Bahagi 3
Akala ko matatapos na sa barangay ang lahat, pero sa presinto pala mismo umamin ang biyenan ko kung paano niya ginupit habang tulog ang anak ko.

Nasa loob kami ng maliit na police station sa bayan. Mainit, amoy pawis, may rehas na 2×2 meters at CR na mabaho. Nandoon pa rin sa lamesa yung gunting na kalawangin at yung buhok ni Elise na hanggang bewang. Nakaupo si Aling Pining sa kahoy na upuan, nanginginig. Katabi niya si Ate Vicky, nakayuko.

Paulit-ulit tinanong ng pulis na lalaki si Aling Pining. At paulit-ulit din niyang inamin. Sabi niya, gabi raw, habang tulog kami ni Elise sa banig sa bahay na bato, dahan-dahan niyang ginupit yung buhok ni Elise. Mahaba, kulot, itim. Pitong taon daw niyang nakikita kung paano ko alagaan yun, suklay araw-araw, pony na may pink ribbon. Pero nung gabing yun, kailangan niya ng pera.

Kailangan niya ng ₱2,000 pang-taya sa bingo. Kasi natalo na siya nung nakaraan at gusto niyang makabawi. At kailangan niya ng ₱1,000 pang-abot kay Kumar. Yung Bumbay na araw-araw dumadaan sa tindahan niya. ₱12,000 utang niya, tubo 20%, kaya ₱14,400 total. Kapag hindi siya nagbayad, sinisigawan siya sa harap ng mga kapitbahay. Kaya naisip niya, yung buhok ni Elise, ₱3,000 daw ang halaga sa parlor ni Ate Vicky pang-wig.

Doon umamin din si Ate Vicky. Sabi niya, matagal na siyang bumibili ng buhok. Kapag mahaba hanggang bewang, ₱3,000 talaga. Hindi raw siya nagtanong kung kanino galing. Pero nung dinala ni Aling Pining yung buhok, alam niyang bagong gupit, mabango pa yung Sunsilk. Kinuha pa rin niya kasi may order daw siya na extension. Binigay niya yung ₱3,000 cash.

Galit na galit ako pero hindi ako sumigaw. Hawak ko si Elise na nakaupo sa lap ko. Maikli na buhok niya, hanggang tenga, parang pang-lalaki. Nahihiya na siya pumasok sa school kasi tinutukso siya ng mga kaklase niya na bakit daw siya nagpagupit pang-boy. Honor student siya, Grade 2, pero ayaw na niya mag-school. Yung teacher niyang si Teacher Lina, sabi may trauma daw si Elise.

Sabi ng taga-DSWD, hindi lang ito simpleng gupit. Bata si Elise, 7 anyos. Ginupitan habang tulog, walang pahintulot, tapos ibinenta pa katawan niya, yung buhok niya. Child abuse daw at qualified theft. Pwede talaga makulong si Aling Pining at magmulta ng ₱20,000. At si Ate Vicky, kasabwat sa pagbili ng buhok ng menor de edad.

Umiyak si Aling Pining at lumuhod sa harap ko. “Jessa, patawarin mo ako. Hindi ko na alam gagawin ko sa utang. Si Kumar, araw-araw nandito. Yung bingo, akala ko mananalo ako para may pang-bayad. Ikaw kasi, lagi mo inaalagaan buhok ni Elise, nainggit ako kasi ako wala nang buhok na maganda. Nagsinungaling ako na ikaw gumupit kasi natakot ako na palayasin mo ako sa bahay.”

Si Bong, asawa ko, nakaupo lang sa gilid. Tahimik. Tapos biglang nagsalita, “Nay, bakit pati apo mo? Ako nga hindi mo tinutulungan kahit ₱500 lang kita ko sa tricycle, tapos si Elise pa?”

Doon ko nakita, hindi lang si Aling Pining ang may problema. Pati si Bong, lulong sa E-sabong na ₱100 kada taya. Yung sahod niya, minsan wala. Ako, nagtitinda ng kakanin, ₱300 isang araw, para may baon si Elise na ₱20 at may pang-shampoo. Pero lahat ng ipon, napupunta sa utang ng bahay na ito.

Si Kapitana Delia, kinausap ako ng masinsinan. Sabi niya, may titulo ng lupa yung bahay na 80 sqm. Nakapangalan kay Aling Pining. Pero kami ang nakatira doon. Kung magkakaso, baka mapatagal. Pero pwede raw ayusin sa barangay, basta ibalik yung pera at managot si Aling Pining at Ate Vicky.

Yung ₱3,000, ubos na. ₱2,000 natalo sa bingo, ₱1,000 binayad kay Kumar. May utang pa siyang ₱13,400. Wala siyang pera. Yung tindahan niyang yosi, halos wala nang laman.

Si Elise, kahit 7 anyos lang, siya pa ang nagmakaawa. “Wag niyo po ikulong si Lola at si Ate Vicky. Matanda na po si Lola.” Pero sabi niya sa akin nung kami lang dalawa sa labas ng presinto, “Mama, ayoko na matulog sa bahay ni Lola. Natatakot ako.”

Masakit. Sobrang sakit. Yung buhok na inalagaan ko ng pitong taon, nawala sa isang gupit habang tulog ang anak ko. Pero mas masakit yung pinagbintangan ako ng sarili kong biyenan sa buong barangay na mukha akong pera, na nagpa-rebond lang, nag-milk tea, nag-Shopee ng sexy na damit, nag-Red Horse. Samantalang ako, ni pang-milk tea na ₱150, hindi ako bumibili. Yung Sunsilk na ₱10 sachet, dalawa araw-araw para kay Elise, yun lang.

Doon ako natauhan. Hindi na ako pwede manahimik.

Kinausap ko si Teacher Lina. Sabi ko, yung scholarship ni Elise na ₱5,000, pwede ba na hindi muna galawin? Gusto kong itabi para sa kanya. At sabi ko sa DSWD, gusto kong gumawa ng bank account sa BDO na nakapangalan kay Elise, para yung pera ng buhok niya, kahit paano, bumalik sa kanya.

Maliit na desisyon yun, pero para sa akin, malaki. Kasi sa pitong taon, lahat ng desisyon, si Aling Pining ang nasusunod. Saan kami matutulog, anong ulam, kahit anong shampoo ni Elise. Ngayon, ako naman.

Sabi ko kay Kapitana, “Kap, pwede po ba na pagbayarin sila Aling Pining at Ate Vicky ng ₱3,000? Hindi para sa akin, para kay Elise. Ibibili ko ng wig na kamukha ng buhok niya at yung natira ilalagay ko sa bank account niya pang-college.”

Pumayag si Kapitana. Pinatawag si Kumar. Kahit Bumbay na 5-6, may puso rin pala. Sabi niya, hindi na muna siya maniningil kay Aling Pining ng malaki, hulugan na lang.

At doon, sa harap ng pulis, ng DSWD, ni Teacher, ni Bong na nakayuko, sinabi ko kay Aling Pining, “Nay, babayaran mo yung buhok ng anak ko. Hindi sa pamamagitan ng bingo. Sa pamamagitan ng pagtatrabaho.”

Hindi pa tapos ang lahat. Hindi pa kami nakakaalis sa bahay na yun. At hindi pa rin nababalik yung mahabang buhok ni Elise. Pero sa unang pagkakataon, ako yung nagsalita at nakinig sila.

Salamat sa pagbabasa hanggang dito 🙏 Nasa comments section na ng page ang susunod na bahagi. I-click ang “View all comments” para mabasa ang Bahagi 4 👇📖