Bahagi 3
Akala ko tapos na ang lahat nung binawi ko pera namin, pero pag-uwi ko sa condo namin may naabutan akong hindi ko inaasahang gamit ni Liza at Ethan.

Pagkapasok ko sa condo sa Makati, hindi ko agad binuksan ang ilaw. Gusto ko lang maramdaman kung totoo ba yung nakikita ko. Sa may shoe rack, may maliit na rubber shoes na kulay blue, size pang-bata. May katabing pink na tsinelas na pang-babae na hindi akin. Alam kong kay Liza yun kasi yun yung suot niya sa post niya sa ospital dati.

Si Mama tahimik lang sa likod ko. Si Papa pumasok at binuksan ilaw. Mas malinaw na ngayon. Sa sala, may laruan na kotse-kotse. Sa lamesa, may naiwang lunch box na may pangalan ni Ethan na naka-sticker. At sa ibabaw ng ref, gaya ng sabi ko, may bagong frame. Tatlo sila, nakangiti, hawak ni Ethan yung medal niya sa family day sa Quezon City. Ang caption sa frame, “Best Family Day Ever”.

Parang sinampal ako nang paulit-ulit. Hindi na ito yung kwento ng isang beses na pabor. Matagal na palang may susi si Liza sa condo na binabayaran ko. Matagal nang may puwesto si Ethan sa buhay namin.

Tinanong ko si Papa kung paano nangyari. Sabi ni Papa, nung isang buwan daw pumunta si Miguel sa Batangas para kunin yung lumang electric fan. Sabi niya may duplicate key daw siya ng condo ko kasi minsan daw siya nag-aasikaso ng bayad ng kuryente. Hindi na pinansin ni Papa kasi magpapakasal na naman daw kami.

Yung duplicate key na yun, yun pala yung ginamit para papasukin si Liza at Ethan habang nasa Batangas ako nung isang weekend.

Naupo ako sa sofa. Nanginginig ako hindi sa galit lang, kundi sa sakit. Tinawagan ko si Miguel. Hindi siya sumagot. Nag-message ako. Sabi ko, “Bakit may gamit ni Liza at Ethan sa condo ko?” Seen lang. Pagkalipas ng isang oras, nag-reply si Liza mismo. Sabi niya, “Angela, pasensya na. Diyan lang kami nagpalipas ng gabi nung umuulan. Wala kaming mapuntahan. Si Miguel naawa.”

Naawa. Lagi na lang naawa. Pero bakit ako yung laging kailangang umintindi?

Kinabukasan, pumunta ako sa opisina. Hindi ako makapag-focus. Binuksan ko yung tablet na iniwan sa akin ng studio. Naka-log in pa rin yung account ni Miguel sa school portal ni Ethan. Hindi ko sinasadya pero nakita ko lahat. Hindi lang yung verification na three months ago. May enrollment form doon. Nakalagay guardian 1: Liza Santos. Guardian 2: Miguel Reyes. Relationship ni Miguel kay Ethan: father. Date filed: January pa lang. Ibig sabihin bago pa mag-spring outing, bago pa mag-summer camping, matagal na siyang pumirma bilang tatay.

May mga pictures pa. Nung birthday ni Ethan nung February, sa condo ko pala ginawa. May cake, may lobo. Si Miguel may hawak na cake. Si Liza naka-akbay sa kanya. Si Ethan nasa gitna. Kung hindi mo kilala, pamilya talaga.

At yung bank account. Nung chineck ko yung transaction history bago ko i-cancel yung auto-debit, may nakita akong recurring transfer tuwing 15th ng buwan. ₱8,000 papuntang account ni Liza. Nagsimula six months ago. Ang description: allowance. Hindi niya sinabi sa akin. Hindi ko alam.

Dinala ko lahat ng yun sa mama ko na nasa bahay lang. Umiiyak si Mama hindi dahil sa pera, kundi dahil naalala niya yung gabing inoperahan siya. Ako lang mag-isa sa labas ng operating room sa ospital sa Lipa. Tinatawagan ko si Miguel, hindi sumasagot. Sabi niya nasa client meeting daw siya sa Laguna. Yun pala nasa Quezon City siya para sa family day ni Ethan. Nakita ko pa sa picture yung suot niyang relo na regalo ko nung anniversary namin.

Dumating si Miguel sa condo bandang gabi. Kumatok siya. Hindi ko binuksan agad. Nung binuksan ni Papa, pumasok siya parang siya pa may-ari. Sabi niya, “Angela, mag-usap tayo. Nagpapaliwanag lang ako.”

Sabi ko, “Anong ipapaliwanag mo? Yung tatlong buwan ka nang registered na tatay ni Ethan? O yung ₱8,000 na monthly allowance na hindi mo sinabi? O yung birthday ni Ethan na sa condo ko ginawa?”

Natameme siya. Tapos biglang nag-iba tono niya. Sabi niya, “Hindi mo maintindihan. Kawawa si Ethan. Walang tatay. Ikaw may buong pamilya ka. Si Liza mag-isa lang. Tumutulong lang ako.”

Sabi ko, “Tulong ba yung magsinungaling ka sa akin ng dalawang taon? Tulong ba yung gamitin mo pera natin para sa kanila? Tulong ba yung suotin ni Ethan yung silver lock na dapat sa magiging anak natin?”

Doon siya nagalit. Sabi niya masyado raw akong makitid. Pera lang daw. Sabi niya hindi ko raw kayang mahalin ang bata na parang anak. Sabi niya si Liza daw marunong umintindi, hindi daw katulad ko na laging nagbibilang.

Nung sinabi niya yun, parang may naputol sa loob ko. Pero hindi ako umiyak. Tumayo ako. Kinuha ko yung maliit na kahon sa drawer. Yung kahon ng singsing na dapat isusuot ko sa kasal. Binuksan ko sa harap niya. Wala na laman. Sabi ko, “Nasan na?”

Yumuko siya. Sabi niya nasa kay Liza daw. Kasi daw gusto ni Ethan na maglaro ng singsing-singsingan nung birthday niya. Pinahiram niya.

Yun yung huling patak. Hindi na pera. Hindi na picture. Singsing na mismo.

Sabi ni Papa, “Miguel, lumabas ka muna. Hindi ka na dapat nandito.”

Lumabas si Miguel pero bago siya lumabas, sabi niya, “Angela, pag-isipan mo. Si Ethan nasanay na sakin. Hindi mo puwedeng basta putulin yun.”

Nung nakasara na pinto, umupo ako sa sahig. Umiyak ako pero tahimik lang. Si Mama hinaplos buhok ko. Sabi niya, “Anak, matagal mo nang alam na may mali. Ngayon lang lumabas lahat.”

Tumango ako. Tama siya. Matagal ko nang nararamdaman pero pinipilit kong maging mabait na pinsan, mabait na fiancée.

Kinaumagahan, may maliit akong desisyon na ginawa. Hindi malaki, pero importante sa akin. Pumunta ako sa bangko ulit. Hindi para mag-withdraw. Para mag-open ng bagong savings account na ako lang may access. Inilipat ko doon yung titulo ng lupa na naka-pangalan sa akin lang, na dati plano naming gawing joint. Tapos pumunta ako sa school supplies store. Bumili ako ng bagong notebook. Sa unang pahina, sinulatan ko: “Mga bagay na hindi ko na hahayaang maulit.”

Unang nakasulat: Hindi ko na hahayaang may ibang babae na may susi sa bahay ko.

Pangalawa: Hindi ko na hahayaang gamitin pera ko nang hindi ko alam.

Pangatlo: Hindi ko na hahayaang tawagin akong masama dahil lang marunong akong magbilang.

Pag-uwi ko, nag-message si Liza ulit. Mahaba. Sabi niya mahal na mahal daw ni Ethan si Miguel. Sabi niya hindi niya sinasadya. Sabi niya sana raw bigyan ko pa sila ng chance na magpaliwanag sa harap ng buong pamilya.

Binasa ko lang. Hindi ako sumagot. Kasi alam kong hindi na ito tungkol sa paliwanag. Tungkol na ito sa kung paano nila ako niloko nang harap-harapan habang ako naghahanda ng kasal na hindi naman pala matutuloy.

At sa gabing yun, habang nakahiga ako sa kama ng condo na pinalitan ko na ng bagong bedsheets, nakatanggap ako ng invite sa group chat. Family reunion daw sa bahay ng Lola sa Quezon City. Nandoon daw si Miguel at si Liza at si Ethan. Gusto raw nila akong makausap.

Tiningnan ko yung invite nang matagal. Tapos pinindot ko yung “seen”. Alam kong doon na mangyayari yung totoong usapan.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖

Bahagi 4
Humarap ako sa buong angkan nila sa mismong handaan ni Ethan dala ang tablet at bank records, at doon ko sinabi na tapos na ang palabas nilang pamilya.

Pagdating ko sa bahay ng Lola sa Quezon City, punong-puno na. Nandoon si Liza, nakabihis ng puti, parang siya pa yung bida sa birthday ni Ethan. Si Ethan tumatakbo sa sala, suot pa rin yung silver lock. Si Miguel nasa kusina, parang siya yung host, nag-aabot ng softdrinks. Nandoon din Mama at Papa ni Miguel, nakaupo sa sofa na parang wala lang nangyari.

Pagpasok ko, tumahimik lahat. Si Lola lumapit, hinawakan kamay ko. Sabi niya, “Angela, upo ka. Pag-usapan natin nang maayos.”

Umupo ako pero hindi ako uminom. Dala ko yung brown envelope. Nandoon lahat. Yung print ng school portal na guardian si Miguel simula January. Yung bank statement na may ₱8,000 monthly transfer kay Liza sa loob ng anim na buwan. Yung pictures galing sa tablet ng studio, yung spring outing, summer camping, Mid-Autumn na pare-pareho jacket. At yung picture ng singsing ko na suot ni Liza sa isang post niya nung February na may caption na “Thank you sa nagpahiram, napasaya mo anak ko.”

Si Liza ang unang nagsalita. Umiiyak na naman.

“Angela, alam kong nagkamali ako. Hindi ko sinasadya. Si Ethan kasi hinahanap si Miguel. Sabi niya gusto niya ng buong pamilya. Nakiusap lang ako. Isang araw lang talaga nung una.”

Tiningnan ko siya. “Isang araw? Liza, dalawang taon na. Hindi isang araw. Dalawang taon kang may susi sa condo ko. Dalawang taon kang tumatanggap ng ₱8,000 galing sa joint account namin. Dalawang taon mo nang pinapirma si Miguel bilang tatay sa school ni Ethan. Isang araw pa ba yun?”

Sumingit si Mama ni Miguel. Sabi niya, “Angela, wag mo naman gawing pera ang lahat. Bata ang pinag-uusapan dito. Si Ethan walang tatay. Si Miguel may mabuting puso lang.”

Tumayo ako. Kinuha ko yung tablet. Pinakita ko yung notification.

“Tita, ito po ba mabuting puso? Three months ago pa lang verified na si Miguel bilang tatay ni Ethan. Samantalang kagabi lang sinabi sakin na isang beses lang. Hindi po ba pagsisinungaling yun? At ito po ba, yung silver lock na heirloom niyo na sabi niyo para sa magiging apo niyo sa akin, bakit suot na ni Ethan ngayon? Pera lang ba yun?”

Namula mukha ng mama ni Miguel. Hindi nakasagot. Si Miguel tumayo.

“Angela, tama na. Wag mo nang idamay sila Mama. Ako may kasalanan, ako kausapin mo.”

Hinarap ko siya. Sa wakas harap-harapan.

“Miguel, tinanong kita nung araw ng prenup. Sabi mo dalawang oras lang. Sabi mo babalik ka. Pero alam mo ba anong nangyari? Kinancel ko lahat. Hotel sa Makati, host, bulaklak, lahat. Alam mo magkano nawala sakin? Hindi pera yung pinaka-masakit. Yung Mama ko apat na oras bumiyahe galing Batangas para makita ako sa gown. Si Papa buong biyahe hindi binaba yung garment bag. Tapos iiwan mo lang kami para sa pizza? At last year, nung inoperahan si Mama sa Lipa, tinawagan kita sampung beses. Sabi mo nasa Laguna ka, may client. Pero nasa family day ka pala ni Ethan sa Quezon City. Suot mo pa yung relo na regalo ko. Yung mantsa ng asul na pintura sa kwelyo mo, sabi mo sa anak ng client. Yun pala pintura sa school ni Ethan.”

Tahimik buong bahay. Si Ethan huminto sa pagtakbo, nakatingin sa amin.

Si Liza lumuhod pa kunwari.

“Angela, kasalanan ko lahat. Wag mo idamay si Ethan. Bata lang siya.”

Sabi ko, “Hindi ko idadamay si Ethan. Pero wag mo gamitin si Ethan para pagtakpan lahat ng ginawa niyo. Si Ethan ang biktima dito. Tinuruan niyong tumawag ng tatay sa taong hindi niya tatay. Tinuruan niyong maniwala na buo pamilya niya, pero kasinungalingan lang pala. Ano mangyayari kay Ethan pag nalaman niya totoo?”

Doon umiyak si Liza nang malakas. Si Miguel napayuko.

Sabi ni Lola, “Tama na. Angela, anong gusto mo mangyari ngayon?”

Tumingin ako sa kanilang lahat. Matagal kong tiniis. Matagal akong naging mabait na pinsan, mabait na fiancée. Pero ngayon malinaw na sa akin.

“Una, gusto kong ibalik lahat ng kinuha niyo. Yung singsing na pinahiram kay Liza, ibalik ngayon din. Yung silver lock, ibalik sa mama ni Miguel kasi hindi kay Ethan yun. At yung duplicate key ng condo ko, wala nang makakapasok doon na hindi ako.”

Kinuha ni Liza sa bag yung maliit na velvet box. Nandoon singsing ko. Binalik niya, nanginginig kamay. Si Miguel kinuha yung silver lock kay Ethan, dahan-dahan. Umiyak si Ethan.

Sabi ko kay Ethan, lumuhod ako para pantay kami.

“Ethan, hindi galit si Ate Angela sayo. Mahal ka ni Ate. Pero yung silver lock na yan, para sa baby pa lang. Hindi pa panahon para suotin mo. Paglaki mo maintindihan mo.”

Tumango si Ethan, umiiyak pero naintindihan niya.

“Pangalawa,” tuloy ko, habang nakatayo na ulit, “Yung joint account, sarado na. Yung ₱346,000 na akin, nailipat ko na. Yung ₱66,000 ni Miguel nandoon pa, kunin niya. Pero simula ngayon, wala nang auto-debit, wala nang allowance na ₱8,000. Kung gusto mong tumulong, Liza, tulungan mo sarili mo, hindi pera ng iba. At yung school record ni Ethan, ayusin niyo. Hindi na puwedeng tatay si Miguel doon. Kung kailangan ng guardian, ilagay niyo pangalan ng totoong pamilya, hindi yung fiancé ng iba.”

Nagulat si Miguel. “Angela, paano si Ethan? Nasanay na siya sakin.”

Sabi ko, “Nasanay siya kasi sinanay niyo. Pero hindi mo anak si Ethan. At hindi ka na fiancé ko. Kaya tapos na.”

Si Papa ni Miguel tumayo, parang gusto magsalita pero pinigilan ni Mama niya. Alam nilang wala na silang laban. Nasa akin lahat ng ebidensya. Hindi galing sa kung saan, kundi galing mismo sa tablet na naiwan ni Miguel sa studio, sa bank records na joint namin, sa pictures na sila mismo nag-post.

Huling sinabi ko, “Pangatlo at huli, wala nang kasal. Kinancel ko na lahat. Yung titulo ng lupa sa Cavite na plano nating bilhin, nakapangalan lang sakin ngayon. Hindi ko na isasama pangalan mo, Miguel. At simula ngayon, kung gusto niyong makita ako, sa bahay ng parents ko sa Batangas, hindi sa condo. Kasi yung condo, bahay ko. Hindi family house niyo.”

Tahimik. Walang nakasagot. Si Liza nakaupo sa sahig, umiiyak. Si Miguel nakayuko, hawak yung silver lock.

Si Lola lumapit, niyakap ako. Sabi niya, “Tama yan, Angela. Matagal ka nang nasasaktan. Oras na para unahin mo sarili mo.”

Umuwi ako kasama si Mama at Papa. Sa biyahe, hindi ako umiyak. Tahimik lang. Pagdating sa Batangas, nakita ko yung Mama ko na kagagaling lang sa check-up bago yung operasyon niya next week. Niyakap niya ako. Sabi niya, “Anak, proud ako sayo. Hindi ka sumigaw, hindi ka nanira. Pinrotektahan mo lang sarili mo.”

Kinabukasan, bumalik ako sa Makati para ayusin condo. Pinalitan ko lahat ng lock. Tinanggal ko frame sa ibabaw ng ref. Tinapon ko yung maliit na rubber shoes na naiwan. Nagpunta ako sa bangko para i-secure yung bagong account ko. At bumili ako ng bagong dress, hindi pang-kasal, kundi simpleng puting dress na gusto ko lang isuot para sa sarili ko.

Isang linggo pagkatapos, nag-message si Miguel. Sabi niya sorry. Sabi niya na-realize niya mali siya. Sabi niya gusto niya ibalik yung relo na regalo ko. Sabi ko hindi na kailangan. Sabi ko sana matuto siya maging totoo, hindi lang mabait sa ibang tao pero sinungaling sa taong mahal siya.

Si Liza nag-message din. Sabi niya aayusin na daw niya school records ni Ethan. Sabi niya magtatrabaho na siya sa opisina sa Ortigas para hindi na umasa sa allowance. Hindi ako nag-reply ng mahaba. Sabi ko lang, “Alagaan mo si Ethan nang totoo. Wag mo siyang turuan magsinungaling para lang may tatay siya.”

Ngayon, nandito ako sa ospital sa Lipa, katabi si Mama na ooperahan bukas. Hawak ko kamay niya. Si Papa nasa labas bumibili ng sopas. Wala si Miguel. Wala si Liza. Pero buo ako. Hindi dahil may kasal, hindi dahil may lalaki. Buo ako kasi sa wakas natuto akong magbilang, magsabi ng hindi, at protektahan kung ano ang akin.

At tuwing sinusuot ko yung simpleng puting dress na binili ko para sa sarili ko, naaalala ko na hindi ko na kailangang hintayin ang kahit sino para maging masaya.

Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨