ng wheelchair ko. Hindi dahil sa awa, pero dahil sa takot. Umiyak siya. Sa unang pagkakataon, nakita kong umiyak ang 50-anyos na lalaking akala ko matatag.

Sabi niya, matagal na niyang gustong sabihin. Natakot lang siya. Pagkamatay ni Elena, kinuha ng pamilya ni Elena si Carlo, dinala sa Cebu. Sabi ng pamilya, wala siyang kwentang ama, hindi niya naalagaan ang asawa niya. Pinalayas siya.

Naglayas siya papuntang Quezon City, dito tumira sa bahay na iniwan ni Elena. Pero hindi niya nailipat ang titulo dahil wala siyang pera pang-ayos at ayaw pumayag ng biyenan niya na ilipat hangga’t hindi bayad ang utang.

Nangutang siya ng ₱2.5 million noon para sa ospital ni Elena at sa burol, pero hanggang ngayon hindi niya nababayaran ang kalahati, lumobo na ang interes. Kaya overdue.

At kaya siya naghanap ng mapapangasawa na katulad ko, hindi dahil sa awa, kundi dahil akala ng biyenan niya, kapag may bago na siyang pamilya, may rason para ipaglaban ang bahay, at baka kaawaan ng bangko.

Pero hindi lang iyon. May isa pa siyang tinatago. Nung nalaman niyang buntis ako, natakot siya dahil 15 years ago, pagkatapos mamatay ni Elena, nagpa-vasectomy siya. Sabi ng doktor noon, hindi na siya magkakaanak. Akala niya baog na siya habambuhay. Kaya nung sinabi ng doktor na buntis ako, akala niya niloloko ko siya, o may ibang lalaki.

Doon ako nasaktan nang sobra. Lahat pala ng kabaitan niya may kasamang takot at kasinungalingan.

Huminga ako nang malalim. Hinawakan ko ang tiyan ko. Sabi ko sa kanya, “Ramon, hindi ako nagloko. Ikaw lang ang lalaking humawak sa akin. Kung ayaw mong maniwala, samahan mo ako sa ospital, magpa-check tayo.”

Umiling siya, “Hindi, hindi kita pinagdududahan. Sarili ko ang pinagdududahan ko. Paano ako magkakaanak kung baog ako?”

Kinuha ko ang kamay niya at nilagay sa tiyan ko. “E di ibig sabihin, may himala. O ibig sabihin, mali ang akala mo sa sarili mo. Pero ang hindi ko matanggap, yung buong buhay mo pala, nakatago sa akin. Pati bahay na akala kong atin, hindi pala atin.”

Tahimik lang siya, umiiyak pa rin sa sahig.

Sa gabing iyon, nagdesisyon ako. Hindi ako aalis. Pero hindi na rin ako yung dating Maya na tahimik lang at tatanggapin lahat dahil nahihiya na pabigat ako.

Kinabukasan, tinawagan ko mismo si Aling Nena gamit ang cellphone ni Ramon. Gusto kong marinig mismo mula sa kanya ang totoo, at gusto kong malaman kung ano ang plano nila sa bahay at sa anak ni Ramon.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖