Bahagi 4: Sa wakas ay tumayo ako hindi para magsilbi kundi para tapusin ang lahat at doon mismo sa harap ng buong angkan nila ay sinabi kong tapos na ang pagiging alila ko sa pamilyang ito.

Alas otso ng umaga, ika-anim na araw.

Kakalabas ko lang ng ospital.

Ambulansya ang sumundo sa amin, sponsored ng PhilHealth at ng HMO ng dati kong kumpanya.

Si Mama, si Papa, ako, at kambal.

Pagdating namin sa condo sa IT Park, bukas ang pinto.

Amoy adobo at bawang.

Nagkalat ang tsinelas.

Yung sala na dapat malinis para sa kambal, may nakahigang dalawang bata na nanonood ng YouTube nang malakas.

Yung kusina na dapat sterilized para sa bote ng sanggol, may nakatambak na hugasin na may sebo.

Yung kwarto namin, may nakahiga.

Si Aling Teresita.

Nakahiga sa kama namin.

Sa kama kung saan ako dapat magpapagaling.

Naka-aircon.

Nanonood ng teleserye.

Pagkakita sa amin, hindi man lang tumayo.

“Oh, andito na pala kayo. Buti naman, kasi wala na kaming bigas. Mariel, magsaing ka na. At saka yung diaper ng kambal, ang mahal naman, bakit hindi ka gumamit ng lampin?”

Hindi ako sumagot.

Inilapag ni Papa yung mga gamit namin sa labas.

Kinuha ni Mama yung kambal mula sa akin.

At ako, dahan-dahan akong pumasok sa kwarto.

Kinuha ko yung cellphone ko.

Tinawagan ko yung abogado.

“Atty. Reyes, nandito na sila sa loob.”

Sabi niya, “Sige, nasa baba na kami. Akyat kami in 5 minutes. Wag kang makipag-away.”

Limang minuto.

Limang minuto na parang limang oras.

Dumating si Carlo galing sa labas, may dalang pandesal.

Pagkakita sa amin, nagulat.

“Mariel, bakit nandito ka na? Sabi ng doktor bukas pa discharge mo?”

Tiningnan ko siya.

Yung lalaking pinakasalan ko 3 years ago sa Magellan’s Cross.

Yung lalaking nangako na aalagaan ako.

Yung lalaking nanonood ng cellphone habang nasa OR ako.

“Carlo, kaninong condo to?”

“Atin.”

“Kaninong pangalan ang nasa titulo?”

Hindi siya sumagot.

“Carlo, sinong nagbayad ng down payment na 400k? Sinong nagbayad ng monthly na 18k nung wala kang trabaho ng 8 buwan nung 2024?”

Tahimik pa rin.

Doon dumating ang abogado.

Si Atty. Liza Reyes, 40 anyos, matapang, kasama ang dalawang tanod ng Barangay Lahug at ang building admin.

“Magandang umaga po. Ako po ang abogado ni Mariel Dela Cruz. May order po kami mula sa korte at sa barangay na paalisin ang mga unauthorized occupants sa unit na ito. Ang unit na ito ay nakapangalan kay Mariel Santos Dela Cruz lamang, base sa Deed of Sale at sa CTS. Si Mr. Carlo Dela Cruz ay co-borrower lang pero ang may-ari ay si Mariel. At sa ilalim ng RA 9262, ang Violence Against Women and Children Act, ang pagpapabaya sa bagong panganak na asawa at pagdadala ng ibang pamilya sa tahanan nang walang pahintulot ay pwedeng makonsiderang psychological violence.”

Namutla si Aling Teresita.

Tumayo siya mula sa kama namin.

“Anong VAWC VAWC? Nanay ako! Karapatan kong tumira sa bahay ng anak ko!”

Sabi ni Atty. Reyes, “Nanay po kayo ni Carlo, hindi po kayo may-ari ng unit na ito. At may sarili po kayong bahay sa Talisay. Yung pagdala niyo ng pamilya ni Junjun dito nang walang pahintulot ni Mariel, trespassing po yun. At si Carlo, may obligasyon sa asawa at mga anak niya, hindi sa kapatid niya.”

Sumigaw si Junjun, “Hindi kami aalis!”

Sabi ng building admin, “Sir, kung hindi kayo aalis, tatawag po kami ng pulis. At saka Sir, may unpaid association dues na 3 months ang unit na to dahil hindi niyo binayaran, at si Mariel lang ang nagbabayad.”

Doon na nag-iba ang ihip ng hangin.

Si Liza, asawa ni Junjun, hinila na ang mga bata.

Si Aling Teresita, nagmura.

“Walang utang na loob! Pinalaki ko si Carlo! Tapos ganito lang? Dahil lang sa babaeng taga-Leyte na to?”

Tumingin ako sa kanya.

At sa unang pagkakataon, hindi ako umiyak.

Hindi ako nanginig.

Nagsalita ako nang malinaw.

“Aling Teresita, pinalaki niyo po si Carlo, salamat po doon. Pero ako po ang nagpalaki sa kambal ko sa loob ng tiyan ko ng 38 weeks. Ako po ang binuksan ang tiyan. Ako po ang halos mamatay. At apat na araw pa lang, gusto niyo na po akong tumayo para pagsilbihan kayo. Hindi po ako katulong. Asawa po ako. Ina po ako. At simula ngayon, hindi niyo na po ako utusan.”

Lumingon ako kay Carlo.

“Carlo, mahal kita. Pero pagod na ako. Pagod na akong maging mabait. Pagod na akong intindihin ka habang ako, hindi mo iniintindi. Kaya eto ang pagpipilian mo ngayon, hindi noong nasa】 ospital. Kung gusto mong sumama sa mama mo, sumama ka. Pero yung susi, iwan mo. Yung mga gamit mo, pwede mong kunin mamaya pag wala na mama mo dito. At yung sustento ng kambal, buwan-buwan, idadaan mo kay Atty. Reyes. Hindi mo na ako guguluhin.”

Umiyak si Carlo.

Lumuhod.

“Mariel, wag naman. Mahal ko kayo ng mga bata.”

Sabi ko, “Kung mahal mo kami, bakit mo kami iniwan sa ospital para samahan sila sa inuman sa Talisay? Nakita ko sa My Day ni Junjun, nag-iinuman kayo habang nasa NICU ang anak mong babae dahil mahina ang baga?”

Nagulat siya.

Hindi niya alam na nakita ko.

Doon siya tuluyang gumuho.

Umalis si Aling Teresita na sumisigaw.

Umalis si Junjun at pamilya niya na bitbit ang kaldero.

Naiwan si Carlo sa hallway, umiiyak.

Pero hindi ko na siya pinapasok.

Pinalitan ng building admin ang door lock.

Kinagabihan, nilinis namin ni Mama at Papa ang buong condo.

Nag-disinfect.

Naglaba.

Nagpakulo ng tubig para sa bote.

Tahimik.

Walang sigawan.

Yung kambal, mahimbing na natutulog.

Si Matteo at si Malia.

Pinangalanan ko sila sa pangalan ng lola at lolo ko sa Leyte.

Hindi sa pangalan na gusto ni Aling Teresita na dapat daw Jr. at Princess.

Kinabukasan, nag-file kami ng barangay blotter at ng petition for support.

Hindi annulment.

Ayoko pa.

Gusto ko munang magpagaling.

Gusto ko munang maging ina.

Si Carlo, bumalik-balik ng tatlong beses.

May dalang bulaklak, may dalang gatas.

Pero sabi ni Atty. Reyes, lahat ng pag-uusap, sa kanya dadaan.

After one month, nagkausap kami sa DSWD.

Doon, pumirma siya ng kasunduan.

Magbibigay siya ng 15k monthly para sa kambal.

Magkakaroon siya ng visitation tuwing Sabado, pero hindi siya pwedeng magdala ng mama niya.

At mag-uundergo siya ng counseling.

Si Aling Teresita?

Nabalitaan ko sa kapitbahay sa Talisay, nagkwento daw na masama akong manugang.

Pero yung mga kapitbahay mismo ang nagsabi na mali siya.

Kasi yung anak niyang si Junjun, hanggang ngayon tambay pa rin at siya pa rin ang bumubuhay.

At ako?

After 6 months, nakabalik ako sa trabaho, work from home.

Si Mama at Papa, nag-stay na sa Cebu, sa kabilang unit na ni-rentahan ng kapatid ko para sa kanila.

Yung tahi ko?

May peklat pa rin.

Mahabang guhit sa baba ng tiyan ko.

Pero tuwing nakikita ko yun sa salamin, hindi na sakit ang naaalala ko.

Lakas.

Na kinaya kong buksan ang tiyan ko para sa dalawang buhay.

At kinaya kong isara ang pinto para sa sarili kong buhay.

Ngayon, gabi-gabi, bago matulog, tinitingnan ko ang kambal ko.

Si Matteo, malakas na umiyak.

Si Malia, mahina pa rin pero lumalaban.

At sinasabi ko sa kanila.

“Anak, hindi kayo pwede na rin. Kayo ay sapat na, sobra-sobra pa. At ang nanay niyo, hindi na kailanman magiging katulong sa sariling bahay.”

At sa labas ng bintana ng condo namin sa IT Park, yung ilaw ng Cebu, maliwanag.

Hindi na parang ilaw sa operating room na nakakasilaw.

Parang ilaw na ng tahanan.

Tahanan na kami lang ang may-ari.

Tahanan na walang kailangang pagsilbihan kundi ang isa’t isa.

Tapos na.

At sa wakas, nanalo rin ako hindi dahil may nanalo sa away kundi dahil sa wakas, natuto akong pumili ng sarili ko.