Bahagi 4
Akala ko habang-buhay akong mananahimik habang sinasakal nila ako ng salitang utang na loob, pero nung mismong dinala nila ang biyenan kong naka-wheelchair sa 50 sqm naming apartment para doon patirahin nang libre, sa wakas tumayo ako at siningil ko sila ng lahat ng taon na binalewala nila kami ng anak ko.

Nakatayo lang silang tatlo sa sala namin na halos hindi na magkasya. Si Mama Gloria nasa wheelchair, nakabalot pa yung binti ng benda. Si Kuya Marco nakatayo sa likod, hawak yung bag ng gamot. Si Ate Carla nakatayo malapit sa pinto, parang ayaw dumikit sa dingding namin na may bakbak na pintura. Si Carlo nasa sulok, hindi makatingin sa akin.

“Mama, hindi po pwede dito,” sabi ko. Hindi na ako sumigaw. Pagod na ako sumigaw sa pitong taon.

“Bakit hindi pwede? Nanay ko siya, asawa mo yung anak ko. Bahay niyo to, bahay rin ng pamilya ko,” sabi ni Kuya Marco, medyo tumaas na boses.

“Bahay na inuupahan namin sa halagang ₱9,500 kada buwan,” sagot ko. “Na kung mag-leave si Carlo ng kalahating buwan para magbantay, mawawalan kami ng ₱12,000. Yung ₱18,000 na tuition ni Ellie, inutang ko pa sa kapatid ko. Tapos gusto niyo dito pa siya titira? Saan siya matutulog? Sa sahig? Saan si Ellie matutulog?”

“Grabe ka naman, Ana,” singit ni Ate Carla, pero halata yung inis. “Konting sakripisyo lang. Kami nga nagbayad ng ₱30,000 deposit sa ospital eh. Hindi ka man lang nahiya?”

Doon ako napangiti. Hindi dahil natutuwa ako, pero dahil sa wakas lumabas na yung totoo.

“Ate Carla, yung ₱30,000 na deposit, galing ba sa sweldo mo? Hindi ka nagtatrabaho, di ba? Yung pera na yun galing kay Mama Gloria mismo, sa retirement niya. Yung retirement na dapat hati dapat? Pero binigay niya sa inyo pang-down ng bahay niyo sa Alabang na apat kwarto. Tama ba, Mama?”

Nanlaki mata ni Mama Gloria. Hindi niya in-expect na alam ko.

“Sino nagsabi sayo niyan?!” sigaw niya, pero hindi na kasing lakas ng dati.

“Wala pong nagsabi. Narinig ko lang dati nung Pasko. Sabi niyo, ₱1.2 million nilabas niyo para kay Kuya Marco. Kasi daw panganay, kasi daw lalaki magdadala ng apelyido. Eh si Ellie? Apo niyo rin siya. Magkano binigay niyo nung Pasko? ₱200 na nasa puting sobre na walang sulat. Si Jacob ₱2,000 na may thank you card pa.”

Tahimik buong kwarto. Si Carlo napatingin sa akin, gulat.

“Ana, hindi mo dapat binibilang yan,” sabi ni Mama Gloria, pero nanginginig na boses niya.

“Bakit hindi? Pitong taon niyo akong pinagbilang ng pagkakamali ko, pero bawal ko bilangin yung kulang niyo? Nung nanganak ako, nasaan kayo? Nasa Boracay ka, Ate Carla. May picture ka pa na naka-post nung araw na nasa lying-in ako, duguan at hindi makatayo. Naka-save pa yun sa akin. Gusto niyo ipakita ko ulit sa family GC?”

Namutla si Ate Carla. Hinawakan niya braso ni Kuya Marco.

“At ikaw, Carlo,” lumingon ako sa mister ko. “Pitong taon kitang hinintay na tumayo para sa amin ni Ellie. Nung nilagnat ako ng 39.5 at buhat ko si Ellie papuntang ospital, nasaan ka? Nasa trabaho. Nung sinabi kong hindi ako makatayo dahil sa likod ko, anong sabi mo? Tiisin mo lang. Pero nung si Mama mo nabalian, isang tawag lang, iwan mo lahat. Naiintindihan ko, nanay mo siya. Pero kailan mo kami naging pamilya?”

Tumulo luha ni Carlo. Sa unang pagkakataon sa pitong taon, nakita kong umiyak siya hindi dahil sa galit, pero dahil sa hiya.

“Pasensya ka na, Ana,” sabi niya, mahina.

“Pasensya? Carlo, hindi ko kailangan ng pasensya lang. Kailangan ko ng kasama.”

Si Mama Gloria biglang humagulgol, pero hindi na tulad ng voice message niya sa GC na parang artista. Totoong iyak na pagod.

“Ako lang naman gusto ko maalagaan ako ng pamilya ko! Ano bang masama dun?”

“Wala pong masama, Mama,” sabi ko, lumuhod ako para pantay kami ng wheelchair niya. Hindi para magmakaawa, pero para makita niya mata ko. “Pero pamilya rin po kami. At kung gusto niyong maalagaan, dapat dun kayo sa pamilyang inalagaan niyo ng pitong taon. Hindi sa pamilyang binalewala niyo.”

“Anong ibig mong sabihin, palalayasin mo nanay ko?” singit ulit ni Kuya Marco, galit na.

“Hindi ko siya palalayasin. Sinasabi ko lang na hindi dito. May malaki kayong bahay, may yaya kayo, may kotse kayo para dalhin siya sa therapy. Kami wala. At sa Lunes, magtatrabaho na ako. Sahod ko ₱22,000 sa probation. Hindi malaki, pero sa amin ni Ellie, sapat na para hindi na kami manghingi sa inyo. Hindi ko na kayang maging libre niyong yaya habang kayo nagpapahinga.”

Doon natahimik si Kuya Marco. Tumingin siya kay Mama Gloria, tapos kay Ate Carla.

Si Ate Carla, sa unang pagkakataon, nagsalita ng totoo.

“Kuya, ayoko talagang magbantay. May schedule ako sa dermatologist, may alis ako. Hindi ko kaya amoy ng ospital.”

Si Mama Gloria napapikit. Parang doon lang niya na-realize na yung paborito niyang manugang, hindi pala siya kayang alagaan pag siya na yung nangangailangan.

“Ana,” sabi ni Mama Gloria, hinawakan niya kamay ko, magaspang kamay niya. “Galit ka ba sa akin?”

“Galit po ako dati, Mama. Ngayon pagod na lang. Pero hindi ko kayo pababayaan na walang pupuntahan. Pero hindi rin ako papayag na kami ulit yung laging nagsasakripisyo habang kayo kumportable.”

Kaya gumawa kami ng kasunduan doon mismo sa maliit na sala, habang si Ellie natutulog sa kwarto.

Si Mama Gloria uuwi kina Kuya Marco. Si Kuya Marco magbabayad ng private nurse na ₱1,500 per day, hati sila ni Carlo sa unang buwan lang, pero si Kuya Marco sasagot sa therapy. Yung titulo ng lupa ng bahay nila sa Alabang, aayusin na ilipat sa pangalan ni Kuya Marco pero may kasulatan na may parte pa rin si Mama Gloria pag binenta. At si Carlo, kailangan na niyang magbigay ng fixed na ₱6,000 kada buwan para kay Ellie, diretso sa bank account na binuksan ko na nakapangalan sa aming dalawa ni Ellie lang, hindi joint sa kanya.

At ako, pupunta ako dalawang beses sa isang linggo sa Alabang para dumalaw, magdala ng prutas, pero hindi para tumira at magbantay buong araw.

Pumayag si Kuya Marco, kahit napipilitan. Pumayag si Mama Gloria, umiiyak pa rin pero tumango. Si Carlo, tahimik lang pero sa unang pagkakataon, hinawakan niya kamay ko sa harap nila.

Pagkaalis nila, naiwan kami ni Ellie at ni Carlo sa apartment. Tahimik. Yung wheelchair marks sa sahig, andun pa.

Kinagabihan, niluto ko ulit yung buto-buto. Mainit pa nung dumating si Carlo galing sa labas, may dalang maliit na cake na tig-₱150 lang galing sa bakery sa kanto. Sabi niya, “Para sa bagong trabaho mo.”

Kumain kaming tatlo sa sahig, kasi maliit lamesa namin. Si Ellie, sinubuan ulit ako ng dalawang butil na kanin. Pero ngayon mainit na.

Lunes ng umaga, maaga akong gumising. Sinuklayan ko si Ellie, hinatid sa daycare. Tapos sumakay ako ng jeep papuntang opisina sa may Balintawak. Yung lumang laptop bag ko, maalikabok pa, pero suot ko na ulit.

Pagdating ko sa opisina, binati ako ni Ate Jo. “Buti bumalik ka, Ana. Kailangan ka namin.”

Umupo ako sa desk, binuksan yung accounting software na tatlong taon kong hindi nahawakan. Nanginginig kamay ko nung una, pero maya-maya, bumalik din lahat.

Pag-uwi ko nung gabi, may ilaw na sa apartment namin. Si Carlo naghuhugas ng plato. Si Ellie nasa sahig, nagdo-drawing.

“Ma, tingnan mo drawing ko,” sabi niya. Tatlong stick figure, magkakahawak kamay.

Sa ilalim may sulat ng teacher niya, baliktad pa, “My family.”

Doon ko naintindihan, sa wakas hindi na ako yung taong naghihintay lang na papasukin sa pinto ng iba. Ako na mismo gumawa ng pinto para sa amin ng anak ko, at sa unang gabi na nakatulog kaming mag-ina nang hindi nag-aalala kung may kakatok para maningil ng utang na loob, alam kong sa wakas, nakauwi na kami.

Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo 🙏 Iwan sa comments ang iyong opinyon, reaksiyon o suhestiyon. Malaking tulong iyon para mapaganda pa namin ang mga susunod na kuwento. Huwag kalimutang i-follow ang page para hindi mo mapalampas ang mga bagong kuwento araw-araw 📖✨