Bahagi 3
Akala ko sa barangay lang matatapos ang gulo, pero nang ilabas ni Kumar ang notebook ng utang, doon ko nakita ang buong panloloko ni Aling Sita.

Pagkatapos nung sigawan sa labas ng bahay, hindi pa rin tapos ang gulo. Yung mga chismosa, hindi umalis, nakatayo lang at nakatingin. Si Isko, hawak pa rin yung notebook ni Kumar, galit na galit pero hindi makapagsalita nang maayos. Ako, nanginginig pa rin habang yakap si Angel na umiiyak na sa gutom at sa takot.

Si Aling Sita, biglang tumayo at pilit na inaayos yung kwento niya.

“Hindi totoo yan! Si Dolores ang nagbenta! Nakita ko siya kanina, may dalang sako papuntang palengke! Ako pa nga ang bumawi sa tindera, kaya may resibo ako!” sabi niya, malakas pa rin ang boses pero halatang nagsisinungaling.

Pero yung resibo, iba ang nakasulat. Nakapangalan sa kanya mismo, may pirma pa ni Aling Nena na suki niya sa bigasan sa palengke ng Quezon City. Hindi sa akin. At yung pera na ₱800 na hawak niya, amoy bigas pa.

Dumating si Kagawad Lita, na tinawag yata ng isa sa mga kapitbahay. “Ano ba nangyayari dito? Bakit may iyakan? Feeding program ba yan ng DSWD?” tanong niya. Ipinaliwanag ni Aling Delia lahat. Sinabi niya na pinagbintangan ako na binenta yung ayuda ni Angel na 25 kilos na bigas na ₱1,250, sardinas na 10 piraso na ₱200, noodles na 10 piraso na ₱150, gatas na ₱150 at itlog na tray na ₱250, total ₱2,000.

Pinatawag ni Kagawad si Kumar. Dumating yung Bumbay na 5-6, dala yung malaki niyang notebook na may listahan ng utang. Sabi ni Kumar, “Madam Sita, may utang ka pa ₱7,500, plus tubo ₱1,500, total ₱9,000. Sabi mo magbabayad ka ngayon kasi may napanalunan ka sa bingo. Pero wala pa.”

Doon na lumabas ang totoo. Kinuha ni Kagawad yung notebook at binasa nang malakas. Nakalista doon, Enero: utang ₱2,000 pang-bingo. Pebrero: dagdag ₱3,000 pang-bingo. Marso: ₱2,500 ulit. Total ₱7,500. At sa huling pahina, may nakasulat na maliit, “Bayad ₱800 galing benta bigas feeding apo – March 18.” March 18, yun mismo yung araw na nawala yung bigas.

Namutla lalo si Aling Sita. Hindi na siya nakapagsalita. Umupo siya ulit sa hagdan ng bahay namin na bato, yung 60 sqm na bahay na walang titulo pero pinaghirapan din naman naming ayusin.

“Ako po kasi, nalulong na po sa bingo,” pag-amin niya, umiiyak na. “Akala ko mananalo ako ng ₱5,000 na blackout, pambayad kay Kumar. Natalo ako. Lahat ng taya ko na ₱100, dalawampung beses, ubos ₱2,000. Tapos siningil ako ni Kumar. Natakot ako, kaya binenta ko yung bigas ni Angel sa palengke. Binenta ko ng palugi, ₱800 lang yung ₱1,250 na bigas, tapos ₱100 lang yung sardinas na ₱200, ₱50 lang yung noodles na ₱150. Total ₱950 lang nakuha ko. Akala ko hindi niyo mapapansin.”

Naiyak ako hindi dahil sa galit lang, pero dahil sa sakit. Yung anak ko, 7 anyos lang, honor student, payat na nga, 18 kilos lang, kailangan niya yung feeding na yun para sa isang buwan. Tapos ibebenta lang para pang-bingo at pambayad sa 5-6.

“Mama, gutom po ako,” bulong ni Angel sa akin. Parang sinaksak ako sa dibdib.

Si Isko, galit pero nalungkot din. “Ma, apo mo yan. Bakit mo nagawa yun? Bakit si Dolores pa sinisi mo? Nilagyan mo pa ng ekis yung picture niya, sinabi mo sa buong barangay na pang-milk tea at pang-parlor lang at pang-Shopee at pang-Red Horse ang pinagbentahan niya.”

Yun pala, yung picture ko na may pulang ekis, ginamit niya para ikalat ang chismis na adik ako sa milk tea na ₱150 isang baso, na nagpapa-rebond ako ng ₱1,500, na bumibili ako ng sexy na damit sa Shopee na ₱500 isa, limang piraso ₱2,500, at nag-iinom ng Red Horse na ₱100 isang bote, sampung bote ₱1,000. Lahat imbento para pagtakpan yung ginawa niya.

Ang sakit, kasi ako yung nagtitinda ng kakanin araw-araw para may baon na ₱20 si Angel. Ako yung gumigising ng alas-kwatro ng madaling araw para magluto, kumikita ng ₱300 isang araw. Hindi ako nagmi-milk tea, tubig lang iniinom ko.

Pero sa gitna ng sakit, mas naging malinaw ako. Hindi na ako yung dating Dolores na tahimik lang pag pinapagalitan ng biyenan. Tinitigan ko si Aling Sita at sabi ko, “Nay, hindi na po ako papayag na ganito. Hindi lang po ito tungkol sa bigas.”

Sa gabing yun, habang tulog na si Angel sa duyan, may ginawa akong maliit na desisyon na mahalaga. Kinuha ko yung lumang envelope na lagayan ko ng benta sa kakanin, at sinulat ko lahat ng nangyari, petsa, oras, magkano ang nawala, magkano ang binenta, magkano ang utang. Nilagay ko dun yung resibo na ₱950, yung picture ng bingo card, at yung kopya ng notebook ni Kumar na pinicturan ko. Sabi ko kay Isko, “Simula bukas, yung feeding ni Angel, hindi na dito sa bahay ididiretso. Iiwan natin sa school, kay Teacher, kukunin na lang natin araw-araw ang lulutuin.”

Pumayag si Isko. Yun ang unang beses na may sinang-ayunan siya na desisyon ko laban sa nanay niya.

Kinabukasan, pumunta kami sa school. Nakausap ko yung adviser ni Angel. Sabi ko nawala yung ayuda na ₱2,000. Hindi ko pa sinabi lahat, pero sabi ni Teacher, ire-report daw niya sa DSWD kasi ayuda yun ng gobyerno, hindi dapat ibinebenta. Doon ko naisip, kailangan ko nang harapin si Aling Sita sa barangay, hindi lang sa bahay.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖