Bahagi 3: Habang tumutulo pa ang dugo sa tahi ko at umiiyak ang kambal ko sa gutom ay pinilit nila akong tumayo para magsaing at sinabi ng asawa kong pagbigyan ko na lang daw ang mama niya.

Pagbukas ng pinto, hindi nurse.

Si Mama at si Papa.

Hingal na hingal.

Galing pa lang sa Pier 1, kakababa lang ng barko galing Ormoc.

May dalang dalawang malaking bayong na may malunggay, tinapa, at mga lampin na gawa sa katsa.

At nakita nila ang eksena.

Ako, namumutla, nakahiga, pawis na pawis, hawak ang tiyan.

Dalawang sanggol na umiiyak.

Anim na tao na nakatayo sa paligid ng kama ko na parang nasa fiesta.

Si Liza, kumakain ng lugaw ko.

Si Aling Teresita, nakapamewang.

Si Carlo, nakayuko.

Si Mama, hindi na nagsalita.

Nilapag niya yung bayong.

Lumapit kay Aling Teresita.

“Day, sino ka para utusan ang anak kong bagong tahi na magluto? Apat na araw pa lang na CS yan!”

Sigaw ni Mama, pero nanginginig ang boses.

Waray accent niya, lumabas.

Sabi ni Aling Teresita, “Kayo pala ang mga taga-Leyte. Wala kayong pakialam, pamilya namin to. At bahay ng anak ko to, hindi niyo bahay.”

Sagot ni Papa, na tahimik lang pero pag nagsalita, matigas.

“Hindi ito bahay mo, Teresita. Condo ito ng mga bata. At yung anak ko, hindi katulong.”

Doon na nagkagulo.

Yung katabing pasyente, tinawag ang nurse.

Dumating yung head nurse, si Ma’am Santos.

“Ma’am, bawal po ang maraming bisita sa recovery ward, lalo na po CS patient. Isa lang po ang bantay.”

Sabi ni Aling Teresita, “Pamilya kami!”

Sabi ni Ma’am Santos, “Pamilya po o hindi, bawal po. At saka Ma’am, bakit may kaldero kayo dito? Bawal magluto dito.”

Napahiya si Aling Teresita pero nagmatapang pa.

Hinila niya si Carlo.

“Carlo, sabihin mo sa kanila! Sabihin mo na pinayagan mo kaming tumira dito ng isang buwan!”

Isang buwan?

Doon ko lang nalaman.

Habang nasa OR ako, habang nasa】 recovery ako, nagplano na pala sila.

Sinabi ni Carlo sa mama niya na pwede sila tumira sa condo namin habang wala kaming kasambahay.

Yung condo na 28 square meters lang sa may IT Park.

Yung condo na ako ang nag-down payment gamit ang ipon ko nung nagtatrabaho pa ako sa BPO sa Cebu.

Yung condo na ang monthly amortization ay hinahati namin.

At gagawin nilang bahay bakasyunan ng buong angkan ni Junjun na walang ambag sa kuryente at tubig.

Tiningnan ko si Carlo.

“Isang buwan? Carlo, pinayagan mo? Nang hindi mo man lang tinanong ako? Kambal ang anak natin, hindi mo man lang naisip kung saan sila hihiga?”

At sa wakas, nagsalita si Carlo.

At yun yung pinakamasakit.

“Mariel, pagbigyan mo na si Mama. Minsan lang naman to. At saka ano ba naman yung magluto ka? Hindi ka naman mamamatay dun. Si Mama nga dati…”

Hindi niya natapos.

Dahil si Mama ko, sinampal na yung braso niya.

Hindi malakas, pero sapat para matahimik siya.

“Carlo, anak, apat na araw pa lang tahi ng asawa mo! Gusto mo tumayo siya para magsaing? Lalaki ka pa ba?”

Umiyak si Liza, kunwari.

“Grabe naman kayo, nagugutom lang naman mga anak ko.”

Si Junjun naman, biglang nagsalita, “Ate Mariel, wag ka naman ganyan, parang iba ka na simula nung nanganak ka ng lalaki, nagmamataas ka na.”

Nagmamataas?

Ako na halos himatayin sa sakit, nagmamataas?

Doon ako bumangon.

Dahan-dahan.

Hawak ang tiyan.

Hawak ang bakal ng kama.

Bawat galaw, parang may humihila ng karayom sa loob ng tiyan ko.

Tumayo ako.

Nanginginig ang tuhod.

Pero tumayo ako.

Lumapit ako kay Aling Teresita.

At sa harap niya, binuksan ko yung ecobag niyang may kaldero.

Kinuha ko yung kaldero.

At nilagay ko sa sahig.

Malakas.

“Aling Teresita, eto po ang kaldero niyo. Wala po kaming bigas para sa anim na tao. Wala po kaming ulam. Ang meron lang po kami ay dalawang sanggol na kailangan ng gatas, at isang ina na kailangan magpagaling. Kung gusto niyo pong magbakasyon, sa bahay niyo po sa Talisay kayo magbakasyon. Hindi po ito evacuation center.”

Namula ang mukha ni Aling Teresita.

“Walang hiya ka! Palamunin ka lang ng anak ko! Akala mo kung sino ka!”

Sabi niya, palamunin daw ako.

Samantalang ako ang nagbabayad ng internet, ng kuryente, ng groceries nung nawalan ng trabaho si Carlo nung pandemic.

Ako ang bumili ng washing machine.

Ako ang nagbayad ng down payment.

Palamunin?

Ngumiti ako.

Masakit pero ngumiti ako.

“Alam niyo po, simula bukas, hindi na ako palamunin. Kasi aalis na po ako sa condo na to.”

Lumingon ako kay Carlo.

“Carlo, sabi ko mamili ka. Hindi mo sinagot. Kaya ako na ang pipili para sa’yo.”

Tinawagan ni Papa yung barangay tanod sa baba ng hospital kasi nag-iingay na talaga kami.

Dumating yung guard.

Pinalabas si Aling Teresita at pamilya ni Junjun.

Pero bago lumabas, sumigaw si Aling Teresita.

“Sige! Umalis kayo! Pero yung kambal, iwan niyo! Dela Cruz yan!”

At doon na ako nanghina.

Napaupo ako sa sahig.

Hawak ang tahi.

Umiiyak.

Si Mama, niyakap ako.

Si Ma’am Santos, tinawagan ang OB ko kasi namumutla ako at may konting dugo sa gauze ko.

Dinala ako ulit sa ER para i-check ang tahi.

Buti na lang, hindi bumuka.

Pero tumaas ang BP ko.

160 over 100.

Delikado para sa bagong panganak.

Pinatulog nila ako.

Pag gising ko kinabukasan, wala na si Carlo sa tabi ko.

Si Mama lang.

Sabi ni Mama, umuwi daw si Carlo kasama ang mama niya.

At iniwan daw ang sulat.

Sulat na nakasulat sa resibo ng 7-Eleven.

“Mariel, pasensya na. Kailangan ko samahan si Mama. Dinala ko muna yung mga gamit ni Junjun sa condo. Balik ako bukas. Wag ka magalit.”

Dinala niya yung susi ng condo.

Yung gamit ni Junjun, nasa condo namin.

Yung condo na dapat malinis at tahimik para sa kambal.

At doon, habang nakahiga ako, hawak ang dalawang sanggol ko na tulog, tumawag ako sa kapatid ko na nasa Canada.

At sa abogado na kaibigan ng kapatid ko.

At doon nagsimula ang plano ko.

Hindi ako iiyak lang.

Hindi ako magiging kawawang ina lang.

Gagawin kong impyerno ang buhay nila sa legal na paraan.

Kinagabihan, habang si Carlo ay nasa Talisay, kasama ang mama niya na nagfi-fiesta gamit ang pera na dapat pang-gatas ng kambal, dumating ang tawag mula sa abogado.

At sinabi niya sa akin ang isang bagay na magpapabago ng lahat.

Na yung condo, nakapangalan lang sa akin.

At may karapatan akong palayasin silang lahat.

At may karapatan akong kasuhan si Carlo ng VAWC dahil sa abandonment.

At doon, sa ika-limang araw ng pagiging ina ko, habang hawak ko ang kambal ko, ngumiti ako sa unang pagkakataon nang hindi dahil sa sakit kundi dahil alam kong tapos na ang pagiging mabait ko.

Pero hindi pa tapos ang kwento.

Dahil kinabukasan, bumalik si Carlo.

Hindi mag-isa.

Kasama niya ulit ang mama niya.

At may dala silang barangay captain ng Talisay para daw kunin ang kambal.