Akala Ko Si Mara Ang Kontrabida Na Nang-iwan Sa Amin Ni Mama Pero Nung Nagsalita Na Ang Kapitbahay Namin At Ang Tita Niyang Nurse Doon Ko Lang Nalaman Kung Gaano Kalaki Ang Kasalanan Ko At Kung Bakit Niya Pinutol Ang Gamot Na 45,000 Pesos Buwan-buwan
Bahagi 3: Akala Ko Si Mara Ang Kontrabida Na Nang-iwan Sa Amin Ni Mama Pero Nung Nagsalita Na Ang Kapitbahay Namin At Ang Tita Niyang Nurse Doon Ko Lang Nalaman Kung Gaano Kalaki Ang Kasalanan Ko At Kung Bakit Niya Pinutol Ang Gamot Na 45,000 Pesos Buwan-buwan
Pagkaluhod ni Mama sa harap ni Mara sa mismong hallway ng barangay clinic, natahimik ang lahat.
Yung mga taong nakapila para sa libreng check-up, napatingin sa amin.
Si Mara, imbes na magalit, agad na lumuhod din para pantayan si Mama.
Hinawakan niya ang nanginginig na kamay ng nanay ko.
“Ma, huwag po kayong luhod. Ako po ang dapat humingi ng tawad kasi iniwan ko kayo nang ganun.”
Umiiyak si Mama.
Hindi dahil sa sakit, kundi sa hiya.
“Mara… patawarin mo ako. Patawarin mo kaming mag-ina.”
Doon ko lang nalaman ang buong kwento.
Sa limang taon naming mag-asawa, si Mara ang bumuhay sa amin.
Nurse siya dati sa isang private hospital sa may Tomas Morato, pero nag-resign siya nung na-stroke si Mama.
Ako kasi, bilang panganay at lalaki, akala ko sapat na yung pagbibigay ko ng pera.
Pero si Mara, siya ang gumigising ng alas singko ng umaga para pakainin si Mama ng lugaw.
Siya ang nagpapalit ng diaper.
Siya ang nagbubuhat kay Mama papuntang banyo na 60 kilos, kahit 48 kilos lang siya.
Siya ang nag-aasikaso ng PhilHealth, ng senior citizen ID, ng pila sa DSWD.
Ako? Umuuwi ako ng alas otso ng gabi, magrereklamo na maalat ang ulam, na ang baho ng bahay dahil sa amoy ng gamot.
Minsan, naririnig ko pa si Mama na sinasabihan si Mara na “Wala kang kwentang babae, hindi ka magkaanak.”
Hindi ko man lang pinagtanggol ang asawa ko.
Sa halip, sinabi ko pa kay Mara na “Intindihin mo na lang si Mama, matanda na.”
At yung 45,000 pesos na gamot buwan-buwan?
Hindi pala yun galing sa sweldo ko lang.
Kalahati nun, galing sa ipon ni Mara nung nagtatrabaho pa siya.
Kalahati, galing sa sideline niya na pagiging private duty nurse tuwing gabi, habang tulog na kami ni Mama.
Nalaman ko yun kay Tita Baby, yung kapitbahay namin na laging tumutulong kay Mara maglaba.
“Mara, totoo ba yung sinabi ng mama mo na pinutol mo yung gamot?” tanong ko, nanginginig pa rin ang boses.
Tumingin sa akin si Mara, seryoso.
“Carlo, hindi ko pinutol dahil gusto kitang gantihan. Pinutol ko kasi nilustay mo na yung pera.”
Nilabas niya yung brown envelope.
Laman ay bank statement ng joint account namin.
Sa loob ng apat na buwan, may 312,000 pesos na na-withdraw.
80k sa Rolex.
120k sa renta ng condo sa BGC.
40k sa mga dinner sa High Street.
Yung natira, sa mga hotel at shopping ni Andrea.
Yung perang dapat pambili ng Entresto, ng anti-stroke, ng pang-dialysis checkup ni Mama, ginamit kong pang-date sa kabit ko.
“Kaya pala nung huling buwan, sabi mo wala ka nang pera kaya hindi mo na mabayaran yung therapy ni Mama,” bulong ni Mara.
“Yun pala, binili mo ng couple watch.”
Gusto kong lumubog sa lupa.
Sinubukan kong lapitan si Mara, hawakan ang kamay niya.
“Mara, mag-usap tayo. Nagkamali ako. Tao lang. Nadala lang ako ni Andrea. Mahal pa rin kita.”
Umiling siya.
“Carlo, apat na buwan kang nawala. Alam mo ba kung anong ginawa ko sa apat na buwan na yun?”
Saka niya ikinuwento.
Nung unang linggo na wala ako, inakala niyang totoo yung project sa Cebu.
Nagpadala pa siya ng mga baon, ng gamot ni Mama, ng video call.
Pero blocked ako.
Nung pangalawang linggo, pumunta siya sa opisina namin.
Sabi ng guard, wala daw project sa Cebu. Lahat ng tao nasa Manila lang.
Nung pangatlong linggo, may nag-tag sa kanya sa Facebook.
Isang picture ni Andrea na may kasamang lalaki, sa condo na ni-rent ko.
Naka-tag ang location: Uptown BGC.
At naka-tag ako.
Mula noon, hindi na siya umiyak.
Kumuha siya ng abogado, yung kaklase niya nung college na nasa PAO ngayon.
Nangalap siya ng ebidensya, mga resibo, mga convo namin ni Andrea na naiwan kong naka-log in sa lumang laptop.
At nag-file siya ng annulment based on psychological incapacity at adultery, at malakas ang ebidensya kaya na-grant agad dahil hindi ako sumipot sa hearing.
“At yung bahay?” tanong ko.
“Yung bahay na ito, Carlo, nakapangalan sa akin. Ako ang nag-down payment galing sa mana ng papa ko. Ikaw ang nagsabi na ayaw mong ma-stress sa loan kaya ako na lang. Nung nalaman kong niloloko mo ako, pinacancel ko na ang lease extension. Kasi hindi ko na kayang bayaran mag-isa ang 25k na renta habang binabayaran ko pa ang gamot ng nanay mo.”
Napatingin ako kay Mama.
Ngayon ko lang napansin kung gaano na siya kapayat.
Hindi na siya yung nanay na laging malakas ang boses na sinasabihan si Mara na baog.
Ngayon, siya mismo ang nagsabi:
“Carlo, kasalanan ko rin. Kinunsinti kita. Lagi kong sinasabi kay Mara na ikaw ang lalaki, ikaw ang masusunod. Pero si Mara pala ang tunay na nagmahal sa atin. At sinaktan natin siya.”
Doon sa clinic, habang hinihintay namin ang doktor, dumating si Andrea.
Hindi para balikan ako.
Kundi may kasama siyang bagong lalaki, isang matandang hapon na may-ari pala ng condo na ni-rentahan namin.
“Carlo, sorry ah, kailangan ko na yung susi ng condo. Hindi na pala ikaw ang magbabayad next month. Si Mr. Tanaka na.”
At saka niya kinuha yung Rolex na nasa paper bag.
“And by the way, fake pala ito. Pinacheck ko sa Greenbelt. Kaya binalik ko. Buti na lang na-refund.”
Parang sinampal ako ng sampung beses.
Yung babaeng pinagmalaki ko, yung babaeng pinagpalit ko sa asawa ko, hindi lang ako niloko, pinabayaan pa ako sa pinakamalala naming sitwasyon.
Naiwan akong nakatayo, si Mama umiiyak sa wheelchair, si Mara nakatingin sa akin na parang estranghero na.
At nung dumating ang doktor at sinabing kailangan ni Mama ng emergency lab test na 18,000 pesos, wala akong madukot kahit piso.
Si Mara ang naglabas ng wallet niya.
Pero bago niya ibigay, may sinabi siya na mas masakit pa sa sampal ni Andrea.
Bahagi 4: Ang Akala Kong Paghihiganti Ni Mara Na Pagputol Ng Gamot Ni Mama Ay Naging Simula Pala Ng Pagbangon Namin At Doon Ko Naranasan Ang Tunay Na Kabayaran Sa Lahat Ng Panlolokong Ginawa Ko Sa Loob Ng Apat Na Buwan
“Carlo, babayaran ko ang lab test ni Mama. Hindi dahil asawa pa kita. Kundi dahil nanay pa rin siya ng naging asawa ko dati.”
Inabot ni Mara ang 20,000 pesos sa nurse.
Hindi ko alam kung maiiyak ako o mahihiya.
Pero hindi pa doon nagtatapos.
Kinabukasan, pinatawag kami ni Mara sa maliit na apartment na nilipatan niya sa may Teacher’s Village.
Isang studio lang, pero malinis at mabango, amoy sampaguita.
Nandoon ang abogado niyang si Atty. Jen.
May dala siyang kasunduan.
“Mara, anong ibig sabihin nito?” tanong ko.
Umupo si Mara, kalmado pero firm ang boses, yung boses na dati ay mahina kapag kausap si Mama.
“Carlo, tapos na ang kasal natin. Final na ang desisyon ng korte. Pero may dalawang kondisyon ako bago ko tuluyang putulin ang lahat ng tulong ko sa inyo.”
“Una, ibebenta ko na ang mga gamit na naiwan sa bahay sa Project 8. Yung aircon, yung ref, yung TV. Lahat ng yun, ako ang bumili. Ang mapagbebentahan, gagamitin kong pambayad sa utang ninyo sa may-ari ng bahay at sa naiwan pang gamot ni Mama para sa isang buwan. Pagkatapos nun, wala na akong obligasyon.”
“Pangalawa, kung gusto mong may matirahan pa si Mama, kailangan mong pumirma dito.”
Ipinakita ni Atty. Jen ang dokumento.
Nakasaad doon na kailangan kong magtrabaho at magbigay ng 15,000 pesos buwan-buwan para sa upa ng isang maliit na bahay sa may Commonwealth para kay Mama.
At kailangan kong dumaan sa counseling at mag-community service sa barangay ng 200 hours dahil sa pag-abandona sa pamilya.
Kung hindi, pwede akong kasuhan ni Mara ng economic abuse sa ilalim ng VAWC.
Nanginginig ang kamay ko.
“At ikaw, Ma,” lumingon si Mara kay Mama na tahimik lang sa wheelchair.
“Hindi ko po kayo pababayaan, pero hindi na po ako titira kasama ninyo. May kausap na po akong caregiver na taga rito lang din, si Aling Nena. Siya po ang mag-aalaga sa inyo, pero si Carlo po ang magbabayad sa kanya. Hindi na po ako. Natuto na po ako.”
Umiiyak si Mama, pero tumango.
“Mara, anak… salamat. Kahit sinaktan ka namin…”
“Mama, pinatawad ko na po kayo. Pero kailangan niyo ring matutong tumayo sa sarili niyo.”
Sa mga sumunod na linggo, doon ko naranasan ang tunay na impyerno na ako mismo ang gumawa.
Natanggal ako sa trabaho.
Nalaman ng kumpanya na ginamit ko ang fake project sa Cebu para makipag-live in, at naapektuhan ang reputation ng team.
Si Andrea, tuluyan nang nawala, kasama yung matandang Hapon.
Naibenta ang mga gamit sa bahay. Lumipat kami ni Mama sa isang maliit na paupahan sa Commonwealth, yung may yero lang ang bubong at isang electric fan lang.
Para makabayad sa 15,000 na renta at sa caregiver, nag-Grab driver ako sa gabi, at nag-delivery rider ng Lalamove sa umaga.
Walang tulog.
Minsan, habang naghihintay ng booking sa may Quezon Avenue, nakikita ko si Mara.
Naka-duty pa rin siya bilang nurse, pero ngayon, may ngiti na ulit siya.
May kasama siyang bagong kaibigan, isang doktor na mabait at magalang, na laging naghahatid sa kanya ng kape.
Hindi ako nagselos. Wala akong karapatan.
Isang gabi, habang pinapakain ko si Mama ng lugaw, bigla siyang nagsalita.
“Carlo, alam mo ba kung bakit ka iniwan ni Mara? Hindi lang dahil sa babae. Kundi dahil naging tamad kang anak at asawa. Akala mo sapat na ang pera. Pero ang kailangan namin, oras at respeto.”
Doon ako napahagulgol.
Sa unang pagkakataon sa loob ng limang taon, ako ang nagpalit ng diaper ni Mama.
Ako ang nagbuhat sa kanya.
Ako ang nagpuyat dahil hindi siya makatulog sa sakit ng tuhod.
At doon ko naintindihan kung gaano kabigat ang binuhat ni Mara araw-araw nang walang reklamo.
Pagkalipas ng anim na buwan, nakatapos ako ng 200 hours na community service.
Naglinis ako ng kanal, nag-assist sa barangay clinic, nagturo ng basic computer sa mga senior.
At sa huling araw ng service ko, dumating si Mara.
May dala siyang maliit na cake.
“Congrats, Carlo. Narinig ko sa barangay captain, masipag ka raw.”
Ngumiti ako, nahihiya, pawis na pawis, amoy araw.
“Salamat, Mara. Salamat sa lahat. Hindi ko maibabalik ang lahat, pero… natuto na ako.”
Tumango si Mara.
“Alam ko. At masaya ako para kay Mama. Sabi ni Aling Nena, inaalagaan mo na siya nang maayos.”
Hindi na kami nagkabalikan ni Mara.
Tapos na talaga ang kwento namin bilang mag-asawa.
Pero may bago kaming kwento bilang magkapamilya pa rin sa ibang paraan.
Si Mama, bumuti ang lagay dahil sa regular na gamot na ngayon ay pinagsisikapan kong bilhin, hindi na galing kay Mara kundi galing sa pawis ko.
Si Mara, na-promote bilang head nurse sa ospital, at ngayon ay masaya kasama ang bagong taong tunay na nagpapahalaga sa kanya, at hindi na siya kailangang magpuyat para sa taong hindi siya mahal.
At ako?
Ako ang nagbayad ng lahat.
Nawala ang magandang trabaho, nawala ang kabit, nawala ang malaking bahay.
Pero kapalit nun, natuto akong maging tao ulit.
Ngayon, tuwing alas singko ng umaga, gigising ako hindi para magsinungaling na may project sa Cebu, kundi para ipagluto si Mama ng lugaw, ipainom ang gamot na dati ay pinutol, at ihatid siya sa therapy.
At sa tuwing naaamoy ko ang amoy ng gamot na dati ay kinaiinisan ko, naaalala ko ang sinabi ni Mara:
“Hindi pera ang tunay na gamot, Carlo. Kundi ang pag-aalaga na may kasamang pagmamahal.”
At yun ang kabayarang pinakamasakit, pero pinaka-makatarungan, na naranasan ko.
Dahil sa huli, hindi si Mara ang nawalan.
Ako.
Pero sa pagkawala na yun, doon ko lang natagpuan ulit ang sarili kong matagal ko nang ibinenta sa BGC kapalit ng pekeng relo at pekeng pag-ibig.
