Bahagi 3: Akala ko pinili niya ang Atok dahil maganda ang view para sa akin yun pala matagal na niyang pinangarap ibigay ang prenup sa Benguet na yon sa best friend ko at ako ay panakip butas lamang

Pagkauwi ko sa condo namin sa Quezon City, hindi ako dumiretso sa kwarto namin.

Dumiretso ako sa kwarto ng bisita. Doon ako natulog. Inilock ko ang pinto.

Kinabukasan, bumalik sila galing Benguet bandang alas tres ng hapon. Maingay sila sa sala, nagtatawanan, dala ang mga hard drive ng photoshoot.

Narinig ko boses ni Jess, “Ang ganda ng kuha, Rafa! Parang ako talaga yung bride!”

Tawa lang si Rafael.

Hindi sila kumatok sa kwarto ko. Hindi man lang nagtanong kung kumusta na ang tahi ko o kung nakakain na ba ako.

Kinagabihan, lumabas ako para uminom ng tubig. Nakita nila ako.

“Oh, nandito ka na pala,” sabi ni Rafael, nakatingin pa rin sa laptop. “Kumusta biyahe?”

“Kumusta biyahe?” Gusto kong matawa.

Hindi ko pinatulan. Dumiretso ako sa kusina.

Doon ko nakita yung wedding gown ko. Nakasampay sa likod ng upuan, gusot, may putik pa rin at may tuyong dugo. Walang naglaba. Walang nagligpit.

Katabi nito, may paper bag ng Zara. Bago.

“Uy, Alana, nakita mo na?” masayang sabi ni Jess nang lumapit. “Binilhan ka ni Rafael ng dress para hindi ka na magtampo. Kasi di ba hindi mo naisuot nang maayos yung gown mo dahil sa landslide.”

Kinuha ko yung paper bag. Isang simpleng white dress na pang-beach.

Hindi man lang kasya sa akin. Size small, eh medium ako. Size ni Jess.

“Hindi ko sinukat eh, si Jess nagsabi na yan daw size mo,” sabi ni Rafael nang hindi tumitingin.

Doon ako tuluyang nabasag.

Hindi dahil sa dress.

Dahil na-realize ko, pati size ko hindi niya alam pagkatapos ng limang taon.

Pumasok ako sa kwarto, kinuha ko yung ultrasound result na tinago ko sa sketchbook.

Pitong linggo.

Anak namin.

Gusto kong sabihin sa kanya. Gusto kong bigyan ng chance ang bata.

Kaya lumabas ako ulit.

“Rafael, may sasabihin ako.”

Sa wakas, lumingon siya.

“Ano yun?”

Tiningnan ko si Jess na nakaupo sa tabi niya, nakatingin din sa akin, kunwari concerned.

“Pwede bang tayong dalawa lang?”

Nagkatinginan sila ni Jess.

“Sige na, Jess, labas ka muna,” sabi ni Rafael.

Lumabas si Jess pero hindi sinara nang buo ang pinto. Alam kong nakikinig siya.

Inilapag ko yung papel sa mesa.

“Buntis ako.”

Natahimik ang buong condo.

Tinitigan ni Rafael yung papel. Kinuha niya. Binasa.

Akala ko yayakapin niya ako. Akala ko iiyak siya sa tuwa. Akala ko magso-sorry siya sa lahat.

Pero ang tagal niyang hindi nagsalita.

Pagkatapos, sabi niya, “Sure ka? Kailan mo pa nalaman?”

“Kahapon. Sa ospital.”

Tumango siya. Tumayo. Naglakad papunta sa bintana.

“Alana, alam mo namang nasa critical phase ang project namin sa Benguet. Magkaka-baby na tayo tapos magkaka-landslide pa yung site. Hindi magandang timing.”

Hindi magandang timing.

Parang sinabi niyang na-delay ang delivery ng office supplies.

“Anong ibig mong sabihin?” nanginginig ang boses ko.

“Ang ibig kong sabihin, pag-isipan muna natin. Hindi pa tayo kasal. Hindi pa stable ang finances natin. Yung condo hinuhulugan pa. Yung project ko—”

“Finances? Hindi stable? Rafael, senior geologist ka. May ipon ako sa art commissions ko. At saka—”

Biglang bumukas ang pinto. Pumasok si Jess.

“Sorry, narinig ko,” sabi niya, kunwari nahihiya pero halatang narinig lahat. “Alana, as friend ha, concern lang ako. Bata ka pa. 29 ka pa lang. Career mo kaka-build pa lang. Sayang naman yung exhibit mo sa Pinto Museum kung mabubuntis ka agad.”

“At saka,” dagdag ni Jess, humawak pa sa braso ni Rafael na parang pag-aari niya, “si Rafael kakapromote lang. Ayaw mo naman siguro na mapilitan siyang magpakasal dahil lang sa—”

Hindi ko na pinatapos.

“Labas,” sabi ko, mahina pero buo.

“Alana, pinapayuhan lang kita—”

“LABAS!”

Sumigaw na ako. Umiyak na ako.

Nagulat si Rafael. Hinila niya si Jess palabas ng kwarto. “Sige na, hayaan mo muna siya. Hormones yan.”

Hormones.

Sinara ko ang pinto at doon ako bumagsak sa sahig.

Umiyak ako hindi dahil sa sinabi nila, kundi dahil sa wakas, malinaw na sa akin.

Hindi ako minahal ni Rafael. Minahal niya ang ideya na may naghihintay sa kanya. May nag-aalaga ng bahay. May mag-aadjust palagi.

At si Jess? Hindi siya kaibigan. Siya yung taong laging nandyan para kumpirmahin kay Rafael na tama siyang unahin ang sarili niya kaysa sa akin.

Kinabukasan, hindi ako pumasok sa studio. Nagkulong lang ako.

Binuksan ko ang laptop ko. Binuksan ko ang folder na matagal ko nang hindi ginagalaw.

“Portfolio for Application – Royal College of Art London / Lasalle Singapore”

Sampung taon kong tinipon ang mga watercolor paintings ko ng mga fault lines, pero hindi geological, kundi emotional. Mga painting ng mga babaeng iniwan sa gitna ng unos. Mga painting na sinabi ni Rafael na “masyadong madilim, walang bibili niyan.”

Isang beses, sinubukan kong mag-apply sa art residency sa Singapore. Sabi ni Rafael, “Sayang pera. Dito ka na lang, tutulungan kita magbenta ng prints sa bazaar.”

Kaya hindi ako tumuloy.

Ngayon, inayos ko lahat. Ni-retouch ko. Gumawa ako ng artist statement.

Sa statement, sinulat ko, “These works are about the moment a woman realizes the ground beneath her is not shaking because of nature, but because the man she loves has already let go of her hand.”

Pagkatapos, nag-book ako ng appointment sa OB-GYN na kakilala ng pinsan ko, hindi sa ospital kung saan nagtatrabaho ang kakilala ni Rafael.

Gusto kong malaman kung safe ba ang bata pagkatapos ng trauma at stress.

Sabi ni Dra. Reyes, “Okay ang heartbeat, Alana. Pero kailangan mo ng pahinga. At kailangan mo ng support system. Sino kasama mo sa bahay?”

Hindi ako nakasagot.

Sa gabi, habang tulog na sila, lumabas ako ng condo. Pumunta ako sa 24-hour internet cafe sa baba.

Doon ko sinend ang application ko.

Kasama ang link sa portfolio.

Walang pag-aalinlangan.

Pagbalik ko, nag-iwan ako ng isang sulat sa mesa ng kusina, sa ibabaw ng gusot na wedding gown.

Maikli lang.

“Rafael, tapos na tayo. Hindi dahil sa landslide. Tapos na tayo matagal na, ngayon ko lang nalaman. Yung gown, kay Jess mo na ibigay, bagay sa kanya. Mas sanay siyang tumayo sa tabi mo.”

Pagkatapos, kinuha ko ang maleta ko na matagal ko nang nakahanda sa ilalim ng kama, ang emergency bag ko na lagi kong sinasabi na “just in case”.

Sumakay ako ng Grab papuntang bus station.

Hindi na ako lumingon.

Sa bus papuntang Clark para sa connecting flight ko kinabukasan papuntang Maynila muna para asikasuhin ang visa, nakatanggap ako ng tawag.

Si Rafael.

“Alana? Nasaan ka? Asan yung mga sketchbook mo? At bakit wala yung maleta mo?”

“Umalis na ako.”

“Anong umalis? Nagdrama ka na naman? Bumalik ka dito. Pag-usapan natin yung baby.”

“Walang tayo, Rafael. Walang baby na may tatay na iiwan ang nanay niya sa gitna ng landslide para iligtas ang ibang babae.”

“Alana, wag kang OA. Ligtas ka naman di ba? Ano bang gusto mo? Gusto mo lumuhod ako? Professional kami ni Jess, nagtatrabaho kami!”

“Alam mo ba ang tawag sa ginawa mo, Rafael? Hindi trabaho. Abandonment. At pagod na akong i-explain sayo kung bakit masakit yon.”

Binaba ko.

Blinock ko ang number niya.

Blinock ko si Jess.

Binuksan ko ang bintana ng bus. Malamig ang hangin ng NLEX. Pero sa unang pagkakataon sa loob ng limang taon, nakahinga ako nang maluwag.

Hindi ko alam kung anong mangyayari sa bata. Hindi ko alam kung matatanggap ako sa London.

Pero alam kong hindi na ako babalik sa tent na yon kung saan ako lang ang duguan habang sila ay nag-a-analyze ng mapa na parang hindi ako tao.

At hindi pa doon nagtatapos. Dahil dalawang linggo pagkatapos kong umalis, nalaman ng buong circle namin kung anong klaseng prenup photos ang pinost ni Jess.

Bahagi 4: Limang taon akong naghintay sa tent habang sila ay nagmamapa ng bundok pero isang gabi lang ang kailangan para mapagtanto na ang tunay na landslide ay hindi sa Atok kundi sa puso ng lalaking nangakong sasalo sa akin

Lumipas ang dalawang linggo. Nasa maliit na apartment ako ng tita ko sa Project 8, nag-iimpake para sa final interview ko via Zoom para sa scholarship sa Lasalle College of the Arts sa Singapore, dahil mas mabilis ang proseso doon kaysa London at mas malapit sa nanay ko.

Biglang nag-message ang pinsan kong si Maya.

“Ate, nakita mo ba post ni Jess? Burado na pero na-screenshot ng tropa.”

Sinend niya ang screen recording.

Si Jess, nasa Instagram stories niya, suot pa rin yung prenup gown ko, pero this time kita na ang mukha niya, at si Rafael nasa likod, nakayakap, may caption na “What if? Charot. But seriously, thank you for the best Atok trip, my rock. You always save me first.”

My rock.

Sa comments, may nagtanong, “Kayo na ba ni Rafa? Akala ko si Alana?”

Reply ni Jess, “Friends lang! Si Alana kasi hindi sumama sa second day, sayang naman yung booking, ako na lang.”

Sinungaling.

May isa pang screenshot. Si Rafael nag-comment sa isang geology forum, nagpo-post ng data ng landslide. Sabi niya, “We were lucky to get first-hand data. My fiancee was even part of the debris flow simulation, she stood still in the middle of the flow zone for observation. Brave but naive.”

Brave but naive.

Ginawa niya akong case study. Ginawa niyang parang tanga ako na tumayo sa gitna ng landslide for observation.

Doon na ako nagdesisyon na hindi lang basta aalis. Kailangan kong ayusin ang kwento.

Pumunta ako sa studio ni Kuya Jun, yung photographer.

“Kuya, pwede ko ba makuha yung raw files nung araw ng landslide?”

Binigay niya lahat, pati yung video na kuha ng assistant niya.

Malinaw sa video: ako nasa batis, sila Rafael at Jess nasa mataas na parte. Nung umugong ang lupa, hinila agad ni Rafael si Jess nang hindi man lang sumigaw ng pangalan ko. At si Kuya Jun pa ang sumagip sa akin.

Pinost ko sa private Facebook ko ang video, walang caption, pero tinag ko si Rafael at si Jess. Naka-public.

Within one hour, nag-viral sa circle namin.

Yung mga dati naming kaibigan sa UP, mga ka-work ni Rafael sa consultancy, pati yung nanay ni Rafael na nasa Laguna, lahat nag-comment.

“Totoo ba to Rafa? Iniwan mo si Alana?”

“Jess, best friend mo yan ah? Bakit ikaw ang hinila?”

“Professional daw? Parang hindi eh.”

Nag-panic si Rafael. Tumawag siya sa tita ko, nagmamakaawa na burahin ko.

“Alana, sisirain mo career ko! Mag-eexplain ako!”

Sabi ko, “Wala akong sinira. Pinakita ko lang yung totoo. Ikaw ang sumira sa prenup natin nung isinuot mo sa ibang babae yung damit na para sa akin.”

Pero hindi doon natapos ang karma.

Isang linggo pagkatapos, tumawag sa akin yung HR ng consultancy kung saan nagtatrabaho si Rafael. Si Ma’am Liza, dating professor namin.

“Alana, totoo ba yung video? Kasi may anonymous report sa amin na may conflict of interest at misuse of company data. Ginamit daw ni Rafael at Jess yung company equipment para sa personal prenup shoot at ginawang personal project yung data ng landslide na dapat ay confidential ng client sa Benguet.”

Hindi ako ang nag-report, pero totoo pala. Ginamit nila ang drone at satellite mapping software ng kumpanya para mag-picture taking at para sa paper nila na isasubmit sana sa isang conference sa Japan nang hindi nagpapaalam sa client.

Na-suspend si Rafael ng dalawang buwan nang walang sweldo. Si Jess, dahil intern pa lang, tinanggal.

At eto pa ang pinakamasakit para sa kanila. Yung paper na inaasahan nilang mananalo sa Japan, na-reject. Kasi may nakakita sa committee na kaparehong data ang nauna nang na-publish ng isang independent researcher na nasa Atok din nung araw na yon, si Kuya Jun pala, na ginamit ang footage ng landslide para sa isang disaster awareness vlog na na-feature sa GMA News.

Samantala, ako?

Natanggap ako sa Lasalle. May partial scholarship at may allowance dahil sa portfolio ko na tungkol sa landslide at abandonment.

At ang baby?

Pinili kong ituloy. Babae siya. Pinangalanan kong Amara, ibig sabihin ay hindi masisira.

Sa check-up ko sa Singapore General, kasama ko ang nanay ko na lumipad doon para samahan ako. Sa unang pagkakataon, may humawak ng kamay ko nang hindi ako kailangang hilahin.

Pagkatapos manganak, nagkaroon ako ng maliit na solo exhibit sa Escolta, Manila, nung umuwi kami ni Amara para sa bakasyon.

Title ng exhibit: “The Woman Who Stood Still.”

Lahat ng painting ay babaeng nakawedding gown pero nakatayo sa gitna ng gumuguhong bundok, pero sa huli, siya mismo ang nagiging bundok.

Pumunta si Kuya Jun. Pumunta ang mga tunay kong kaibigan.

At isang gabi, habang nagpapasuso ako kay Amara sa apartment namin sa Tampines, may natanggap akong email.

Galing kay Rafael.

Mahaba. Sabi niya nagsisisi siya. Nawalan siya ng trabaho, umalis si Jess nung nalaman niyang wala na siyang pera at posisyon, bumalik siya sa Laguna at nagtatanim na lang. Sabi niya gusto niyang makita ang anak niya.

Hindi ako nag-reply agad.

Pinag-isipan ko ng tatlong araw.

Pagkatapos, nag-reply ako ng maikli.

“Rafael, salamat sa pag-iwan sa akin sa batis. Kung hindi mo ako iniwan, hindi ko malalaman na kaya ko palang iligtas ang sarili ko. Si Amara ay ligtas, mahal, at may pamilyang hindi siya iiwan sa gitna ng kahit anong pagguho. Kung gusto mong maging parte ng buhay niya, kailangan mo munang matutunang tumayo sa tabi ng isang tao, hindi hilahin palayo ang iba. Sa ngayon, hindi pa yon ikaw. Pero pag dumating ang araw na marunong ka nang lumingon, nandito lang kami, hindi na sa tent na yon, kundi sa mas mataas na bundok na kami mismo ang bumuo.”

At ni-block ko ulit.

Ngayon, dalawang taon na ang nakalipas.

Si Amara, dalawang taon na, mahilig mag-paint ng bundok na kulay pink at blue.

Ako, may maliit na art workshop para sa mga single mom sa Quezon City tuwing umuuwi kami.

Si Rafael? Nabalitaan kong bumalik siya sa pag-aaral, kumuha ng counseling, at nagtatrabaho ngayon bilang volunteer sa MDRRMO sa Atok, yung lugar kung saan niya ako iniwan. Sabi ng pinsan ko, nakikita siya minsan na nagtuturo ng basic emergency protocol sa mga bata, at lagi niyang sinasabi, “Pag may narinig kayong kalabog, siguraduhin niyong walang maiiwan.”

Si Jess? Nag-deactivate ng lahat ng social media. Nasa Davao na raw, nagtatrabaho sa isang resort.

Wala akong galit. Wala na.

Dahil ang tunay na happy ending ay hindi yung gumanti ka.

Ang tunay na happy ending ay yung sa gitna ng landslide ng buhay mo, natutunan mong hindi mo kailangan ng kamay ng iba para makatayo. Ikaw mismo ang lupa. Ikaw mismo ang bundok.

At sa bundok na yon, walang sinuman ang pwedeng mag-iwan sayo ulit.