Bahagi 4: Sa huli hindi ako ang nasira kundi sila mismo ang nagbayad ng lahat, at si Lola na ginamit lang nila ay sa wakas nabigyan ng totoong pagmamahal at ako nakahinga na ulit nang maluwag at masaya

Hindi nakulong si Carlo. Hindi yun ang gusto ko.

Gusto ko, maramdaman niya kung paano maging ako.

Dahil sa report ng DSWD at barangay, na-issuehan si Carlo ng Barangay Protection Order. Hindi na siya pwedeng lumapit kay Lola nang walang social worker.

Yung SSS, kinansela ang SPA niya. Simula noon, ako na ang payee ng pension ni Lola, pero hindi para sa akin, para sa kanya talaga. Lahat ng resibo, naka-logbook.

Pinatawag kami sa PAO. Doon, sa harap ng abogado, sinabi ko.

“Gusto ko ng annulment? Hindi, gusto ko lang ng legal separation at sustento para kay Lola. At gusto kong umalis si Carlo sa bahay na ito.”

“Bahay na ito?” Sabi ni Carlo, “Bahay natin to, hati tayo!”

Ngumiti ako.

“Carlo, nakalimutan mo na? Nung binili natin tong murang apartment na to sa Project 6, 70% ng downpayment galing sa ipon ko nung nasa BPO pa ako. At yung monthly amortization na 7,200 for 3 years, ako nagbayad habang ikaw nagmo-motor lang. Nasa pangalan ko ang resibo ng PAG-IBIG. At may deed of sale ka na pinirmahan na nakalagay, pag nagloko ka, sa akin mapupunta ang rights. Na-notaryo yun, di mo lang binasa kasi busy ka kakachismis kay Jenny.”

Namutla siya lalo.

Si Jenny? Wala na kinabukasan. Nalaman ng HR ng kumpanya nila yung video na sinend niya sa akin. Kasi sinend ko din sa HR. Hindi yung malaswa, pero yung convo nila na ginagamit nila ang company car pang-date sa Boracay nung dapat nasa field work siya. Na-terminate siya. At nung nalaman ng asawa ni Jenny — oo, may asawa pala siya sa Lipa, isang OFW sa Dubai — nagkagulo din ang buhay niya. Karma, mabilis.

Si Carlo, pinabalik sa mama niya sa Malabon. Pero hindi siya pinatuloy ng tiyahin niya nung nalaman ang ginawa niya kay Lola.

Si Lola Corazon?

Dinala ko siya sa isang private care facility na mura pero maganda sa may Commonwealth, yung may garden at may therapist talaga. Hindi ko siya iniwan doon forever. Every day, dumadalaw ako. Pero hindi na ako yung mag-isang nagbubuhat. May mga nurse, may doctor. Yung pension niya, plus yung konting sustento na nakuha ko kay Carlo na 3,000 buwan-buwan na pinilit ng PAO, sapat na.

At ako?

Bumalik ako sa BPO, pero work-from-home na. Naka-headset ulit ako, pero ngayon, nasa sala ako na walang amoy ng lampin, may amoy ng kape na ako lang ang umiinom.

Nagpagupit ako. Nagpakulay ako ng buhok. Bumili ako ng bagong damit na hindi kulay brown.

Yung lupa sa Bataan na 200 sqm na kay Lola, hindi ko binenta. Tinaniman ko ng mangga at ng mga gulay, pinabantayan ko sa pinsan ko. Sabi ni Lola nung minsan na malinaw ang isip niya, “Mara, pag gumaling ako, dun tayo titira, tahimik dun.”

Hindi na siya gagaling para makalakad. Pero gumaling siya para ngumiti ulit. Ngayon, nakakakwento na siya, nakakatawa na.

Isang hapon, dumalaw si Carlo. Payat na, wala nang motor.

“Mara, pwede ba… pwede ba tayo mag-usap? Namimiss ko na kayo ni Mama.”

Tinitigan ko siya. Dati, pag nakikita ko siya, nanginginig ako sa galit. Ngayon, wala na. Parang nakatingin lang ako sa isang dating kaklase.

“Carlo, si Mama, pwede mong dalawin tuwing Sabado, sa center, may social worker. Ako? Wag na. Tapos na tayo. Yung dati mong asawa na tagapunas ng tae at tagaplantsa ng polo mo, wala na. Namatay siya nung araw na sinend mo yung video ni Jenny.”

Isinara ko ang gate, pero hindi padabog. Mahinahon.

Pagpasok ko sa bahay, may nag-notif sa phone ko. Hindi galing sa kabit. Galing sa dating TL ko.

“Mara, may opening kami for QA, 35k starting, WFH, gusto mo?”

Napangiti ako.

Dati, akala ko pag nagtulak ako ng wheelchair sa labas, masama akong tao.

Ngayon alam ko, minsan kailangan mo talagang itulak ang bigat palabas ng buhay mo para makahinga ka ulit.

At sa bintana ng apartment ko, tanaw ko si Lola sa video call ng nurse, kumakaway, nakangiti, suot yung bulaklakan niyang bestida.

Sa wakas, pareho na kaming malaya.