Bahagi 3: Akala nila mapapatahimik ako sa areglo at sa salitang pamilya, pero dinala ko ang pekeng marriage certificate sa PSA, sa NBI, at sa mismong bilyonaryong asawa ko sa papel
Alas sais pa lang ng umaga kinabukasan, nasa labas na ng tinutuluyan kong transient house sa Argao si Tatay.
Nakaupo sa plastic na upuan sa lobby.
Namamaga ang mata.
Pagkakita sa akin, lumuhod siya.
“Mara, anak, patawarin mo na si Andrea. Bata pa yun, nagkamali.”
Tinitigan ko siya.
Bata?
Si Andrea ay 27 na.
May dalawang condo na sa Cebu IT Park.
May online shop na kumikita ng 200k isang buwan.
Bata pa rin ba yun?
Tatay, sabi ko, anong kapalit?
Nagulat siya.
“Anong kapalit?”
“Magkano ang binayad ng Zobel family? Magkano ang napunta sa inyo nung nagpanggap si Andrea na ako?”
Hindi siya sumagot.
Pero yung katahimikan niya, sagot na.
Pumunta ako sa munisipyo ng Argao.
8:30 AM, bukas na ang Local Civil Registrar.
Inabot ko yung ID ko, police blotter, at yung work logs ko.
Yung babae sa counter, hindi man lang tumingin ng maayos.
“Matagal na yan, Ma’am. 2018 pa. Offline pa system namin noon.”
“Ma’am, 2018 hindi pa matagal. 8 years ago lang. At may scanned copy kayo sa system, ibig sabihin may record kayo.”
“Ma’am, mag-antay ka na lang ng tawag.”
Tumayo ako doon.
Hindi ako umalis.
Binuksan ko ang phone, tinawagan ko ang hotline ng Civil Service Commission at ng Office of the Ombudsman na naka-post mismo sa pader nila.
“Hello, gusto ko po mag-report ng anomalous marriage registration sa Argao LCR. Hindi ako present nung 2018, pero may kasal ako. Ayaw i-release ang logbook.”
Lakas ng boses ko.
Naka-loudspeaker.
Namutla yung nasa counter.
“Ma’am, anong ginagawa mo!”
“Sinasabi ko lang ang totoo.”
Wala pang limang minuto, lumabas yung head ng LCR.
Pinapasok ako sa archive.
Amoy alikabok.
Makapal na logbook.
April 18, 2018.
Page 142.
Nandoon ang pangalan ko.
Mara Elena Santos at Sebastian Zobel de Ayala.
Pirma ko raw.
Pero yung pirma, hindi pirma ko.
Pirma yun ni Andrea.
Kilala ko sulat kamay niya.
Maliit, paikot, may heart sa dulo ng “a”.
Yung ID na pinasa, photocopy lang.
Walang personal appearance.
Walang valid na cedula.
May pirma ng isang dating kapitan ng barangay na patay na nung 2019.
Malakas ang loob nila.
Kasi akala nila walang magche-check.
Kasi akala nila yung mga babaeng nasa Maynila, busy, hindi uuwi.
Kinunan ko lahat ng picture.
Pumunta ako sa NBI District Office sa Cebu City.
Nag-file ako ng complaint for Falsification of Public Documents, Identity Theft, at Simulation of Marriage.
Habang naghihintay ako sa NBI, may tumawag sa akin na unknown number.
“Ms. Santos? This is Atty. Ramirez, legal counsel for the Zobel de Ayala Group.”
Nanlamig ako.
“Sir, sino po?”
“May nakarating sa amin na may identity issue involving our Chairman’s son, Mr. Sebastian Zobel de Ayala.”
Ang Chairman.
Yung lolo.
Biglang na-connect ang lahat.
Hindi si Sebastian ang nagpakasal.
Si Andrea ang nagpanggap na ako para makapasok sa pamilya nila.
Pero bakit divorced na agad?
Attorney, sabi ko, pwede ko po ba makausap si Sebastian?
“Gusto ka rin niyang makausap. Pwede ka ba bukas sa Ayala office sa Cebu Business Park?”
Kinabukasan, 10 AM.
Ayala office.
Akala ko isang matandang bilyonaryo ang makikita ko.
Pero hindi.
Si Sebastian ay 34 years old lang.
Payat, maputi, naka-simple na white polo.
May dark circles.
Mukha siyang pagod na pagod.
Pag-upo ko, tinitigan niya ako.
Matagal.
“Ikaw si Mara?”
“Opo.”
“Yung totoo?”
“Opo. Yung totoo.”
Tumawa siya, pero malungkot.
“Putangina. Dalawang beses na pala akong naloko gamit ang pangalan mo.”
Kwinento niya.
2017, nagkaroon siya ng blind date.
Organized ng lola niya.
Sabi, anak ng kaibigan, taga Argao, graduate ng UP Cebu, matalino, mabait.
Dumating si Andrea.
Pero ang pinakilala, Mara Santos.
May dalang diploma ko, may ID ko, may transcript ko.
Nagustuhan siya ng pamilya ni Sebastian kasi simple at edukada.
After 6 months ng ligawan, nagpakasal sila sa civil.
April 18, 2018.
Si Sebastian, in love na in love.
Pero after 3 months, nagbago si Andrea.
Humingi ng pera.
Laging nasa Manila, nasa casino.
Nabuntis, pero hindi sigurado kung kanino.
June 1, 2019, nanganak siya sa isang private hospital sa Cebu.
Lalaki.
Pinangalanang Ethan.
Pero ayaw niyang alagaan.
Gusto niya bumalik sa Maynila, mag-party.
2020, nag-file siya ng annulment.
Pero ang ginamit na ground, psychological incapacity ni Sebastian.
At ang ginamit na pangalan pa rin, Mara Santos.
Kaya sa papel, ako ang naging ex-wife.
At si Ethan, sa papel, anak ko.
“After annulment, nawala siya,” sabi ni Sebastian.
“Nag-iwan lang ng sulat na ayaw na niya sa bata. Iniwan niya sa yaya sa Alabang. Yung yaya, dinala sa mall, naligaw. Kaya napunta sa DSWD at sa system, ikaw ang mother.”
Doon ko naintindihan.
Hindi lang identity theft ang ginawa ni Andrea.
Child abandonment din.
At ako ang ginawang panakip butas.
Tinanong ako ni Sebastian, “Ano plano mo?”
Sabi ko, “Gusto kong bawiin ang pangalan ko. At gusto kong may managot.”
Tumango siya.
“Ako rin. Tulungan kita. Pero may isang problema.”
“Ano?”
“Si Ethan. Kahit hindi mo siya anak, sa mata ng batas, anak mo siya ngayon. At kung hindi natin aayusin, mapupunta siya sa foster care. At ang pamilya ko, kahit galit kami kay Andrea, mahal namin yung bata.”
Pinakita niya sa akin ang picture ni Ethan.
Sa totoo lang, kamukha ni Sebastian yung ilong at mata.
Pero yung ngiti, kamukha ni Andrea.
Inilabas ng NBI ang resulta ng handwriting analysis.
100% match kay Andrea ang pirma sa marriage contract.
Lumabas din ang CCTV ng munisipyo nung 2018 na naka-archive pa pala sa lumang hard drive.
Si Andrea ang nasa video, hindi ako.
Si Tatay kasama niya, may dalang envelope na brown.
May perang inabot sa dating LCR staff na ngayon ay retired na at nakatira sa Lapu-Lapu.
Inaresto yung staff.
At si Andrea, nung nalaman niyang nag-file ako sa NBI, tumakas papuntang Manila.
Pero bago siya tumakas, nag-message siya sa akin.
“Ate, sige idemanda mo ako. Pero tandaan mo, pag nakulong ako, sino mag-aalaga kay Ethan? Ikaw? Yung babaeng ni hindi marunong magsaing? Hindi mo siya kadugo. Pabayaan mo na lang siya sa DSWD.”
Doon ako nanginig sa galit.
Hindi dahil sa insulto.
Kundi dahil ginagamit niya pa ang bata bilang panakot.
Pumunta ako sa DSWD.
Nandoon si Ethan.
Nakaupo sa maliit na upuan.
May dalang maliit na dinosaur.
Pagkakita sa akin, hindi siya umiyak.
Tinitigan niya lang ako.
Tapos sabi niya, “Ikaw ba si Mama Mara? Sabi ni Lola dati, may iba akong mama na nasa Maynila.”
Lola.
Yung nanay ni Tatay.
Alam din pala niya.
Lahat sila alam.
Ako lang ang hindi.
Lumuhod ako.
Hindi ko siya niyakap.
Sabi ko, “Hindi ako ang mama mo, Ethan. Pero hindi rin kita pababayaan.”
Doon siya umiyak.
Yung iyak na matagal nang pinipigilan.
At sa unang pagkakataon, naramdaman ko na hindi lang pangalan ko ang ninakaw.
Pati yung karapatan ng batang to na magkaroon ng totoong pamilya, ninakaw din nila.
