SA mismong kaarawan ko, iniwan ako ng boyfriend ko sa sinehan para puntahan ang matalik kong kaibigang nasugatan lang sa tuhod. Nang pilitin nila akong humingi ng tawad, isang PowerPoint na may 47 ebidensiya ang nagpatahimik sa kanilang dalawa.

“Kung mas mahalaga siya sa’yo, ibinibigay ko na sa kanya ang boyfriend ko.”

Iyan ang mensaheng ipinadala ko sa matalik kong kaibigan noong mismong kaarawan ko.

Hindi ako sumigaw. Hindi ako umiyak. Hindi ko rin hinabol ang boyfriend kong iniwan ako sa gitna ng pelikula para alagaan siya.

Pero nang gabing iyon, sa harap ng aming dormitoryo, pinilit nila akong lumuhod sa kahihiyan at humingi ng tawad.

Hindi nila alam na sa loob ng anim na buwan, nakapagtala na ako ng 47 pagkakataong ginawa nila akong tanga.

At lahat ng iyon ay nasa isang PowerPoint presentation na ipinadala ko sa kanilang email.

Ako si Mikaela Santos, dalawampu’t tatlong taong gulang, graduating student sa isang unibersidad sa Quezon City.

Simula pagkabata, tinuruan ako ni Mama na maging mabait.

“Anak, kapag may hindi pagkakaunawaan, ikaw na ang umintindi. Walang nawawala sa taong marunong magparaya.”

Kaya lumaki akong laging nagsasabi ng “okay lang,” kahit hindi naman talaga okay.

Kapag may nangungutang at hindi nagbabayad, pinapalampas ko.

Kapag may nang-iinsulto sa akin, ngumingiti ako.

At kapag nasasaktan ako, iniisip kong baka masyado lang akong sensitibo.

Ganoon din ang nangyari sa relasyon namin ni Adrian Villanueva.

Dalawang taon na kaming magkasintahan. Mabait siya noong una. Sinusundo niya ako pagkatapos ng klase, dinadalhan ng pagkain kapag nag-aaral ako hanggang gabi, at sinasabing ako raw ang babaeng gusto niyang pakasalan.

Hanggang sa naging malapit siya sa best friend kong si Trisha Mendoza.

Si Trisha ang kaibigan kong kasama ko mula first year college.

Maganda siya, palangiti, at napakahusay magmukhang kawawa kapag may hindi nasusunod sa gusto niya.

Noong una, natutuwa pa akong magkasundo sila.

Pero unti-unti, may nagbago.

Kapag may problema si Trisha, si Adrian ang unang tinatawagan.

Kapag nalulungkot siya, si Adrian ang nagpapatawa.

Kapag may kailangan siyang bilhin, si Adrian ang sumasama.

At kapag nagrereklamo ako, pareho nilang sinasabi:

“Grabe ka naman, Mika. Magkaibigan lang kami.”

Pinaniwalaan ko sila.

Hanggang sa dumating ang ika-dalawampu’t tatlo kong kaarawan.

Nasa loob kami ng sinehan sa Trinoma. Matagal ko nang gustong panoorin ang pelikulang iyon, at pagkatapos ay plano naming kumain sa isang bagong bukas na restaurant.

Ako mismo ang bumili ng dalawang ticket.

Ako rin ang nagbayad ng popcorn.

Halos apatnapung minuto pa lang ang pelikula nang tumunog ang cellphone ni Adrian.

Nakita ko ang pangalan sa screen.

Trisha Calling.

Sinagot niya agad.

“Ano na naman?”

Sandaling katahimikan.

Pagkatapos, napataas ang boses niya.

“Ang tanga mo naman! Naglalakad ka lang, nabangga ka pa ng motor?”

Bigla siyang tumayo.

“Aalis muna ako,” bulong niya.

“Saan ka pupunta?”

“Naaksidente si Trisha. Pupuntahan ko lang.”

Napatingin ako sa kanya.

“Adrian, birthday ko ngayon.”

Tumigil siya.

Para bang ngayon lang niya naalala.

“Alam ko. Pero nasaktan siya. Hindi ko naman siya puwedeng pabayaan.”

Tiningnan niya ang screen ng sinehan bago muling tumingin sa akin.

“Gusto mo bang sumama?”

Umiling ako.

“Sige. Ingat ka.”

Parang nagulat siya sa sagot ko.

Pero hindi na siya nagtanong.

Mabilis siyang umalis.

At naiwan akong mag-isa sa madilim na sinehan, may hawak na malaking lalagyan ng popcorn.

Noon ko naisip ang isang bagay.

Bakit ko sisirain ang sarili kong kaarawan para sa dalawang taong paulit-ulit akong sinasaktan?

Kaya tinapos ko ang pelikula.

Pagkatapos, kumain ako ng roasted duck sa isang restaurant.

Nagpa-manicure ako sa unang pagkakataon.

Pinili ko ang simpleng kulay rosas na may maliliit na puting bulaklak.

Habang pinagmamasdan ko ang magaganda kong kuko, may pumasok na mensahe mula kay Trisha.

Isang litrato.

Nasa larawan si Adrian, nakaluhod sa harap niya habang maingat na nilalagyan ng gamot ang gasgas sa kanyang tuhod.

May kasamang mensahe.

“Mika, dumating na ang boyfriend mo para iligtas ako! Huwag ka nang mag-alala. Enjoy your birthday!”

Kasunod nito ang voice message.

“Aray, Adrian! Ang sakit mo naman maglagay ng gamot!”

Narinig ko ang boses ni Adrian.

“Tumigil ka nga sa pag-iinarte.”

Tumawa si Trisha.

“Okay na, okay na. Ikaw na talaga ang best!”

Anim na segundo lang ang recording.

Pero sapat iyon para maalala ko ang lahat.

Ang mga gabing hindi sumasagot si Adrian dahil kasama niya si Trisha.

Ang Valentine’s Day na kinansela niya dahil nilalagnat daw ang kaibigan ko.

Ang araw na hiniram ni Trisha ang jacket niya at hindi na ibinalik.

Ang birthday dinner ko noong nakaraang taon na halos buong oras nilang pinag-usapan ang mga alaala nilang hindi ako kasama.

Kinuha ko ang screenshot.

Pagkatapos, binuksan ko ang isang pribadong chat na ginagamit ko bilang digital journal.

Anim na buwan ko nang itinatala roon ang mga pangyayaring nagpapasakit sa dibdib ko.

Lumabas ang pinakahuling tala.

RECORD 047 — Paglabag sa hangganan ng relasyon.

Apatnapu’t pito.

Ganoon karaming beses ko nang pinili ang katahimikan.

Tinitigan ko ang larawan.

Pagkatapos, sumagot ako kay Trisha.

“Kung gusto mo siya, sa’yo na.”

Pinatay ko ang notifications.

At sa unang pagkakataon, nag-enjoy ako sa kaarawan ko nang hindi naghihintay ng kahit sino.

Pagsapit ng alas-siyete ng gabi, bumalik ako sa dormitoryo.

Doon ko sila nakita.

Nakatayo si Adrian sa may entrance habang nakaalalay kay Trisha.

Suot ni Trisha ang jacket ng boyfriend ko.

Pagkakita sa akin, agad siyang lumapit.

“Mika!”

Pero bigla siyang napahinto at napangiwi.

Muntik siyang matumba.

Mabilis siyang sinalo ni Adrian.

“Dahan-dahan! Nasaktan ka na nga, ang kulit mo pa!”

Pagkatapos, malamig siyang tumingin sa akin.

“Tingnan mo. Kahit nasaktan siya, naghintay pa rin siya rito para mag-sorry sa’yo.”

Nagsimulang umiyak si Trisha.

“Mika, sorry talaga. Hindi ko sinasadyang masira ang birthday mo.”

Hinawakan niya ang kamay ko.

“Wala kaming ginagawang masama ni Adrian. Sana maniwala ka.”

Bago ako makasagot, nagsalita si Adrian.

“Hindi mo kailangang magpaliwanag, Trisha.”

Tumingin siya sa akin.

“Mika, sumosobra ka na. Nasaktan na nga ang kaibigan mo, ginawa mo pang kontrabida.”

Tahimik akong nakatingin sa kanila.

“Alam mo bang umiyak siya dahil sa message mo?” dagdag niya.

Humigpit ang hawak niya sa balikat ni Trisha.

“Kaya ngayon, humingi ka ng tawad.”

Napatingin sa amin ang ilang estudyanteng dumaraan.

Mas lumakas ang iyak ni Trisha.

“Adrian, huwag mo siyang pilitin. Ako na lang ang magso-sorry.”

“Hindi!” sagot niya. “Hindi puwedeng lagi siyang ganyan!”

Pagkatapos, itinuro niya ako.

“Mikaela Santos, mag-sorry ka kay Trisha. Ngayon din!”

Dati, sa ganitong sitwasyon, siguradong iiyak ako.

Magpapaliwanag.

At sa huli, ako pa ang hihingi ng tawad para matapos ang gulo.

Pero iba na ang gabing iyon.

Kinuha ko ang cellphone ko.

Binuksan ang email.

At mahinahong sinabi:

“Hindi ako hihingi ng tawad.”

Napakunot-noo si Adrian.

“Ano?”

“Gumawa ako ng PowerPoint tungkol sa nangyari sa ating tatlo sa nakalipas na anim na buwan.”

Napahinto sa pag-iyak si Trisha.

“Anong PowerPoint?”

“May 47 records. Kasama ang dates, screenshots, at mga paliwanag.”

Tumingin ako kay Adrian.

“Na-email ko na sa inyong dalawa.”

Biglang nag-vibrate ang cellphone niya.

Binuksan niya ang inbox.

At nang makita niya ang pamagat ng presentation, unti-unting nawala ang kulay sa mukha niya.

“ADRIAN VILLANUEVA AT TRISHA MENDOZA: 47 PAGKAKATAONG MAS PINILI NINYONG SAKTAN AKO.”

Pero hindi ang pamagat ang pinakanagpabago sa ekspresyon niya.

Kundi ang isang attachment sa huling slide.

Isang screenshot na hindi niya alam na nasa akin.

At nang makita iyon ni Trisha sa cellphone niya, bigla niyang binitiwan ang braso ni Adrian.

“Adrian…” nanginginig niyang sabi.

“Bakit nasa kanya ang usapan natin noong gabing iyon?”

BAHAGI 2 — BUONG KUWENTO PARA SA WEBSITE

“Anong usapan?” malamig na tanong ni Adrian.

Hindi sumagot si Trisha.

Sa halip, mas hinigpitan niya ang hawak sa cellphone habang palipat-lipat ang tingin sa akin at sa lalaking kanina lang ay handang ipahiya ako sa harap ng lahat.

“Ano ‘to, Mika?” tanong ni Adrian.

Hindi ko agad sinagot.

“Basahin mo muna.”

Binuksan niya ang presentation.

Ang unang slide ay may petsang anim na buwan na ang nakalipas.

RECORD 001 — Ang unang beses na iniwan ako para kay Trisha.

Iyon ang araw na dapat ay magkasama kaming maghahapunan pagkatapos ng final examination.

Pero tumawag si Trisha, umiiyak dahil nakipaghiwalay sa kanya ang ka-date niya.

Iniwan ako ni Adrian sa restaurant.

Dalawang oras akong naghintay.

Nang magreklamo ako kinabukasan, sinabi niyang wala akong pakialam sa pinagdaraanan ng kaibigan ko.

May screenshot ng pag-uusap namin.

May oras.

May petsa.

At may maikling paliwanag kung bakit masakit ang nangyari.

Nag-scroll siya.

Record 006.

Valentine’s Day.

Kinansela niya ang reservation namin dahil kailangan daw ni Trisha ng kasama sa clinic.

Ngunit sa social media story ni Trisha, nasa isang café sila, parehong tumatawa habang may hawak na milk tea.

Record 014.

Hiniram ni Trisha ang jacket niya.

Nang sinabi kong gusto ko rin sanang hiramin iyon dahil nilalamig ako, sumagot si Adrian:

“Ang babaw naman ng pinagseselosan mo.”

Record 023.

Nagkaroon kami ng away dahil ilang beses na silang lumabas nang hindi sinasabi sa akin.

Sa halip na pakinggan ako, tatlong araw niya akong hindi kinausap.

Record 031.

Sa group project namin, pinagtawanan ni Trisha ang pagiging tahimik ko.

Narinig iyon ni Adrian.

Tumawa rin siya.

Habang nagbabasa, unti-unting nagbago ang mukha niya.

“Grabe, Mika. Talagang binilang mo lahat?”

“Oo.”

“Parang ginawa mo kaming kriminal.”

“Hindi,” sagot ko. “Gusto ko lang malaman kung bakit palagi akong nasasaktan.”

May ilang estudyanteng tumigil sa malayo, pero hindi ako nagtaas ng boses.

Hindi ko kailangan ng audience.

Ang kailangan ko ay matapos na ito.

“Bakit mo kailangan gumawa ng ganito?” tanong ni Adrian.

“Dahil tuwing sinusubukan kong magsalita, sinasabi mong nag-iinarte ako.”

Napabuntong-hininga siya.

“Eh kasi naman, minsan sobra ka talagang mag-isip.”

Ngumiti ako nang bahagya.

“Record 039. Iyan mismo ang sinabi mo noong nakita kong magkahawak-kamay kayo sa parking lot.”

Nanlaki ang mata niya.

“Tinulungan ko lang siyang tumawid!”

“Alam ko. Iyan ang paliwanag mo.”

Hindi ko siya pinagtalunan.

Dahil ang layunin ng presentation ay hindi patunayang bawal siyang tumulong sa ibang babae.

Ang layunin nito ay ipakita ang paulit-ulit na pagpili niyang balewalain ang nararamdaman ko.

At saka niya binuksan ang huling attachment.

Isang screenshot ng pag-uusap nila ni Trisha.

Tatlong linggo na ang nakalipas.

Hindi iyon galing sa pag-hack.

Si Trisha mismo ang nagpakita sa akin noon ng isang bahagi ng chat nila habang ipinagmamalaki niyang napakadali raw utuin si Adrian.

Hindi niya napansing kasama sa screenshot ang ilang naunang mensahe.

Nabasa iyon ni Adrian.

Trisha: “Nagtampo na naman ba si Mika?”

Adrian: “Oo. Pero hayaan mo lang. Mamaya siya rin ang magso-sorry.”

Trisha: “Ang dali niyang paikutin. Basta umiyak ako, kinakampihan mo ako.”

Adrian: “Huwag kang ganyan. Alam mo namang mabait siya.”

Trisha: “Mabait o walang lakas ng loob?”

Kasunod nito ang laughing emoji mula kay Adrian.

Walang sumigaw.

Walang nagsalita.

Pero para sa akin, iyon ang pinakamalakas na ingay na narinig ko sa buong gabi.

Dahil sa loob ng maraming buwan, iniisip kong baka hindi lang nila ako naiintindihan.

Ngayon, malinaw na alam nilang nasasaktan ako.

At ginagawa pa rin nila.

“Adrian,” mahinang sabi ni Trisha, “bakit mo sinabi iyon?”

Napalingon siya sa kanya.

“Ako pa talaga ang tatanungin mo? Ikaw ang nagsabing madali siyang paikutin!”

“Biro lang iyon!”

“Biro?” ulit ko.

Napatingin silang dalawa sa akin.

“Kung biro lang, bakit ako ang laging umiiyak pagkatapos?”

Hindi sumagot si Trisha.

Tumitig si Adrian sa lupa.

Ilang sandali ang lumipas bago siya muling nagsalita.

“Mika, mali ang mga nasabi namin. Pero hindi ibig sabihin na may relasyon kami.”

Tumango ako.

“Hindi ko naman sinabing may relasyon kayo.”

Napatingin siya sa akin.

“Ang sinasabi ko, hindi ninyo ako nirespeto.”

Huminga siya nang malalim.

“Okay. Sorry. Pero puwede ba nating pag-usapan ito nang tayong dalawa lang?”

“Noong gusto kong makipag-usap nang tayong dalawa lang, lagi mong sinasabing pagod ka.”

“Mika—”

“Noong birthday ko, iniwan mo ako. Pagkatapos, pinapunta mo rito ang kaibigan kong nasugatan para pilitin akong humingi ng tawad sa kanya.”

Napatingin ako kay Trisha.

“Bakit ka nga pala nandito? Hindi ba dapat nagpapahinga ka?”

Napalunok siya.

“Gusto ko lang ayusin ang lahat.”

“Kung gusto mong ayusin, puwede kang mag-message. Hindi mo kailangang pumunta rito kasama ang boyfriend ko para pagalitan ako.”

Namula ang mukha niya.

“Ang sama mo namang magsalita.”

“Iyan ang problema,” sagot ko. “Kapag nagsasalita ako para sa sarili ko, masama na agad.”

Kinabukasan, hindi ako pumasok sa unang klase ko.

Hindi dahil umiiyak ako.

Kundi dahil unang beses kong nakatulog nang mahimbing matapos ang ilang buwang palaging kinakabahan sa bawat notification.

Pagkagising ko, may dalawampu’t tatlong missed calls mula kay Adrian.

May labing-isang mensahe rin si Trisha.

“Mika, hindi mo alam kung gaano ako nasaktan sa ginawa mo.”

“Best friend kita. Bakit mo ako ginawan ng report?”

“Hindi ko deserve na tratuhin mo ako nang ganito.”

Binasa ko ang mga iyon.

Pagkatapos, binuksan ko ang laptop.

May isang bagay pa akong kailangang tapusin.

Ang breakup letter ko.

Hindi ko kailangang ipaliwanag ang lahat ng 47 records sa ikalimampung pagkakataon.

Kaya tatlong pangungusap lang ang isinulat ko.

Adrian, hindi na ako masaya sa relasyon natin. Paulit-ulit kong sinabi kung ano ang masakit sa akin, pero paulit-ulit mo ring piniling hindi makinig. Tinatapos ko na ang relasyon natin, at sana igalang mo ang desisyon ko.

Pinindot ko ang send.

Wala pang limang minuto, tumawag siya.

Hindi ko sinagot.

Makalipas ang isang oras, may kumatok sa pinto ng dormitoryo.

Si Trisha.

May hawak siyang paper bag na may laman na maliit na cake.

“Belated happy birthday,” sabi niya.

Tahimik akong tumingin sa cake.

“Puwede ba tayong mag-usap?”

Pinapasok ko siya sa common area.

Umupo kami sa magkabilang dulo ng sofa.

“Mika, alam kong may mali akong nagawa,” panimula niya.

“Alin doon?”

Napakurap siya.

“Ano?”

“Sa 47 records, alin ang inaamin mong mali?”

Napayuko siya.

“Hindi ko naman sinasadyang masaktan ka.”

“Hindi iyon ang tanong ko.”

Humigpit ang hawak niya sa paper bag.

“Ang hirap mong kausapin ngayon.”

“Dati kasi, hindi mo kailangang makinig sa akin.”

Doon siya tuluyang natahimik.

Ilang sandali ang lumipas.

Pagkatapos, mahina siyang nagsalita.

“Alam mo ba kung bakit gusto kong laging nandiyan si Adrian?”

Umiling ako.

“Kasi kapag kasama ko siya, pakiramdam ko may pumipili sa akin.”

Nakita kong namumuo ang luha sa kanyang mga mata.

“Lagi kang magaling sa klase. Mahal ka ng professors natin. May boyfriend kang seryoso sa’yo. Samantalang ako, parang laging pangalawa lang.”

Hindi ako nagsalita.

“Sa una, gusto ko lang malaman kung kaya ko ring maging importante sa kanya. Pero habang tumatagal, nasasanay akong ako ang inuuna niya.”

Tumingin siya sa akin.

“At tuwing nagagalit ka, pakiramdam ko nananalo ako.”

Masakit marinig.

Pero kakaiba rin ang gaan sa dibdib ko.

Sa wakas, may umamin.

“Trisha,” sabi ko, “hindi ko kasalanang pakiramdam mo kulang ka.”

Napaluha siya.

“Alam ko.”

“Hindi mo kailangang agawin ang atensiyon ng ibang tao para patunayang mahalaga ka.”

“Sorry, Mika.”

Sa unang pagkakataon, hindi niya sinundan ang paghingi ng tawad ng dahilan o paninisi.

Pero hindi ibig sabihin noon na kaya kong ibalik agad ang pagkakaibigan namin.

“Pinapatawad kita sa bahagi ng sarili kong gustong maging payapa,” sabi ko. “Pero hindi na tayo puwedeng bumalik sa dati.”

“Hindi na talaga?”

“Hindi sa ngayon. Kailangan ko munang piliin ang sarili ko.”

Iniwan niya ang cake sa mesa.

Bago umalis, sinabi niyang naiintindihan niya.

Hindi ko alam kung totoo.

Pero hindi ko na responsibilidad na alamin.

Tatlong araw matapos iyon, naghintay si Adrian sa labas ng university library.

May dala siyang bouquet ng pink tulips.

Paborito kong bulaklak.

Noong kami pa, ilang beses ko iyong nabanggit.

Ngayon lang niya naalala.

“Mika, please. Five minutes lang.”

Tiningnan ko ang relo ko.

“Limang minuto.”

Inabot niya ang bulaklak.

Hindi ko kinuha.

“Alam kong naging unfair ako,” sabi niya. “Nabasa ko ulit ang buong presentation mo.”

Tumango ako.

“Anong natutuhan mo?”

“Na hindi sapat na sabihin kong mahal kita kung hindi naman kita pinaparamdam na mahalaga ka.”

Saglit akong natahimik.

Iyon ang sagot na matagal kong gustong marinig.

“Naputol na rin ang komunikasyon namin ni Trisha,” dagdag niya. “Hindi na kami nag-uusap.”

“Desisyon mo iyon.”

“Mika, puwede pa ba nating subukan?”

May pag-asa sa kanyang mga mata.

Dati, sapat na ang isang paghingi niya ng tawad para kalimutan ko ang lahat.

Pero ngayon, naalala ko ang sarili kong nakaupo sa sinehan noong birthday ko.

Naalala ko kung paano ko pinilit lunukin ang lungkot kasama ng popcorn.

At kung paano ko kinumbinsi ang sarili kong hindi mahalagang masaktan.

“Adrian,” mahinahon kong sabi, “mahal kita noon.”

Napapikit siya.

“Pero?”

“Pero hindi ibig sabihin na dahil mahal kita, dapat kong tanggapin ang lahat.”

“Magbabago ako.”

“Sana.”

“Kung ganoon, bakit ayaw mo na?”

“Dahil puwede kang magbago kahit hindi na ako ang girlfriend mo.”

Doon siya napaluha.

Hindi malakas.

Hindi dramatiko.

Tumulo lang ang luha niya habang hawak ang mga bulaklak na matagal ko nang hinihintay.

“Sorry, Mika.”

“Salamat sa paghingi ng tawad.”

Pagkatapos, nagpaalam ako.

Hindi ko tinanggap ang bouquet.

Hindi dahil gusto ko siyang saktan.

Kundi dahil ayokong bigyan siya ng pag-asang hindi ko na kayang tuparin.

Makalipas ang isang buwan, umuwi ako sa bahay namin sa Bulacan.

Nagluluto si Mama ng sinigang nang dumating ako.

Habang naghihiwa siya ng kangkong, ikinuwento ko ang nangyari.

Tahimik siyang nakinig.

Pagkatapos, bumuntong-hininga.

“Anak, baka naman puwede pang ayusin. Sayang ang dalawang taon.”

Napatingin ako sa kanya.

“Ma, kung dalawang taon na akong nasasaktan, hindi ba mas sayang kung magdadagdag pa ako ng isa?”

Natigilan siya.

“Pero kailangan marunong kang umintindi.”

“Marunong naman po ako, Ma.”

Nanginginig ang boses ko.

“Ang problema, ako na lang palagi ang umiintindi.”

Ibinaba ni Mama ang kutsilyo.

“Akala ko kasi, kapag tinuruan kitang magparaya, hindi ka masasaktan ng ibang tao.”

“Pero nasasaktan pa rin po ako.”

Doon ko nakita ang luha sa kanyang mga mata.

“Patawarin mo ako, anak.”

Lumapit siya at niyakap ako.

“Hindi ko pala naituro sa’yo na puwede kang maging mabait nang hindi hinahayaang tapakan ka.”

Umiyak ako sa balikat niya.

Hindi dahil kay Adrian.

Hindi dahil kay Trisha.

Kundi dahil sa wakas, narinig kong may nagsabing hindi ko kailangang maging perpekto para magkaroon ng karapatang masaktan.

Lumipas ang anim na buwan.

Nakapagtapos ako ng kolehiyo.

Nakakuha ako ng trabaho bilang junior data analyst sa isang kumpanya sa Makati.

Nakahanap ako ng maliit na apartment na may bintanang tanaw ang mga ilaw ng lungsod.

Paminsan-minsan, nakikita ko sa social media ang mga dating kaklase ko.

Nabalitaan kong nag-focus si Trisha sa pag-aaral at nagpa-counseling sa university.

Si Adrian naman ay lumipat ng trabaho sa Pasig.

Hindi na kami nagkita.

At maayos lang iyon.

Isang gabi, habang inaayos ko ang lumang laptop ko, nakita ko ang folder na pinangalanan kong:

47 RECORDS.

Binuksan ko ito.

Nandoon pa rin ang mga screenshot.

Mga petsa.

Mga tala.

Mga gabing umiiyak ako habang sinusubukang alamin kung ako ba talaga ang may problema.

Matagal kong tinitigan ang mga file.

Pagkatapos, gumawa ako ng bagong document.

RECORD 048 — Ang araw na pinili ko ang sarili ko.

Sa ilalim nito, isinulat ko:

Hindi lahat ng taong umaalis ay natalo. Minsan, ang pag-alis ang unang pagkakataong nanalo ka para sa sarili mo.

Isinara ko ang laptop.

Kinabukasan, birthday ko na naman.

Nag-book ako ng movie ticket.

Isang upuan lang.

Bumili ako ng malaking popcorn.

Pagkatapos ng pelikula, kumain ako sa paborito kong restaurant at nagpa-manicure.

Habang pinagmamasdan ko ang bago kong kulay rosas na kuko, may nagtanong ang nail technician.

“Ma’am, may special occasion po ba?”

Ngumiti ako.

“Birthday ko.”

“Wow! Nasaan po ang boyfriend ninyo?”

Napatawa ako.

“Wala.”

“Ay, sorry po!”

“Hindi,” sagot ko, habang nakatingin sa mga kuko ko. “Okay lang talaga.”

At sa pagkakataong iyon, totoo na ang sinabi ko.

Hindi ko kailangang magpanggap.

Hindi ko kailangang maghintay.

Hindi ko kailangang manghingi ng atensiyon.

Dahil ang pinakamasayang regalo na natanggap ko sa kaarawan ko ay hindi bulaklak, mamahaling hapunan, o pangakong habambuhay.

Kundi ang kalayaang mahalin ang sarili ko nang hindi na humihingi ng pahintulot sa iba.

Mensahe para sa mga mambabasa

Ang pagiging mabait ay hindi nangangahulugang kailangan mong tiisin ang paulit-ulit na pananakit.

Puwede kang umunawa nang hindi nagpapagamit. Puwede kang magpatawad nang hindi bumabalik sa relasyong sumira sa iyong kapayapaan. At puwede kang magmahal nang buong puso habang pinipili pa ring protektahan ang iyong dignidad.

Huwag mong hintaying umabot sa 47 beses bago mo paniwalaan ang sarili mong nararamdaman.

Dahil ang taong tunay na nagmamahal sa’yo ay hindi kailangang paulit-ulit na paalalahanang may puso ka ring nasasaktan.

Minsan, ang pinakamagandang happy ending ay hindi ang pagbabalikan ninyo—kundi ang araw na natutuhan mong maging masaya kahit wala na siya.