Bahagi 3
Akala ko tapos na ang kahihiyan nang maibalik ang titulo, pero sa barangay hall pala ako mas masasaktan nang marinig ko kung bakit ako siniraan ng biyenan ko

Dinala kami agad ni Kapitan sa barangay hall. Hindi na sa harap ng bahay, kasi dumadami na yung tao sa likod ng palengke. Ayokong nakikita ni Bea yung ganung eksena, pero sumama siya kasi hawak niya yung kamay ko nang mahigpit. Si nanay, tahimik lang, pero kita kong namumula yung mata niya sa iyak. Si Joel, hindi makatingin sa akin.

Pagdating sa barangay hall, mainit, maingay yung electric fan. Nakaupo si Aling Cora sa monoblock, nakayuko. Si Singh nandoon pa rin, maayos na nakatayo, hawak yung original na titulo na nasa brown envelope na lukot na.

Sabi ni Kapitan, “Aling Cora, ikaw na magsabi. Anong nangyari talaga? Bakit titulo ni Maritess ang sinangla mo?”

Umiyak si Aling Cora. Hindi na yung matapang na boses niya kanina sa harap ng kapitbahay. Boses matanda na pagod.

“Patawad. Nalulong ako sa bingo. Dati, libangan lang. Pero nung namatay asawa ko, mag-isa ako sa bahay. Si Joel laging wala. Si Maritess nasa labada. Yung bingo sa covered court, doon lang ako masaya. Una, ₱100 lang taya ko. Tapos ₱300. Tapos ₱500.”

Nakinig lang kami. Si nanay, napahawak sa braso ko.

“May utang ako kay Singh na ₱12,000. Nung una, yosi lang. Tapos bigas, tapos load, tapos pang-taya sa bingo. Naging ₱14,400 dahil sa tubo na 20%. Hindi ako makabayad. Sabi ni Singh, pag hindi ako bayad, kukunin niya tindahan ko.”

Yung tindahan niya, maliit lang, yung harap lang ng bahay namin. Kita lang ₱200 isang araw, minsan wala pa. Doon siya kumukuha ng pang-ulam.

“Kahapon, habang nasa school si Bea at nasa labahan si Maritess sa kabilang kanto, nakita kong bukas yung aparador. Naiwan susi sa ibabaw. Nakita ko yung brown envelope. Alam kong titulo ng lupa ng nanay ni Maritess. Sabi ko, isangla ko muna, ₱20,000 lang. Tutubusin ko pag nanalo ako sa blackout na ₱5,000 sa bingo. Pero natalo lahat. Ubos pati yung ₱20,000.”

Si Joel, biglang tumayo. “Nay, bakit hindi ka nagsabi sa akin? Ako anak mo! Ba’t si Maritess pa pinagbintangan mo?”

Kasi natakot ako, Joel. Natakot ako na pagalitan mo ako. Alam kong pagod ka na sa akin. Lahat kayo, tingin niyo pabigat ako. Kaya naisip ko, kung sabihin kong si Maritess ang nagbenta, maniniwala kayo. Kasi bago cellphone niya, kasi nagmi-milk tea siya minsan. Kahit yung Oppo na ₱8,000 na yun, hulugan yun ni Maritess galing sa labada niya.

Doon ako napahagulgol nang tuluyan. Hindi dahil sa titulo. Dahil sa ₱8,000 na cellphone na yun, pinag-ipunan ko ng dalawang buwan. Tig-₱350 isang araw ang labada ko. May sugat na kamay ko sa Ariel at Zonrox. Yung milk tea na sinasabi niya, minsan lang, libre ni Aling Nena pag tinulungan ko siya magtupi ng damit.

Si nanay, nagsalita na sa wakas. “Cora, limang taon ako sa Saudi. Nag-alaga ako ng matanda, hindi ako kumakain nang maayos para lang mabili yang 200 sqm na yan. Hindi ko binili yan para isangla sa bingo. Pinagkatiwala ko sa anak ko. Tapos pagsasabihan mong sugarol anak ko?”

Tahimik si Aling Cora. Wala siyang masagot.

Sabi ni Kapitan, “Ganito ang mangyayari. Kailangan matubos titulo. Aling Cora, paano mo tutubusin?”

Wala akong pera, Kap. Wala talaga. Kahit tindahan ko, wala nang laman.

Doon pumasok si Aling Nena na kapitbahay. “Kap, bibilhin ko na lang tindahan ni Cora. Yung pwesto lang, pati yung mga kahoy. ₱25,000. Tutal, wala na rin naman siyang puhunan. Para matubos na titulo.”

Pumayag si Kapitan. Ginawan ng kasulatan sa barangay. Yung ₱25,000, hinati. ₱20,000 binayad kay Singh para matubos yung titulo. Yung ₱5,000, binayad sa tubo na utang ni Aling Cora para malinis na. Si Singh, maayos kausap. Ibinalik niya yung original title mismo sa harap ni Kapitan, pati yung brown envelope na lukot na, may tatak ng 5-6 at pirma ni Aling Cora.

Nang hawakan ko ulit yung titulo, nanginginig kamay ko. Yung pangalan ko, Maritess Dela Cruz, nandoon pa rin. Original Certificate of Title. Hindi na nawala.

Pag-uwi namin sa bahay, hindi agad ako kinausap ni Joel. Tahimik siya buong maghapon. Si Bea, katabi ko matulog. Si nanay, umuwi muna sa probinsya kasi nahihiya pa rin siya sa akin.

Gabi na, lumapit si Joel sa akin sa kusina habang naghuhugas ako ng plato. “Sorry, Maritess. Hindi kita pinakinggan. Akala ko talaga ikaw. Kasi Nay ko siya. Hindi ko akalaing magagawa niya yun.”

Tumingin ako sa kanya. Pagod ako. Hindi lang katawan, pati puso.

“Joel, sampung taon na tayo mag-asawa. Kailan ba ako nagsugal? Kailan ba ako nag-bisyo? Lahat ng labada ko, ₱350 isang araw, napupunta kay Bea. Yung lipstick na sinasabi ni Nanay, bigay lang ni Aling Nena na sample. Tapos pagbintangan mo ako ng ₱500,000? Sa harap ng lahat? Hindi mo man lang ako tinanong nang maayos.”

Yumuko siya. Umiyak siya, yung tahimik na iyak ng lalaking napapahiya.

Si Bea, 7 anyos, na dapat tulog na, biglang lumabas sa kwarto. Lumapit siya sa amin.

“Papa, si Mama po, araw-araw naglalaba, may sugat na nga po kamay niya sa Ariel. Hindi po siya nagsusugal. Si Lola po lagi nasa bingo, nakita ko po. Lagi po siyang may hawak na bingo card. Kahit gabi na, nagbi-bingo pa po siya sa cellphone.”

Niyakap ni Joel si Bea, tapos ako. Pero hindi pa ako buo. May desisyon akong ginawa kinabukasan.

Kinausap ko si nanay sa cellphone. “Nay, hindi na ako titira sa bahay ng biyenan ko. Kahit mahirap, uupa kami. Hindi ko kaya na yung anak ko makakita ulit na sinisigawan ako at pinagbibintangan sa harap ng tao. At yung titulo, hindi na sa aparador. Ilalagay natin sa bangko.”

Si nanay, pumayag agad. “Tama yan, anak. Protektahan mo sarili mo at si Bea.”

At yun yung maliit na desisyon na ginawa ko. Hindi pa tapos lahat, pero doon nagsimula yung pagtayo ko ulit. Hindi ko pa pinapatawad si Aling Cora. Hindi pa kami maayos ni Joel. Pero hawak ko na ulit yung titulo, at hawak ko yung kamay ni Bea na hindi ako iniwan.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖