Bahagi 4
Hinarap ko si Aling Nena at Dennis sa mismong lupa ko para tapusin ang pang-aalipusta at ipaglaban ang karapatan naming mag-iina nang buong tapang kahit nanginginig ako

Anim na buwan na kami sa 50 sqm na lupa sa likod ng palengke ng Pasig. Yung maliit na bahay na kahoy at yero dati, ngayon may dalawang kwarto na. Ako mismo nagpako ng pangalawang kwarto para kay Bea at Belle. May maliit na kusina na may kalan na de-gas na hulugan ko sa palengke. May CR na may pinto, hindi na tabing lang. Lahat galing sa ipon ko sa pagmamanikur at sa pagtitinda ni Bea ng yelo sa school na ₱5 isa.

Si Dennis, bumibisita tuwing Linggo. Nagbibigay ng ₱500. Hindi ko tinatanggihan, para kay Bea at Belle yun, pero hindi na siya nakatira sa amin. Si Aling Nena, bumibisita din minsan, pero hindi na nakatira. May kapitbahay nang nag-aalaga sa kanya.

Pero kahit maayos na, alam kong may kulang pa. Yung original na titulo ng lupa, nasa bahay pa rin ni Aling Nena. Yung 50 sqm na binili ko nung 20 anyos ako ng ₱100,000 galing sa ipon, sinanla ko ng ₱80,000 para sa tricycle ni Dennis. Verbal lang, walang deed of sale. Ako nagbayad ng amilyar 7 taon, pero hawak niya pa rin papel.

Kaya isang Lunes ng umaga, pagkatapos ihatid si Bea at Belle sa school, pumunta ako sa bahay ni Aling Nena. Kasama ko si Tita Luz at si Kagawad Lito ng barangay namin sa Pasig. Dala ko folder na may photocopy ng titulo, resibo ng amilyar na 7 taon, barangay clearance, at certification galing City Hall na Rowena Cruz pa rin may-ari.

Pagdating namin, bukas pinto. Si Aling Nena nakaupo, si Dennis nasa sala, parang nag-aayos ng TV.

“Nay, Dennis,” bati ko. Kalmado boses ko, pero nanginginig kamay ko sa loob.

“Rowena? Anong ginagawa mo dito kasama si Kagawad?” sabi ni Aling Nena, biglang tumaas boses.

“Nay, kukunin ko na po original na titulo ng 50 sqm na lupa sa likod ng palengke. Sa akin po nakapangalan. Hindi niyo po nabili. Sinanla ko lang ng ₱80,000, verbal lang, walang pinirmahan,” sabi ko.

Nagtawanan si Aling Nena, pero pilit. “Anong sinanla? Binili ko yun! Akin yun! ₱80,000 binayad ko!”

“Nay, kung binili niyo, nasaan deed of sale? Nasaan pirma ko? Wala po, diba?” sabi ko. Nilabas ko resibo. “At sino nagbayad ng buwis 7 taon? Ako po. May resibo ako, yearly, ₱1,200 kada taon. Kayo po, nagbayad ba kayo kahit minsan?”

Tahimik si Aling Nena.

Si Dennis tumayo. “Rowena, tama na, sa nanay ko yun, binayaran niya tricycle ko.”

“Dennis, tricycle mo na binenta mo na kasi sira na? Yung tricycle na sinanla ko lupa ko para may pang-down ka? Pitong taon, hindi mo man lang tinubos lupa ko. Ako pa nagbayad ng buwis. Tapos pinalayas mo kami ni Bea at Belle sa bodega na may daga dahil babae anak namin? Tapos ngayon akin pa rin kukunin mo?”

Umiyak si Bea? Wala, nasa school. Pero naalala ko mukha niya nung nasa bodega kami na basa banig.

Si Kagawad Lito nagsalita, “Aling Nena, base sa record sa City Hall at sa Assessor, kay Rowena pa rin lupa. Walang transfer. Kung sanla lang, kailangan ibalik titulo pag walang bentahan.”

Namutla si Aling Nena. “Eh yung ₱80,000 ko?”

“Nay, yung ₱80,000 na yun, ginamit namin pang-down sa tricycle ni Dennis, na pamasada niyo rin. Pero lupa, hindi niyo binili. Sanla lang. At 7 taon na, hindi niyo tinubos, pero hindi ibig sabihin sa inyo na,” sabi ko.

“Rowena, pwede ba hati na lang? Kahit kalahati?” sabi ni Aling Nena, biglang mahina boses.

Tiningnan ko siya. Dati sigaw siya nang sigaw na mahina matris ko. Dati pinalayas niya kami. Ngayon humihingi ng hati sa lupa na ako bumili nung dalaga pa ako.

“Nay, hindi po pwede hati. Kasi pag hinati, mawawalan kami ni Bea at Belle. 50 sqm lang po yun. Pag hinati, saan kami titira? Sa 25 sqm na may bodega ulit? Hindi na po. Pagod na po kami sa bodega na may daga,” sabi ko, pero hindi sumisigaw. Malinaw lang.

Si Dennis, “Rowena, paano na kami? Saan kami titira pag kinuha mo titulo at pag may nakita bumili ng lupa?”

“Kayo po may malaki kayong bahay dito. Kami dati wala. Ngayon meron na. At hindi ko ibebenta lupa. Patatayuan ko ng maayos na bahay para sa mga anak kong babae. Yun ang pangako ko,” sabi ko.

Pumasok si Aling Nena sa kwarto, kinuha lumang lata ng biskwit. Dun nakatago titulo. Original. Dilaw na papel. Nakapangalan Rowena Cruz. Single.

Binigay niya kay Kagawad, tapos kay Kagawad binigay sa akin. Nanginig kamay ko.

“Rowena, sorry,” sabi ni Aling Nena, umiiyak na talaga. “Mali ako. Akala ko pag lalaki apo, mas buo pamilya. Pero babae din pala anak ni Mica. At iniwan kami. Kayo lang pala ni Bea at Belle nagmamahal dati.”

Tiningnan ko titulo. Sa wakas, hawak ko na original.

“Nay, pinapatawad ko na kayo, pero hindi ibig sabihin babalik kami sa bahay niyo para alipustahin ulit. Bisita kayo, pwede, apo niyo pa rin si Bea at Belle. Pero yung lupa, amin ito. At hindi ko hahayaan na sabihin ulit na mahina ako kasi babae anak ko,” sabi ko.

Umalis kami ni Tita Luz at Kagawad. Pagdating sa lupa namin, si Bea at Belle naglalaro ng piko sa ilalim ng puno ng mangga.

“Mama, anong dala mo?” tanong ni Bea, 7 anyos.

“Titulo natin, anak. Original na. Atin na talaga,” sabi ko.

Niyakap ako ni Bea. “Mama, ibig sabihin hindi na tayo palalayasin?”

“Oo anak, hindi na.”

Mula nun, inayos ko titulo sa Registry of Deeds ng Pasig. Pinalipat ko apelyido ko na may asawa pero ako pa rin may-ari. Nagpagawa ako ng maliit na bakod na kawayan. Hindi para magdamot, pero para malaman ng lahat na may hangganan na.

Si Dennis, tuwing Linggo, dun na siya kumakain sa amin minsan. Pero pag gabi, umuuwi siya sa bahay ni Aling Nena. Hindi na kami mag-asawa na nakatira sa iisang bubong, pero magulang pa rin kami ni Bea at Belle. Sabi ko sa kanya, “Dennis, magtrabaho ka ulit ng maayos, ayusin mo tricycle mo, hindi para sa akin, para sa mga anak mo. At turuan mo sila na hindi kasarian ang sukatan ng pagmamahal.”

Si Aling Nena, isang beses isang linggo pumupunta, may dalang kakanin. Hindi na sumisigaw. Natuto siyang magsabi ng “ang galing mo Bea, ang talino mo Belle.” At si Bea at Belle, natuto din magpatawad pero hindi magpaloko.

Isang hapon, habang nagmamanikur ako sa harap ng bahay namin, may lumapit na customer, buntis, mga 6 months, babae daw anak sa ultrasound.

“Ate Rowena, okay lang ba sayo babae anak mo?” tanong niya.

Tumingin ako kay Bea na nag-aaral magbasa at kay Belle na nag-drawing ng bahay na may dalawang babae sa bubong.

“Oo, okay lang, proud pa nga ako,” sabi ko. “Kasi babae anak ko, pero mas matapang pa kesa sa lalaki. Sila nagtayo ng bahay na ito kasama ako.”

Si Bea narinig, tumakbo, “Mama, tama po, babae kami pero kaya namin magtayo ng bahay!”

Si Belle, 5 anyos, “Mama, pag laki ko, magtatayo ako ng mas malaking bahay para sa yo, at wala nang bodega!”

Nagtawanan kami, pati customer na buntis, natawa, “Sana maging tulad ng anak mo anak ko, matapang.”

At habang pinuputulan ko kuko ni customer, tiningnan ko titulo ng lupa na nakasabit sa pader ng bahay namin na kahoy. Nakapangalan sa akin, Rowena Cruz. At sa ibaba na sinulatan ko gamit pentel pen: “At sa mga anak kong babae, Bea at Belle, na nagpatunay na hindi kasarian ang sukatan ng pagmamahal.”

Yung bodega na dati tinirhan namin na may daga, ngayon wala na, giniba na ni Dennis nung umalis kami, sabi ng kapitbahay nahihiya daw siya pag nakikita niya. Yung lupa na dati sinanla ng ₱80,000, ngayon may dalawang kwarto nang nakatayo, may puno ng mangga na namumunga, at may tatlong babaeng natutulog nang mahimbing tuwing gabi na alam nilang bukas, sa kanila pa rin ang bubong at ang lupa sa ilalim nito.

Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨